
بیاید به سفر کردن از یک دید متفاوتتری نگاه کنیم: سفر یعنی جدایی خودخواسته از روتین زندگی، که این روزها بخش جداییناپذیری از زندگی روزمره ماشینی به شمار میاد.
اما توی این نوشته من دوست دارم از بُعد سیاسی سفر براتون بگم که البته از دید هیچ کسی پوشیده نیست اما میتونه خوندن چندین و چندبارهش بازم ما رو به فکر فرو ببره...
چند وقت پیش، وقتی اتفاقات اجتماعی و سیاسی باعث سردرگمی و غصه جمعی شد، راه برونرفت از حس انفعال را در گفتگو دیدم. با دوستانی که گرایشهای مختلف داشتند، شرط گذاشتیم: احترام به یکدیگر، نه لزوماً به عقاید هم. گفتگو شروع شد، و من فهمیدم سفر هم میتواند چنین فضایی ایجاد کند؛ جایی که آدمها کنار هم، بدون نقشها و پرسونای کاریشان، با هم حرف بزنند و تجربه مشترک بسازند.
در ایران ما با این همه جاذبه گردشگری، چرا کمتر به «دیدن» اهمیت داده شده؟ چرا سفر داخلی فقط محدود به شمال یا خلیجفارس است و مناطق زیبا و کمترشناختهشده مثل سیستانوبلوچستان مغفول میمانند؟ سفر میتواند ما را از قابی که رسانهها یا عادتها بر ذهنمان تحمیل میکنند خارج کند و واقعیتها را نشان دهد.
آیا اینکه دولتها باید بودجه سفر در نظر بگیرند عاقلانهست؟
آیا سفر رفتن فقط شمال و حاشیه خلیجفارس رو باید شامل بشه؟
چرا ما از سیستانوبلوچستان زیبا چیز زیادی نمیدونیم غیر از اینکه ناامنه؟
در حاشیه این همه سوالات به نقش فرهنگ و آموزش رسیدیم....
یک مثال شخصی: چند سال پیش روی پل عابر، با دیدن مردی دشداشهپوش، ناخواسته عقب کشیدم. ذهنیت من از تلویزیون و رسانهها شکل گرفته بود: آدمهای با این لباس، خطرناکاند. اما در سفر و گفتگو با اطرافیانم فهمیدم که چنین پیشداوریهایی چگونه رفتار و حس ما را شکل میدهد و چطور میتوان با تجربه مستقیم آنها را اصلاح کرد.
چندسال پیش روی پل عابر پیاده، وقتی یک مرد بلوچ از کنارم میگذشت، با همین ذهنیت اشتباه، چنان خودم رو عقب کشیدم که هم خودم ترسیدم و هم اون بیچاره که تنها گناهش این بود که از کنار دختری از پل عابر عبور میکنه.
امسال که فرصتی شد تا در این باره گفتوگو کنیم از خودم و اطرافیانم پرسیدم چرا اجازه میدهیم رسانه، احساسات ما را به طرز نادرستی شکل بده؟
حتی کودکان هم تحت تأثیر پیشداوریها هستند.
در یزد به دلیل ازدیاد جمعیت افغان و نژادپرستی ناآگاهانه، باتوجه به اتفاقات ناگواری که توسط مهاجرهای غیرقانونی اتفاق افتاده، "افغانی" را فحش تلقی میکنند. هفته پیش با خواهرزاده پنج سالهام قلکش رو که پر شده بود، شکستیم و یک ۱۰۰۰ی افغانی پیدا کردیم. درحالیکه داشتم به خواهرم میگفتم این افغانی رو از کجا سر درآورده، پسرک گفت به مامان من نگو افغانی و مدام این رو تکرار میکرد.
من معمولا ارتباط خوبی با بچهها دارم و سعی میکنم از طریق بازی حرفم رو بهشون انتقال بدم. ازش پرسیدم میدونی ما توی چه کشوری هستیم؟ جواب داد: توی دنیا!
برام جالب بود که پسر پنجساله نمیدونه ایران کجاست اما افغانی را فحش میدونه؛ بدون اینکه بدونه چرا؟ چون فقط میبینه، میشنوه و تکرار میکنه. القصه... با هم سراغ گوگلمپ رفتیم و براش از کرهزمین و خشکی و دریا و کشور ایران و افغانستان گفتم و ازش خواستم به هم حرفهای قشنگ بزنیم حتی وقتی از دست هم ناراحتیم.
انتهای همهی صحبتها، به سفر کردن به عنوان راهحل همگانی رسیدیم. برای اون دسته که ژن آریایی و ایرانی را برتر میدونه، اونی که ایرانی بودن، شهری بودن، اهل جایی بودن رو امتیاز میدونه، اون که فکر میکنه همه جای دنیا آسمون یک رنگه و حتی اون کسی که فکر میکنه مردم ایران بیفرهنگترین مردم جهانند و منشور فرهنگی ملتها را از منش خدادای اروپاییها مینویسند...
برای همه ما مردم دنیا به دور از اینکه چه لباسی میپوشیم و به چه زبانی حرف میزنیم و شغلمون چیه، سفر میتونه ما رو از تعصب دور کنه. تعصب این روزها بلای خانمانسوزمون شده و نمیذاره دنیا و اتفاقاتش رو از بیرون قابی که سعی میکنن به زور ما رو درش جا بدن ببینیم.
حق سفر کردن رو از خودتون دریغ نکنید چرا که نیازهای اولیه انسان امروزی: خوراک، پوشاک، مسکن و #سفر هست.
از اینکه محترمانه نظرتون رو بیان میکنید ممنونم و منتظرم تجربیات قشنگ شما رو از سفرکردن بخونم.