
«اگر جستار همان اقدام به جستجو باشد –آزمودن بختی برای یافتن و نه چیزی مسلم،نه چیزی قطعی:چیزی باشد که مولف بر اساس تجربهی شخصی و دیدگاه ذهنی خودش بدان مبادرت ورزیده- ممکن است به نظر برسد عصر ما به لحاظ جستاری،دورانی طلایی است.»
جاناتان فرنزن گویندهی جملات بالا و از برترین جستارنویسهای این دوران، جستار شخصی را جستار محض می داند.خرده روایتی شخصی از دیدگاه ذهنی ِراوی ، جاییکه هم چیزهایی را به خواننده نشان می دهیم و هم چیزهایی را مستقیم میگوییم . چیزهایی که نوشتن از آنها وادارمان میکند موقعیت خودمان را نسبت به آن موضوع بسنجیم.
مثل وقتی که نصفه شب از خواب بیدار می شویم و اتفاق عادی که در طول روز برایمان افتاده را بیجهت مرور میکنیم ، این اتفاق عادی میتواند یک بگو مگوی ساده ،یک حرکت ناگهانی، یک اخم یا لبخند بیموقع از دوست همسر یا شریکمان باشد! و درست در لحظهیی که دوباره میخواهیم به خواب برویم در همان لحظه احتمالا میفهمیم که در دوستی یا ازدواجمان تنهاییم یا شراکتمان یک ایرادی دارد!
اگر ادامه بدهیم شاید سوال های دیگری تویذهنمان شکل بگیرد که جوابی نداشته باشد یا جوابهای عجیبی برای سوال هایی که قبلا داشتیم پیدا کنیم . شاید هم فقط دوباره بخوابیم . اما اگر خوابمان نبرد چی ؟
اگر این لحظه ی احتمالی فهم حقیقت از درون اتفاقی ساده کِش آمد و تا صبح سوالها بزرگتر شدند تا جایی که در طول آن روز و روزهای بعدش ذهن ما را وسط امور روزمره مدام گیرانداختند چه؟
وقتی ذهن چنین اخطار واضحی برای مکث کردن به ما میدهد باید چه کارکنیم؟
یکی از بهترین راه ها برای مکث کردن و روبرو شدن با سوال های بزرگتری که سراغمان میاید نوشتن جستارشخصی است.
جستارشخصی مثل یک سفر درونی عمل میکند.سفر به درون داستانی که در اعماق ما پنهان شده و نوشتن آن در فرم جستار بخشهایی از هویت ما را مثل یک نقشه ترسیم میکند . در این توقف آگاهانه ی امور سفر میکنیم تا داستانمان را ،خودمان را در برابر یک موضوع دوباره تعریف کنیم . در این سفر چیزی از ما که به سوال یا جواب یا داستان بزرگتری متصل است امکان تبدیل شدن به کلمات را پیدا میکند .
وقتی جستار شخصی مینویسیم به فکرها و احساساتی تجسم میبخشیم که تا قبل از آن فقط به شکل مبهمی میدانستیم درون ما وجود دارند. درواقع نوشتن جستارشخصی به ادراک ما از داستانمان شکلوصدا میدهد.
و داستان ما که مثل آتشی درونمان را سوزانده ، داستان ما که مثل تختهسنگی درون ما سنگینی میکند ، داستان ما کوچک و عادی یا عجیب و غیرقابل باور وقتی تبدیل به کلمات میشود میتواند نور کوچکی به راه نفربعدی بتاباند .
در واقع جستارشخصی یکی از بهترین راهها برای تبدیل این داستان به کلمات است. راهی همدلانه و هوشیارانه برای به اشتراک گذاشتن تجربه ی خودمان و نسبت آن با جهان برای نفر بعدی.
و اگرما در عصر طلایی جستار زندگی میکنیم، اگر بیخوابیهای شبانه داریم و درونمان چیزی هست که در جهان متراکم و آشفته ی امروز فرصت باقی ماندن در ذهن آدمها را ندارد ، شاید نوشتن جستارشخصی همان فرصتی باشد که این "خود" را در برابر چشم دیگران قرار میدهد تا به سطحی عمیق از تجربه انسانی دست پیدا کند.