
سلام به شما دوستان عزیز و گرامی حالتون چطوره ؟ براساس گزارش Sprout Social، با رشد شبکههای اجتماعی و افزایش ضریب نفوذ آنها در بین کاربران اینترنت، از سال ۲۰۱۳ به این طرف، تعداد مشتریانی که انتظار دارند از طریق شبکههای اجتماعی از شرکتها پاسخ دریافت کنند، دوبرابر شده است. اما پاسخ به حدود ۹۰درصد این مشتریان تا ۷۲ ساعت تأخیر داشته است.
البته برای کاربران ایرانی شبکههای اجتماعی آمار مشخصی را پیدا نکردم، اما با توجه به افزایش ضریب نفوذ اینترنت و حضور تقریباً بیش از ۱۰میلیون ایرانی در اینستاگرام، ۵۰هزار ایرانی در توییتر و ۳۵هزار ایرانی در لینکدین، انتظار میرود که این آمار در ایران هم رو به افزایش باشد. گرچه با یک گشتوگذار در هر شبکۀ اجتماعی بهصورت شهودی میشود از روی تعداد پستهای مطالبهگری مخاطبان به این موضوع هم پی برد.
مسئله وقتی پیچیدهتر میشود که مخاطبان شبکههای اجتماعی، از یک شرکت انتظار دارند حسابهای کاربریاش در شبکههای اجتماعی، تمام نیازهایشان، از اطلاعات محصولات گرفته تا نحوۀ خدمترسانی را پاسخگو باشد. اما مدیران و متخصصان شبکههای اجتماعی که این حسابها را در اختیار دارند، آموزش کافی در پاسخگویی این قبیل سؤالات را ندیده و اطلاعات کافی درخصوص سایر بخشها ندارند و همین اتفاق میتواند باعث رخدادن اتفاقاتی باشد که برای کسبوکار تبعاتی ایجاد کند.
خیلی کم پیش میآید که بخواهم به موضوعی نقدی وارد کنم، چون باور دارم که آدمها باید فرصت خطا و تجربهکردن داشته باشند تا یاد بگیرند. خیلیوقتها هم شده که توییتی در تایملاین یا استوریای در اینستاگرام دیدم که از نظر من شاید اشتباه بوده و خواستم ریپلای بدهم، ولی قبل از اینکه نیت کنم چیزی بنویسیم و ارسالش کنم دوتا سؤال از خودم میپرسم: «خب بعدش چی؟» و «چی واسه من داره؟». صدی نودونُه وقتی این دو سؤال را از خودم میپرسم، دیگر از خیر ریپلایدادن و اظهارنظرکردن میگذرم.
اما اتفاقی که چند روز پیش در توییتر برایم افتاد، گزینۀ خوبی برای بررسی و تحلیل نحوۀ پاسخگویی کسبوکارهای نوپا در شبکههای اجتماعی به مخاطبانشان است، مخصوصاً وقتی جامعۀ مخاطب زیادی ندارند. به همین خاطر تصمیم گرفتم که در این نوشته به نکاتی که از منشنهایی که بین من و اکانت نوبار ردوبدل شد چند نکته را استخراج کنم تا بقیۀ کسبوکارها با دانستن این نکات دچار چنین اشتباهاتی نشوند.
در ۳۰خرداد۱۳۹۹، در توییتر، رشتهتوییتی از افشین قلینژاد دیدم که نوشته بود:
امروز خونم رو اسبابکشی کردم، به کجا؟ به هیچجا! دقیقاً هیچجا. صاحبخانه زحمت کشید ۱۵ روز قبل از پایان قرارداد گفت تمدید نمیکنم و باید خونه رو تخلیه کنید. ۱۵ روز با اینهمه مشغله دنبال خونه گشتم ولی نتونستم جایی رو پیدا کنم. با این مبلغ هرجا رو پیدا کردم، تو همین محدوده، حتی با متراژ کمتر، کرایش ۲ یا ۳ برابر خونهای بود که مینشستم و شرایطش هم برای جابجایی سریع من آماده نبود. امروز مهلت من تمام شد و من اسبابکشی کردم. به کجا؟ نصف اسبابهام الان وسط شرکت هست و نصفشون در یک انباری و من خونهای ندارم. این شرایط شاید برای من خیلی طولانی نشه و طی چند ماه آینده بتونم جایی رو پیدا کنم، اما واقعاً ناراحتم. برای اونهایی که درآمدشون به این اجارهها نمیرسه. برای اونهایی که سالها توی این خرابشده زحمت کشیدن و کار کردن ولی از حداقل امکانات برای زندگی هم محرومند.
بعد از این توییت، اکانت شرکت نوبار، احتمالاً با تکنیک گوشدادن به شبکههای اجتماعی (Social Media Listening) و از طریق پویش کلمۀ «اسبابکشی» به توییت افشین رسیده بود و منشن داده بود: «ما میتونیم بهتون تخفیف خوبی بدیم تا این رذالت رو جبران کنیم. اگر تهران هستید هم پیام بدین، ادمین قبلاً املاک هم کار کرده.»
منظور از This Tweet is unavailable همان توییتی است که پاک شده
توجه: این منشن پاک شده و از روی کشِ توییتی که سعید مسلمی کوت کرده بود، اسکرینشات گرفته شده. در ادامه دربارۀ علت پاکشدن این منشن توضیح میدهم.
سه نکته درخصوص این منشن:
پیرو مورد سوم به آنها منشن دادم: «شما به چه حقی به خودتون اجازه میدین که صاحبخونه رو به خاطر این کارش قضاوت کنین و بگین رذل؟!» در جواب گفتند: «طرفو بلند کرده زودتر از موعد و میدونسته جایی رو نداره. بهعنوان یکی از اعضای تیم نوبار.»
دو نکته دربارۀ این منشن:
بعد از اینکه من منشن اعتراضی زدم، علیرضا درخشان هم یک منشن اعتراضی به همان منشن، تا قبل از اینکه پاک بشود، میزند
یک نکته دربارۀ این منشن:
بعد از دو منشنی که به آنها دادم، ادمین نوبار دو کار انجام داد:
بعد از اینکه بلاکم کردند، یک توییت زدم و اتفاقی را که افتاده بود شرح دادم.
بعد از بلاککردن اکانت من، درست در ساعت ۱۵:۵۳، یعنی ۲۸دقیقه بعد از بلاککردنم، در پاسخ به منشن عرفان آریانمنش چند منشن دادند که در ادامه میتوانید بخوانید و بعد نکات منشنها را میگویم.
سه نکته دربارۀ این منشنها:
بعد از اینکه عرفان به آنها گفت نیما را بلاک کردید، من را آنبلاک کردند و بعد زیر همان توییت به من منشن دادند و این دیالوگها ردوبدل شد:
سه نکته دربارۀ این منشنها:
بعد از این منشنها هم اکانت نوبار چند توییت هوایی برای بنده زد که در ادامه نکات هرکدام را میگویم:
توییت هوایی اول:
دو نکته دربارۀ این توییت:
توییت هوایی دوم:
دو نکته دربارۀ این توییت:
توییت هوایی سوم:
سه نکته دربارۀ این توییت:
باز دوباره جای دیگر در منشنی به علی شاهبندی، این بار بهصورت منشن هوایی، به امثال بنده که سؤال کردم، میگویند: «کاسۀ داغتر از آش».
و در آخر هم این توییت را بهعنوان توییت هوایی زدند که دیگر فکر میکنم نیازی به استخراج نکته ندارد!
قبل از اینکه ببینیم یک شخص در شبکههای اجتماعیمان راجع به ما چه گفته، یادمان باشد که آن آدم، چه مشتری بالقوۀ ما باشد و چه مشتری بالفعل، یک آدم است که حداقل روی یک نفر میتواند تأثیر بگذارد؛ یعنی چه آن آدم مشتری ما باشد چه نباشد، میتواند راجع به کسبوکار ما صحبت کند.
قسمت بد ماجرا آنجاست که با آدمی که اصلاً مشتری کسبوکارمان نیست، بد هم صحبت کنیم، چون عملاً فرصت اینکه بخواهیم دلش را به دست بیاوریم هم نداریم. او اصلاً همینجوری هم مشتری ما نبوده که بخواهیم یک جا گیرش بیاوریم و از دلش دربیاوریم.
پس بهجای اینکه کار به اینجور جاها بکشد، بهتر است که از وقوع همچین اتفاقاتی پیشگیری کنیم. حتماً میپرسید چطوری؟ به کمک جدول ویژگیهای کامنت فالوئرها در شبکههای اجتماعی. این جدول حداقلترین کاری است که هر مدیر شبکۀ اجتماعی باید کنار دست خود داشته باشد تا بداند با هر کامنتی، چه مثبت و چه منفی، چطور برخورد کند و به آن جواب بدهد.
این نوشته تا زمانی که پاسخ شفافی از مجموعۀ نوبار (از طریق کامنتهای همین پست ویرگول یا توییتی در توییتر یا پستی در لینکدین و...) برای ۴ تا دغدغهای که در ادامه به آنها اشاره میکنم نگیرم، سر جایش باقی میماند و هر پاسخی هم که برای این ۴ دغدغه بگیرم، در ادامۀ این نوشته اضافه خواهم کرد.
بعد از انتشار این نوشته در توییتر، حساب کاربری توییتر نوبار در توییتر برای من دایرکت فرستاد و شمارهتلفنم را برای برطرفکردن مشکل بهوجودآمده خواست.
بعد از یکی دو روز، شخصی از طرف شرکت نوبار تماس گرفت و خودش را معرفی کرد و با خوشرویی، از این اتفاق ابراز ناراحتی کرد و توضیح داد:
بهتازگی تو شبکۀ اجتماعی توییتر فعالیت خودشون رو شروع کردن و شاید به خاطر اینکه کمی با این فضا ناآشنا هستن، این اتفاقات رو به وجود آوردن و با تدوین یک برنامۀ مشخص برای نحوۀ حضور و فعالیت تو شبکۀ اجتماعی توییتر، درصدد برطرفکردنش هستن تا دیگه شاهد همچین اتفاقهایی نباشن.
بعد از چند روز هم یک ایمیل رسمی به شرح زیر برای من ارسال کردند و در پاسخ به چهار سؤالی که بالاتر مطرح کرده بودم، بهعنوان یک استارتاپ مسئولیت اتفاقی رو که رقم خورده بود پذیرفتن و در آخر ایمیل گفتن:
نوبار مشخصاً هیچگونه دفاعی از لحن و اتفاقات ندارد و به خاطر سهلانگاری در ایجاد بستر مناسب فعالیت حرفهای در توییتر، مسئولیت بحثهای پیشآمده را میپذیرد. لذا پاسخ هر چهار سؤال جنابعالی چیزی جز پوزش بابت مجادلات پیشآمده و تعهد به ایجاد یک استراتژی حرفهای و استفاده از افرادی حرفهایتر در این زمینه، نیست.
این نوشته با هدف بررسی موردی حساب کاربری توییتر نوبار، در تاریخ ۳۱خرداد۱۳۹۹ با عنوان «تبعات دروغگویی و پاسخگویی نادرست در شبکههای اجتماعی (بررسی موردی «نوبار»)» منتشر شد تا بقیۀ کسبوکارها این اشتباهها را تکرار نکنند. بعد از اینکه در تاریخ ۱۱تیر۱۳۹۹، شرکت نوبار به چهار سؤال بنده پاسخ داد، به علت اینکه این نوشته در دل آرشیو وب فارسی باقی میماند، عنوان نوشته را به «تبعات پاسخگویی نادرست در شبکههای اجتماعی و مسئولیتپذیری در برابر آن (بررسی موردی «نوبار»)» تغییر دادم.
اینکه ما بهعنوان کسبوکار انتظار داشته باشیم همیشه تمام مشتریانمان و حتی آدمهایی که مشتری ما نیستند، راجع به ما حرفهای خوب بگویند، انتظاری غیرواقعی است. چون واقعاً نمیشود کاری کرد همه را راضی کرد و اگر کسبوکاری توانسته باشد این کار را کند، باید بگوییم که واقعاً شقالقمر کرده.
بهشخصه انتظار داشتم که حساب کاربری توییتر نوبار قبل از وقوع این اتفاقات و وقتی در توییتر به آنها منشن دادم پاسخ سؤالات و دغدغههایم را میداد تا کار به اینجا نرسد؛ ولی حالا هم که رسیده هیچ مشکلی نیست، چون ممکن است این اتفاق یا اتفاقات مشابه آن برای هر کسبوکاری رخ دهد. اما هنر آن است که بدانیم در برابر کامنتهای کاربران در شبکههای اجتماعی چطور پاسخگو باشیم.