اگر ادیتور کد یا گیتهاب (GitHub) شما هم پر از پوشههایی با اسمهای عجیب مثل test-project-final-v2 یا my-app-new است که ماههاست خاك میخورند، شما تنها نیستید.
همه ما یک پروژه شخصی داریم که هفتهها یا حتی ماهها روی آن کار کردهایم. کدها نوشته شدهاند، عملکرد اصلی برنامه کار میکند و همهچیز آماده است. اما درست در نقطهای که باید آن را منتشر کنیم (Deploy)، دامنه بخریم یا مدیا/لینک آن را در توییتر و لینکدین به بقیه نشان دهیم، دستمان روی دکمهی انتشار میلرزد.
چرا؟ چون صدایی در ذهنمان میگوید:
«کدها هنوز تمیز نیستند...»
«اگر یک برنامهنویس ارشد کدهایم را ببیند و به من بخندد چه؟»
«هنوز فلان قابلیت را اضافه نکردهام، بگذار کاملتر شود.»
و اینگونه، پروژه به گورستان پروژههای تمامنشده میپیوندد.
این اتفاق حاصل ترکیب دو حس روانشناختی در دنیای نرمافزار است:
کمالگرایی فلجکننده (Paralyzing Perfectionism): ما در ذهنمان محصولی در حد و اندازه ابزارهای بزرگ جهانی میسازیم، اما وقتی با واقعیتِ اولین نسخهی خودمان روبهرو میشویم، احساس شکست میکنیم.
سندرم ایمپاستر (Imposter Syndrome / احساس خودنوابافتهبافی): حسی که مدام نجوا میکند: «تو یک برنامهنویس واقعی نیستی، تو فقط چند تکه کد را سر هم کردهای و به زودی همه دستت را رو میکنند!»
ترس از قضاوت شدن باعث میشود «منتشر نکردن» را به عنوان یک سپر دفاعی انتخاب کنیم. تا زمانی که پروژه روی سیستم شخصی ماست، هیچکس نمیتواند آن را نقد کند؛ پس ما در امان هستیم.
در دنیای واقعی نرمافزار، مقوله یا چیزی به نام «کد کامل و بدون نقص» وجود ندارد. حتی بزرگترین شرکتهای فناوری هم روزانه هزاران باگ را برطرف میکنند و نسخههای اولیه محصولاتشان بسیار ساده و حتی زشت بوده است.
وقتی پروژهتان را حبس میکنید، خودتان را از سه چیز محروم میکنید:
بازخورد واقعی (Real Feedback): کاربران واقعی به شما میگویند چه چیزی نیاز است، نه فرضیات ذهنی شما.
ارزش در رزومه: یک پروژه ناقصِ روی سرور که کار میکند، ارزش بسیار بیشتری برای استخدامکننده دارد تا ۱۰ پروژه عمیق که فقط روی لپتاپ شما اجرا میشوند.
رشد روانی: شکستنِ ترسِ انتشار، عضلات فکری شما را برای مواجهه با دنیای واقعی قوی میکند.
برای اینکه از این تله خارج شوید، این سناریوهای ساده را تمرین کنید:
قبل از زدن اولین خط کد، روی یک کاغذ بنویسید: «پروژه من فقط و فقط با داشتن این ۲ قابلیتِ اصلی کامل است.»
به محض اینکه آن دو قابلیت کار کردند، پروژه آماده انتشار است. تمام قابلیتهای دیگر باید به «نسخه ۲» منتقل شوند.
هیچکس در اولین تلاش کدهای معمارانه و طبق استاندارد Clean Code نمینویسد. اجازه دهید نسخه اول کدها شلخته باشد. کار کردنِ برنامه مهمتر از زیبایی کدهای پشت آن است.
این حقیقت را بپذیرید: اکثر مردم آنقدر سرشان شلوغ است که کدهای شما را با ذرهبین نقد کنند. و اگر کسی هم نقد منصفانهای کرد، این یک آموزش رایگان برای شماست، نه اثباتِ بیکفایتیتان.
پروژهای که امروز با ۵۰٪ امکانات منتشر میشود، خیلی مفیدتر از پروژه ۱۰۰٪ کاملی است که سال آینده قرار است پاک شود.
همین امروز یکی از پوشههای قدیمیتان را باز کنید، قابلیتهای اضافیاش را قیچی کنید و دکمه Publish (انتشار) را بزنید. بگذارید کدهایتان هوا بخورند!