هر چند وقت یکبار توی شبکههای اجتماعی به یک ویدئو برمیخورم که کسی با هیجان از سود تریدش میگه؛ از اینکه با چند معامله، درآمدی به دست آورده که خیلیها باید یک ماه براش کار کنند. راستش دیدن این ویدئوها آدم را وسوسه میکند که با خودش بگوید: «نکنه منم بتونم؟»
جواب کوتاه اینه: بله، بعضیها از ترید درآمد دارند؛ اما اینکه بشه روی درآمدش مثل حقوق ماهانه حساب کرد، برای بیشتر آدمها واقعبینانه نیست. ترید میتونه سود داشته باشه، اما سودش منظم و تضمینشده نیست. یک ماه ممکنه نتیجه خوب باشه و ماه بعد، چند معاملهی اشتباه بخش زیادی از همان سود را از بین ببرد.

مشکل اینجاست که معمولاً سودها بیشتر از ضررها دیده میشوند. کمتر کسی اسکرینشات روزهایی را منتشر میکند که پشت سر هم ضرر کرده، از ترس معاملهاش را زود بسته یا برای جبران ضرر، بیبرنامه دوباره وارد بازار شده. هزینههایی مثل کارمزد و اختلاف قیمت خرید و فروش هم ممکن است در حسابوکتابهای اولیه به چشم نیایند، ولی در طول زمان روی نتیجه اثر میگذارند.
ریسک وقتی جدیتر میشود که معامله با پول قرضی یا اهرم انجام شود. در این حالت، یک حرکت خلاف جهت بازار میتواند ضرر را چند برابر کند؛ بعضی وقتها حتی بیشتر از پولی که اول وارد معامله شده. نهاد ناظر بازارهای مالی آمریکا هم دربارهی این خطر در معاملهگری روزانه با پول قرضی هشدار داده است.
آمارها هم تصویر سادهای از «پول درآوردن راحت» نشان نمیدهند. برای نمونه، پژوهش نهاد ناظر بازار اوراق بهادار هند نشان داد حدود ۹۳ درصد معاملهگران فردی در معاملات مشتقه سهام طی سالهای مالی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ زیان کردهاند. این عدد را نمیشود به همهی بازارها و همهی معاملهگرها تعمیم داد، اما یادآوری میکند که حضور در بازار بهتنهایی به معنی درآمدزایی نیست. در بازار فارکس خارج از بورس هم نهاد ناظر معاملات آتی کالای آمریکا گزارش کرده که حدود دو سوم مشتریان در یک سال گذشته، پس از درنظرگرفتن هزینهها، ضرر کردهاند.

به نظرم اگر کسی به ترید علاقه دارد، بهتر است اول آن را یک مهارت پرریسک ببیند، نه راه میانبُر برای ثروتمندشدن. قبل از پول واقعی، باید با حساب آزمایشی و ثبت دقیق معاملات تمرین کند؛ بعد هم فقط مبلغی را وارد کند که از دستدادنش زندگیاش را بههم نمیریزد. پول اجاره، قسط، پسانداز ضروری یا پولی که برای خرج مشخصی کنار گذاشته شده، جای آزمونوخطا نیست.
یک نکتهی دیگر هم هست: اگر قرار است درآمدمان از ترید باشد، باید بتوانیم هم با ماههای خوب کنار بیاییم و هم برای ماههای بدون سود یا حتی زیان برنامه داشته باشیم. این یعنی پسانداز جداگانه، نظم، کنترل هیجان و پذیرفتن اینکه هیچ روشی همیشه جواب نمیدهد.
پس ترید میتواند برای بعضیها درآمدزا باشد، اما درآمد پایدار و خوب از آن تضمینشده نیست و رسیدن به آن هم ساده نیست. اگر قرار است امتحانش کنیم، بهتر است با انتظار واقعبینانه و پول محدود جلو برویم؛ نه با این تصور که چند معاملهی موفق، قرار است یکشبه جای درآمد ثابت را بگیرد.