هو المعز عظم سلطانه و غلب برهانه.
ریاست محترم ادارۀ فنی و موسیقی، سلامٌ علیکم.
اخیراً شاهد مشکلاتی در زمینۀ موسیقی در کشور، خصوصاً در دارالخلافه بودهایم.
کلاغها، به اطلاعمان رساندهاند که مدتیست در خارج از کشور به سر میبرید و هر زمان که شما را خواستهاند، در یکی از کشورها مشغول خدمت رسانی بودهاید. همچنین کلاغها خاطر نشان کردند که مارکوپولو پس از دیدن شما خود را بازنشسته اعلام نموده است.
لذا بهتر میدانیم، این نامه را با شعری از استاد شهرام شروع نماییم و پس از آن عرض خود را بیان کنیم:
«آفتاب نشی باز بری زیر ابرا
مروارید نشی بری ته دریا
رودخونه نشی بری قاطی سیلا
اگه اینجوری بشه... واویلا»
ما، پس از شنیدن تعدادی از موسیقیهای برگزیده، و همچنین تولیدات زیرزمینی، بر آن شدیم تا تذکراتی را به اطلاع ادارۀ فنی و موسیقی برسانیم.
قدیم الایام، با صاحب دیوان رسالت مینشستیم دور هم و املت با پیاز میزدیم و بهار دلکش گوش میدادیم. اما حالا چه! نه املتیست و نه پیازی و نه بهار دلکشی!
روز جمعه که از نایب غذا گرفته بودیم (نان و پنیرهای کامران میرزا نایب السلطنه)، گرامافون را روشن کردیم و صدایش را بلند کردیم. آهی از نهادمان برخاست!
اصواتی بس غریب شنیدیم! نان و پنیر در گلویمان گیر کرد! در گوشمان تولید خیلی میکروب و تولید خیلی اتفاقات بدی را رقم زد.
خواننده میگفت: وقتشه دیوونه بشم به سیم آخر بزنم، وقتشه که شمارتو بگیرم و زنگ بزنم!
کلاغی از همان کلاغها، اطلاع داد که این ترانه، زمانی جز ترانههای برتر نیز بوده است!
مع الأسف، چگونه گوش مردم و سلامت روح آنها را به بازی گرفتهایم!
چندی پیش، درشکهای صدای موسیقیاش را برای اهداف نه چندان مناسبی بلند کرده بود و در بولوار اندرزگو، جولان میداد. آن را شنیدیم! اشک در چشممان حلقه زد! به کجا رسیدهایم! به کجا خواهیم رفت! از «آقامون دلبره دلارو میبره» به «آقامون جنتلمنه جنتلمنه» رسیدهایم. حتی مدتی پیش در مدرسهای دخترانه شاهد خوانش دسته جمعی این آهنگ بودیم و مو به تنمان سیخ شد.
عمق فاجعه را دیگر با هیچ وسیلهای نمیتوان سنجید! از یابندۀ عمق مطلب تقاضا میشود آن را به اینجانب ارسال کرده و مژدگانی دریافت کند.
یا هفتۀ پیش، یکی از سوگلیهای پادشاه را دیدیم که «هی جیگیلی جیگیلی جیگیلی جیگیلی اخماتو وا کن» گوش میداد! اخممان در هم رفت! حالا آهنگش به کنار! جیگیلی بودن سوگلی شاه دیگر اصلاً در ذهنمان نمیگنجد!
از شما خواهشمندم، که اگر پایتان به کشورتان رسید و زمانی یافتید، به این مسائل رسیدگی کنید و قدر بهاردلکشها و مرغ سحرها را بدانید.
با احترام و ارادت. ارشاد السلطنه. 13 ربیع المولود 1324.
"پاسخ ریاست ادارۀ فنی و موسیقی به ارشاد السلطنه"
ارشاد السلطنۀ گرامی، سلامٌ علیکم.
نامهتان دریافت شد. اینجانب برای اموری ضروری هم اکنون در ونیز به سر میبرم و از غربت در عذاب هستم. در پاسخ به شعر شما و اوضاع نامناسب ونیز باید عرض کنم:
«رنگا همه ورپریدن از بس که آفتاب ندیدن الا جمال آبی»
و اینکه برای همۀ پیگیریهایتان مرسی.
نکات را با گوش جان شنیدیم، با شما پیمان میبندیم که مدیر آن مدرسهای را که ذکر کردید، پیدا نموده و آن را به سزای اعمالش برسانیم. ضمناً بولوار اندررگو را نیز میدهیم کلش را شمشاد بکارند تا دیگر درشکهای از آنجا رد نشود.
برای سوگلیهای شاه هم یک رژیم لاغری جدید پیدا میکنیم تا جیگیلی شوند.
مشکلات اساسیِ اشاره شده را همینها یافتیم. امید است این مشکلات هر چه سریعتر حل شوند.
راستی ارشاد! از ونیز کلاهی برایتان آوردهایم که به محض ورود به دارالخلافه، پیشکش میکنیم. باشد که مورد پسند واقع شود.
زیاده سخنی نیست.
با تشکر و احترام فراوان
میزرا ملکم خان وزیر الوزرا. 6 فوریه 1947.
امضا: نیلوفر نوحی