چطور در محیطی که شما را سرکوب می کنند کار کنید و دوام بیاورید
( دکتر حجت بقایی، مشاور تحقیق و توسعه )
الآن که بعد از مدتها این خاطرات را برای انتشار مجدد بازنویسی می کنم.
به نظر می آید، شرایط محیطی کمی بهتر شده ، اما شرایط بهتر نشده من دیدگاه خودم را عوض کرده ام،
آن شرایط موجب شد که من یکی از فعالترین مشاورین در حوزه های رسانه ، تحقیق و توسعه ، برندینگ و تبلیغات شوم، سپاسگزار تمام کسانی هستم که راهنمایم بودند و کمکم کردند. راستش تنهایی فقط لایق خداست ولاغیر .
با توجه به شرایط کاری که بعد از انتقالم به گیلان برایم پیش آمد و بارها در سمینارها و کارگاههایم گفته ام، مشخص بود که محیط کاریام دچار یک نوع بیعدالتی ساختاری و فرهنگ سازمانی مسموم بود ؛ جایی که زرنگبازی بهجای شایستگی تشویق میشد و صدای اعتراض یا دیده نمیشد یا مورد تمسخر قرار می گرفت یا هزینه سنگینی داشت. در همچین محیطی حفظ انگیزه واقعاً سخت بوده و هست، ولی کاملاً ممکن بود اگر دیدگاهم را کمی تغییر می دادم و راهبردی عمل می کردم. و من به طور اتفاقی با دوستانی آشنا شدم که کمکم کردند، مواردی را که فقط در کتابها خوانده بودم را به صورت عملی انجام داده و از نتایج آن بهره مند شدم، اینجا چند مورد کاربردی را برای علاقمندان منتشر می کنم، و صد البته مطالعه و یادآوری آنها برای خودم هم مفید خواهد بود:
در مرحله اول ؛ رفتم یاد بگیرم،تعریف شخصی خودمو از موفقیت پیدا کنم.
اگر موفقیت در سازمان من مترادف با زیرآبزنی ، تظاهر و رشد از طریق راههایی باشه که من نمی پسندیدم و برام عرفا ، شرعا و اخلاقا سخت بود، طبیعتاً احساس بیعدالتی می کردم. اما اگر موفقیت را بر اساس رشد شخصی، یادگیری واقعی، و توسعه مهارتهای خودم تعریف می کردم، میتونستم انگیزهام را از درون تأمین کنم، نه از تایید یا ترفیعهای ظاهری.
۲. سعی کردم رزومه ،خاطرات و دانش و دستاوردهایم را برای خودم ذخیره داشته باشم و گاهی در صفحات شخصی ام هم به استراک بذارم.
سعی کردم هر کاری که انجام می دادم، سند و مدرک داشته باشم. به جای جنگیدن مستقیم با آدمها، ردی از کارها ، فعالیتها و زحماتم باقی می گذاشتم :
ایمیلها رو نگه داشتم.
گزارشهای کاریام رو به اسم خودم ثبت کردم.
اگر مقاله ای ارائهمیدادم، یا موفقیتی حاصل میشد، شفافسازی می کردم، که این مشارکت از سمت کی بوده (به شکل حرفهای، نه متهمکننده)
ولی در مرکز بازخوردی نداشت، ولی در سازمان (مرکز) گاهی عکس العملهایی دیده می شد.
۳. تلاش کردم یادبگیرم تا نگاه راهبردی و استراتژیک داشته باشم.
من ممکن بود، آن زمان قدرت اعتراض نداشته باشم، ولی قدرت انتخاب و تحلیل رو داشتم. حداقل پیش خودم، و اما سوال مهم این بود:
آیا میخواهم در این سیستم بمونم؟ یا میخوام با برنامهریزی، مسیری برای خروج بسازم؟
هر دو حالت، نیاز به صبر و استراتژی داشت:
اگر میمونم: دنبال حامیهایی باید می گشتم، که واقعاً ارزشمند باشند، حتی اگه کم باشند.
اگر میخواستم برم: روی یادگیری مهارتهای قابل انتقال (مثل مدیریت پروژه، تحلیل داده، زبان، ابزارهای تخصصی) باید تمرکز می کردم .
و من سعی کردم در هر دو مورد جلو برم .
۴. سعی کردم محیط کوچک خودم را سالم کنم.
من نمیتونستم کل سازمان را تغییر بدهم، ولی میتونستم در تعامل با افراد محدود اطراف خودم، فضایی بسازم که مبتنی بر اعتماد، همفکری و حرفهایگری باشه. حتی یک همکار همفکر میتونست حال فضا رو عوض کنه. برای من خیلی سخت بود، چون جنس آدمهای اطرافم متفاوت از ساختار وجودی من بود.
۵. سعی کردم، احساساتم را بشناسم و کنترلشون کنم (نه سرکوب)
احساس خشم، خستگی، و بیعدالتی طبیعیه. ولی مهم بود که بدونم:
این احساسات باید جایی تخلیه بشن (نوشتن، مشاوره، صحبت با دوست امن) که مناسفانه یکی دو نفری که فکر می کردم دوست هستند کار را خرابتر کردند و من ماندم و قلم یا تایپ ....
می دونستم سرکوب کردن احساساتم باعث فرسودگی شغلی و بیحوصلگی شدیدم خواهد شد. که البته یک برهه کوتاه زمانی هم این اتفاق افتاد ، ولی جمعش کردم.
۶. برای خودم چند پروژه جانبی تعریف کردم.
داشتن چیزی خارج از محیط کار (حتی در حد یادگیری یک مهارت جدید، یا پروژه کوچک فریلنسری) میتونست باعث بشه احساس بیهودگی نکنم. این کار بهم کمک کرد حس "کنترل بر زندگی" رو پس بگیرم.
یه برنامه شخصی برای رشد در این شرایط طراحی کردم، و راههایی برای تغییر شغل در بلندمدت پیدا کردم،
اما متاسفانه اینجا قانونی حاکم نیست و شرایط طور خاصی است.
نمیتونستم چیزی را تغییر دهم، ولی میتونستم خودمو طوری تقویت کنم که یا از این محیط عبور کنم، یا با اقتدار ازش خارج بشم، البته اگر دوام بیارم.
#حجت_بقایی
#کارگاه_مدیریت
#کارگاه_آموزشی
#مشاور_تحقیق_و_توسعه
#کار_کردن_در_محیط_سرکوبگر
#تحقیق_و_توسعه
#مصاحبه_اختصاصی
+ روزنوشتهای مشاور تحقیق و توسعه