ویرگول
ورودثبت نام
بنیاد نشر آثار استاد علی اکبر خانجانی
بنیاد نشر آثار استاد علی اکبر خانجانیاستاد علی اکبر خانجانی،آخرالزمان شناسی،قیامت شناسی،انسان شناسی، ابرانسان، انسان کامل،ناجی موعود،امام زمان،علائم ظهور،عرفان،زندگی درمانی،شناخت درمانی
بنیاد نشر آثار استاد علی اکبر خانجانی
بنیاد نشر آثار استاد علی اکبر خانجانی
خواندن ۶ دقیقه·۳ سال پیش

خطرِ خاطرات:

بسیاری از خاطرات، ما را آزار می‌دهند و مثل کابوسی بر روان ما سایه می‌افکنند ولی هرچه می‌کنیم از آنها رهایی نداریم و گاه آرزوی نسیان و فراموشی می‌کنیم و از این بابت به الکل و مخدرات و داروهای مهلک پناه می‌بریم.
بسیاری از خاطرات، ما را آزار می‌دهند و مثل کابوسی بر روان ما سایه می‌افکنند ولی هرچه می‌کنیم از آنها رهایی نداریم و گاه آرزوی نسیان و فراموشی می‌کنیم و از این بابت به الکل و مخدرات و داروهای مهلک پناه می‌بریم.


نخستین و نقدترین پرده از ذهن انسان که بر تمامیت طبقات ذهنش مسلط است، همانا خاطرات گذشته‌ی او است که البته وجه عمیق‌تر این خاطره همانا تاریخ و وراثت است که حافظه‌ی ناخودآگاه و جمعی‌تاریخی نامیده می‌شود؛ ولی خاطرات زنده‌ی هرکسی در محدوده‌ی عمرش، کل اندیشه و آرمان و باورها و قضاوت‌هایش را تحت‌الشعاع خود دارد.

به لحاظی هرکسی بنده‌ی خاطرات خویشتن است و اندیشه‌ی هر فردی از خاطرات خود تغذیه می‌کند و این مهم‌ترین منبع تغذیه‌ی ذهن هر فردی می‌باشد و از آن رهایی ندارد. خاطرات ما مثل رؤیاهای عالم خوابِ ما، در حیطه‌ی اراده‌ی ما نیستند و جبراً بر ما حکم می‌رانند و این معنای گذشته‌پرستی و ارتجاع فکری به معنای واقعی کلمه است که بر بشر حاکم است. ولی آیا هیچ راه نجاتی از قدرت قهارانه‌ی حافظه و خاطرات خود وجود دارد‌؟ بسیاری از خاطرات، ما را آزار می‌دهند و مثل کابوسی بر روان ما سایه می‌افکنند ولی هرچه می‌کنیم از آنها رهایی نداریم و گاه آرزوی نسیان و فراموشی می‌کنیم و از این بابت به الکل و مخدرات و داروهای مهلک پناه می‌بریم.

برای ذهن و روان بشری خطری مهلک‌تر از خطر خاطرات وجود ندارد و جبری جبارتر از سلطه‌ی خطورها نیست. چه بسا کل آینده‌ی ما قربانی خطورهای حاصل از خاطرات هستند و هرگز نمی‌توانیم راه و اندیشه و احساس نوینی برای خود پدید آوریم. به هر راه که می‌رویم سلطه‌ی شوم خاطرات پیش روی ما هستند و مانع پیشرفت روانی و فکری و هویتی ما می‌باشند. این همان جبر زمان و اسارت گذشت زمان است که به نظر ما اساسی‌ترین جبرهای درونی وجود انسان می‌باشند و همه‌ی جبرهای بیرونی را نیز تحت فرمان خود دارند.

خاطرات ما، چه خوش و چه بد، جملگی حامل نوعی حسرت و احساسِ از دست رفتگی و مرگ و نیستی می‌باشند و سایه‌ی یأس را بر روح و دل و جان ما می‌گسترانند و می‌دانیم که یأس اساسی‌ترین صفت ابلیس در بشر است. بیهوده نیست که جبر زمان و زمان‌زدگی و گذشته‌پرستی به‌مثابه‌ لطیف‌ترین سلطه‌ی ابلیس در بشر است که در قلمرو فلسفه، موسوم به جبر تاریخ یا نگرش تاریخی‌گری است. زمان به‌راستی چشم‌زخم ابلیس در بشر است که احساس جاودانگی و حضور در اکنونیت را از انسان می‌رباید و احساس مرگ و نابودی و یأس و هراس را القا می‌کند که مقدمه‌ی ابلیس‌زدگی است؛ زیرا این فرار از گذشته موجب پناه‌بردن به آینده و آتیه‌پرستی و آرزوهای فریبنده می‌شود و انسان را از حال و حضور وجودش غافل می‌کند و این اصل و اساسِ معنای غفلت و نسیان بشری می‌باشد و عامل کفر است.

جز با فهم عمیق و جامع و عرفانیِ وقایع گذشته‌ی زندگی خود قادر به رهایی از آنها نیستیم. آنچه که خاطرات را در دل حل و هضم و جذب می‌کند، معرفت درباره‌ی آنان است و شناخت حق وقایع گذشته و تصدیق آن. خاطراتی که دائم در مقابل چشم ما قرار دارند، همان وقایع فهم‌ناشده و هضم‌ناشده‌ی زندگی ما است که به‌صورت اوهام و اشباحی ما را احاطه کرده‌اند تا آنها را به درستی به یاد آوریم و درک نماییم. تا حقشان را درک و تصدیق نکنیم، از ظلمت و ثقل حضورشان رهایی نداریم. این همان معنای ذاتی ذکر در قرآن است که موضوع اصلی خودشناسی است؛ زیرا در شناخت گذشته‌ی خود بدون تردید خدا را خواهیم شناخت و «خودشناسی – خداشناسی» از همین بابت است. این خودشناسی، ما را به حضور خدا در خودمان می‌رساند که اکنونیت و جاودانگی و حضور مطلق در حال است و ما را از اسارت یأس ابلیسِ حاصل از احساسِ بر باد رفتگی می‌رهاند و ما را به آینده‌ای نامعلوم با آر‌مان‌هایی محال نمی‌راند، بلکه مقیم در حال و حضور خویشتن می‌کند.

در واقع خاطرات فهم‌ناشده‌ای که حضور خدا را تداعی نمی‌کنند، موجب ازخودبیگانگی ما هستند و ما را از حضور در اکنون بازمی‌دارند که یک پایمان در گذشته است و پای دیگرمان در آینده‌ای که هنوز نیامده است. یعنی کل وجودمان اسیر عدم و نابودن است؛ زیرا نه گذشته‌ای وجود دارد و نه آینده‌ای. بلکه فقط حال هست که از آن غافل و بیگانه‌ایم.

اگر راه دین را تماماً عرصه‌ی رجعت نامیده‌اند، به معنای رجوع به خاطرات گذشته و کشف و درک اعماق آن است، تا آنجا که آدمی به اعماق تاریخ وارد شده و به سرمنزل ازل و لحظه‌ی خلقت و حضور خدا می‌رسد و این به معنای واقعه‌ی معراج روح است. این کل معنای ذکر در قرآن است که مؤمنان به آن امر شده‌اند. و مؤمنان انسان‌های اهل ذکرند؛ درست برعکس کافران که از گذشته‌ی خود به‌طور مذبوحانه می‌گریزند تا حقِ آن‌را تصدیق نکنند و این گریز از گذشته موجب جنون و هلاکت است و به اعتیادها می‌انجامد. گرایش به الکل و مخدرات و روان‌گردان‌ها، تلاشی شیطانی برای فهم‌نکردن و عدم تصدیق وقایع گذشته است و در واقع راه فرار از خدا است و از خدا نمی‌توان گریخت.

اگر به یاری یک پیر معنوی بر وادی ذکرِ گذشته‌ی خود وارد شویم، جز حضور الهی و اراده‌ی حق نمی‌یابیم و به‌وضوح کفران و جهل و جنون خود و رحمت و لطف و حراست الهی را درک می‌کنیم و اعتراف می‌کنیم که او مراقب و رزاق و حافظ و هادی ما تا به اینجا بوده است و لذا این ذکر منجر به توبه از گناهان و رجوع به خدا می‌شود و بدین‌گونه از ظلمت خاطرات خود نجات می‌یابیم.

در قرآن کریم مخلصین و اولیای خدا کسانی هستند که از پس و پیش پاک شده‌اند و نه حسرتی از گذشته دارند و نه نگرانی از آینده؛ زیرا خدا را یافته و در حریم امن الهی هستند که اکنونیت و وادی توکل و رضا است. آنچه که بخشودگی نامیده می‌شود همانا معرفت درباره‌ی گذشته و توبه از خطاها و جهل و جنون است و بخشوده‌شدن از آن. این همان معنای اخلاص به معنای خالص و پاک‌شدن از گذشته و رهایی از اسارت جبرها و وراثت‌های تاریخی و اجتماعی و تربیتی و خانوادگی است.

هرآنچه که از گذشته آزارمان می‌دهد، فهم و تصدیق نشده است و لذا ما را به آرزوهای جاهلانه‌تر در آینده سوق می‌دهد. در قرآن داریم که «کافران، وارثان و پیروان گذشتگان خود هستند» و این همان جبر تاریخ و وراثت است که اساس اسارت و بی‌ارادگی می‌باشد. آنچه که جبر و بی‌ارادگی نامیده می‌شود همانا تاریکی حاکم بر گذشته‌ی ما است. فقط با نور معرفت بر گذشته و تصدیق حق آن می‌توان این ظلمت را روشن نمود و از آن خارج شد و به حال رسید که قلمرو حیات و هستی و جاودانگی است. و این امر جز با راز دل نمودن در محضر یک دوست صدیق و عارف به‌مثابه پیر معنوی، ممکن نیست که «مؤمن آیینه‌ی مؤمن است ».

منبع:دائره المعارف عرفانی،جلدچهارم،صفحه 226،اثر استاد علی اکبر خانجانی
استاد علی اکبر خانجانی،مولف 179جلدکتاب بکر و بدیع درباره تمامی موضوعات مورد نیاز عصر ما می باشند که همگی آثارشان را بصورت رایگان در اختیار عموم قرار داده اند:

www.khanjany.org

خاطرات
۲
۰
بنیاد نشر آثار استاد علی اکبر خانجانی
بنیاد نشر آثار استاد علی اکبر خانجانی
استاد علی اکبر خانجانی،آخرالزمان شناسی،قیامت شناسی،انسان شناسی، ابرانسان، انسان کامل،ناجی موعود،امام زمان،علائم ظهور،عرفان،زندگی درمانی،شناخت درمانی
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید