سهشنبه روز پایانی چهاردهمین جشنواره سینما حقیقت بود و آخرین مجموعه از فیلمها هم در خانه جشنواره و پلتفرمهای عمومی آنلاین به نمایش درآمدند. نامزدهای جوایز جشنواره هم اعلام شد که کمتر از همیشه دربارهاش بحث و گفتگویی صورت گرفت. احتمالا چون غیر از هیئت داوران، کمتر کسی توانسته بود تمام فیلمها را ببیند و به قضاوت خاصی دست یابد. البته با توجه به اینکه در همین روز از سوی دبیرخانه جشنواره اعلام شد فیلمهای پرمخاطب، امروز (چهارشنبه) نیز مجددا نمایش داده میشوند، ممکن است این بحثها پس از برگزاری مراسم اختتامیه بین علاقهمندان صورت گیرد. این محتوا از سایت فیلیمو شات برگرفته شده است.

یکی از فیلمهایی که امروز در برنامه اکران عمومی جشنواره قرار داشت، باوه ساخته محسن کولیوندی است. فیلم تصویر زندگی یک نوازنده محلی موسیقی در شهر کوچک دهلران است. که چطور او در عین سن و سال نسبتا بالا مجبور است روزانه کار سخت کند و در کنار آن، از موسیقی و سازش هم غافل نباشد. کارگردان مستند که از نام فامیلش میتوان نسبت فامیلی نزدیکش با سوژه را حدس زد، توانسته از حالات طبیعی پیرمرد، همسر و فرزندانش در زندگی روزمره تصویر بردارد و لحظات خوبی را به بیننده نشان دهد. فیلم از این فراتر نمیرود و صرفا تلاش میکند با قرار دادن یک اتفاق خوشایند در انتهای کار، کام بیننده را شیرین کند. در کل این اثر ۲۰ دقیقهای غافلگیری خاصی برای مخاطب ندارد اما شاید به خاطر نمایش همان لحظات، برای یک بار تماشا گزینه بدی نباشد.
فیلم مطرحتر امروز، بازگشت دوباره بود که نامش هم در بین آثار پرمخاطب جشنواره و هم ده فیلم برتر از نگاه مردم قرار داشت. ساخته جدید فرهاد ورهرام مستندساز مشهور و کهنهکار ایرانی، در ادامه علایق او به مردمشناسی و مردمنگاری قرار دارد و بهنوعی روایت سبک زندگی عشایر ایل بختیاری در یک قرن اخیر است. این کار به کمک نمایش قسمتهایی از فیلمهای علف ساخته مریان سی. کوپر و تاراز ساخته پیشین خود ورهرام انجام شده و با اضافه شدن تکههای فیلمبرداری شده در سالهای بعد، سیر زمانی اثر شکل گرفته است. فیلمساز توانسته بر یک طایفه خاص از ایل متمرکز شود و تفاوتها و شباهتهای زندگی در چهار دوره زمانی مختلف را به کمک تصاویر انتقال دهد. مسیر طراحی شده و البته نتیجهای که در انتها گرفته میشود، نمونه مناسبی از تدوین استراتژی برای مسیر روایت یک مستند است که به دست پر آرشیوی هم وایستگی و نیاز مبرم دارد. عملا بخش زیادی از جذابیت فیلم در نیمه نخست را باید به پای مستند آمریکایی علف و ایده هوشمندانه سازندگان آن در ثبت تصاویر باارزش و به موقع از ایل بکر بختیاری گذاشت. فیلم البته در دقایقی به پراکندهگویی و ارائه اطلاعات غیرلازم میافتد، اما در مجموع اثر قابلقبولی است که علاوه بر شناخت بیشتر عشایر منطقه زاگرس، در خلال آن نشانههای برخی رفتارهای آشنای ایرانیان را هم میتوان مشاهده کرد.
آندره ژید نویسنده برجسته فرانسوی در فراز مشهوری از شاهکارش، مائدههای زمینی، به خواننده سفارش میکند که «بکوش عظمت در نگاه تو باشد نه در چیزی که بدان مینگری.» حال اگر بهجای «عظمت» بگوییم «جذابیت»، میرسیم به یک توصیه عالی که بیشک به بخش بزرگی از فیلمسازان جشنواره امسال قابلعرضه خواهد بود. انتخاب یک سوژه جذاب گرچه لازمه ساخت یک فیلم مستند است، اما صرفا بهعنوان اولین گام تلقی میشود. برای علاقهمند کردن مخاطب به تماشای فیلم تا انتها و درگیر کردن ذهن او با ماجرای فیلم، نوع پرداخت و میزان نوآوری فرمی اهمیت پیدا میکند.