اجازه بدید همین اول کار یک چیزی رو روشن کنم. اگر دنبال یک راهنمای مختصر و مفید هستید احتمالا این مطلب حوصلهتون رو سر خواهد برد. من آدمیم که زیاد حرف میزنم (طولانی هم مینویسم). اینجا هم با تمام تلاشی که برای کوتاه نوشتن کردم، سر آخر نتیجهی کار یک مطلب طولانی شد که البته قول میدم موارد به درد بخوری توش پیدا خواهید کرد. اما خب من نه استاد زبان هستم نه تجربهی چندانی تو زمینهی آموزش یا یادگیری زبان انگلیسی دارم. مهمترین دلیل من برای نوشتن این پست این بود که وقتی دوستی ازم میپرسه که تو چیا خوندی یا چه کردی و ... دوباره کاری نشه و بتونم لینک این مطلب رو براش بفرستم. ضمن اینکه خب، به درد دیگر کسانی هم که ممکنه به این پست برخورد کنن بخوره.
نکتهی دوم اینکه من آزمون آکادمیک دادم. درمورد آزمون جنرال اطلاعات زیادی ندارم اما میدونم که به جز تسک یک رایتینگش بقیه چیزاش خیلی نزدیک به آزمون آکادمیکه. پس احتمالا اگر جنرال هم قصد دارید بدید باز این پست چیزای به درد بخوری براتون خواهد داشت.
نکتهی سومی که باید خاطرتون باشه اینه که منابع و روش مطالعه من احتمالا بیشتر به درد کسی میخوره که تو خط شروع یکسانی با من بوده باشه. پس الزاما همین شیوهها قرار نیست برای شما هم کارگر باشن. من تا سطح upper intermediate کلاسای ترمیک رفتم و همون اولای این سطح، حدودا ۶ سال پیش، دیگه کلاسارو ول کردم. با این حال از اون موقع به اینور، تقریبا روزی نبوده که من با محتوای انگلیسی در ارتباط نباشم. حالا یا از طریق فیلم و سریال و بلاگ پست، یا از طریق کار و دورههای آموزشی که براش میدیدم و ....
جواب این سوال رو من واقعا نمیدونم. بهتره با یک استاد در این رابطه صحبت کنید. اما اجازه بدید درمورد اینکه خودم تو چه مدت زمانی به کجا رسیدم یک توضیح مختصری بدم: من حدودا سه ماهی آسه آسه برای آزمون خوندم، شاید هفتهای کلا ۳،۴ ساعت هم نمیشد. زمان آزمونم رو هم هی به تعویق مینداختم چون به برنامهای که ریخته بودم نمیرسیدم. تا اینکه اواخر دی استادم برگشت بهم گفت ببین بیا همین دو هفته بعد (۱۲ بهمن) برو امتحانتو بده. اگر بخوام صادقانه بگم من فقط دو هفته متمرکز برای امتحانم خوندم. قبل اون هرچی بود گسسته و شلخته بود. این دو هفته هم بیشترش به آزمون دادن و رایتینگ نوشتن و مرور اشتباهاتم تو آزمونا گذشت. نهایتا هم نمرهی اورآل آزمونم ۷.۵ شد. این یعنی اگر الان سطحتون اینترمدییت و بالاتر هست، با میزان مطالعه مشابهی، احتمالا میتونید به نمرهی اورآل ۷.۵ و حتی بهتر برسید.
درواقع استادم، و دوستان دیگهم که آزمون داده بودن، درست پیشبینی کرده بودن که من تا ثبت نام نکنم درست و حسابی برای آزمون نخواهم خوند. پیشنهاد بسیار بسیار جدیم به شما هم اینه که ثبت نام رو هی به تعویق نندازید و برای اولین آزمون با فاصلهی زمانی معقول ثبت نام کنید.
من آدمیم که نیاز دارم یکی بهم تسک بده و ازم تسک تحویل بگیره. دست کم زمانی که درگیر آزمون بودم به شدت تو این مود بودم. برای همینم تصمیم گرفتم برم کلاس. ساختار کلاس ما اینجوری بود که استادم هر جلسه یک سری تسک برای من مشخص میکرد و من باهاشون رفع اشکال میکردم. به اضافه اینکه رایتینگهام رو هم تصحیح میکرد. اینجوری بگم که استاد برای من نقش راهنما و مشخص کنندهی مسیر رو داشت.
نمیشه به این سوال که باید بریم کلاس یا بدون کلاس هم میشه برای آزمون آماده شد به راحتی جواب داد. بستگی به خود شما داره. توصیهی من اینه که دست کم کلاسای ترمیک آیلتس رو برید تا یک چهارچوبی برای مطالعه داشته باشید. منابع مطالعه و ... نامحدودن و اگر شما از اینکه استادتون آدم کارکشتهای هست مطمئن باشید، میتونید به منابع پیشنهادی استاد اکتفا کنید و از باقی منابع چشم پوشی کنید. به علاوه که خب قطعا به یک فرد باتجربه، نه صرفا کسی که زبانش خوبه، برای تصحیح رایتینگهاتون نیاز دارید.
خب، بیایید قبل اینکه بریم سراغ چهار مهارت اصلی آزمون درمورد لغت و گرامر صحبت کنیم.
من بزرگترین نقطهی ضعفم لغت بود! هنوزم دایره لغتم بسیار پایینه؛ یا بهتر بگم دایرهی لغات فعال توی ذهنم برای استفاده کردن تو صحبت و نوشتار (تو لیسینینگ و ریدینگ کمتر پیش میومد به مشکل بخورم). دست آخرم باورتون بشه یا نه، من هیچ کتاب لغتی رو حتی تا نصفه هم نخوندم. تو ادامه چنتا از کتابای لغت خوب یا شناخته شده رو آوردم و نظرمم راجع بهشون نوشتم:
۱. Essential words for the TOEFL
چی شد؟ تافل؟! بلی خب. لغت لغته دیگه، تافل و آیلتسش چه فرقی داره؟ نقل به مضمون از استادم که این کتاب چندین بار ویرایش شده و بهتر شده، لغتهای بسیار مهمی داره که یادگیریشون از واجباته. خودمم این کتابو دوس داشتم. تا یه جاهاییشم به ضرب و زور خوندم و تک و توک یادمه لغاتش.
۲. Essential words for the IELTS
این کتابو تقریبا هر کسی که آیلتس داده یه ورقی زده حداقل. من تا یک جاهاییشو خوندم ولی مدیونید اگر فکر کنید که تعداد لغاتی که ازش به یادم مونده به تعداد انگشتان دست برسه :))
۳. Vocabulary for the High School Student
کتابی که تو منابع آیلتس کمتر اسمش میاد اما دوباره نقل به مضمون از استادم، جز بهترین گزینههاست. در این حد بگم که من دو هفته مونده به آزمون، کلافه ازشون پرسیدم که اگر بخوام فقط یک کتاب لغت بخونم، چی رو بخونم که گفتن این کتاب. البته اگر فکر کردید که خوندمش سخت در اشتباهید :)) تو دو هفته مونده به آزمون نمیشینن لغت بخونن! با این حال بعد آزمون تورقی نمودم و خیلیم لغات خوب و ضروریای داشت به نظرم.
۴. Check Your English Vocabulary for IELTS
من فقط یک صفحه از این کتابو دیدم :)) توجه بفرمایید که حتی ورقش هم نزدم اما جز کتابای پیشنهادی استادم بود.
۵. Oxford Word Skills
این یه دورهی سه جلدی هست تو سطوح Basic و Intermediate و Advanced. من دو تا کتاب اول رو دیدم. سطح بیسیکش به نظر من ساده بود و چیز چندانی نداشت، که خب بسته به سطح خودتون باید درستی این جمله اخیر رو برای خودتون بسنجید. خیلیها این کتاب رو برای کسی که تو سطوح پایینتر هستن و تازه میخوان شروع کنن به مطالعه توصیه میکنن. سطح اینترمدییتش برای من متوسط بود، خیلی از لغاتشو بلد بودم، بعضی رو هم نه. میگن سطح ادونسدش برای آزمون زیاد لغات به درد بخوری نداره؛ اما خب بنده نظری ندارم چون حتی ندیدم کتاب رو. در نهایت این رو بگم که استادم به بنده گفتن که وقتتو برای این کتابا تلف نکن. برای لغت منابع خیلی بهتری هست (۱و۲و۳و ۴).
۶. 504
درمورد این کتاب با من شوخی هم نکنید. هزار بار شروعش کردم و هیچ وقت تمومش نکردم. به نظرم گزینههای واقعا بهتری برای مطالعه لغت دارید. اما اگر سطحتون یکم پایینتر هست، من زیاد دیدم که پیشنهاد میشه. صرفا من دوستش ندارم و توصیه هم نمیکنم.
خلاصه که بسیار فراوان کتاب لغت هست تو بازار. اینا اونهایی بودن که من میشناختم. در کل گیر نکنید که کدومو بخونم کدومو نخونم. طبیعتا خیلی از لغاتشون مشترکه. از من اگر بپرسید میگم ۱ و ۳. تازه اگر آدم کتاب لغت خوندن هستید. اگرم وقت ندارید همون ۳ رو یه نگاهی بندازید، اگر اکثر لغاتشو بلد نبودید همونو بخونید.
صبر کنید. داستانمون با لغت تموم نشده. بذارید از ابزار و روشها هم یکم حرف بزنیم.
خب گفتم که من لغت حفظ کردن برام زجر آور بود. در کل تا الان اگر لغتی یاد گرفتم اینجوری بوده که تو فیلمی، ترانهای یا جایی دیدم یا شنیدمش، خوشم اومده رفتم معنیشو چک کردم، و عجیبه که اینجوری غالبا هم یادم میمونن. مدل یادگیری من اینجوریه. بیشتر هم با شنیدن و بعد چک کردنشونه که یادم میمونه. اگر شما هم اینجوری هستید اجازه بدید یک اپ خوب معرفی کنم براتون: WordUp. این اپه برای هر لغت تکههایی از اخبار، سریالها، موزیکها و ... رو پیدا میکنه و یکجا نشون میده که خب چیز باحالیه. ممکنه بهتون کمک کنه تو به یاد آوردن لغات. یه جور جعبه لایتنر طور هم هست. به علاوه خودش سطح بندی داره برای لغات (بیزحمت خودتون چکش بکنید که من دیگه بیشتر توضیح ندم). اما اون چه که حقیقتا به من کمک کرد تو حفظ لغات، و حیف که دیر یادش گرفتم، میدونید چی بود؟ داستان ساختن برای لغات. اصلا عجیب موثر بود! حالا داستان چیه؟ این ویدیو رو ببینید تا بگم.
خیلی مسخره به نظر میرسه نه؟ منم همچو حسی داشتم اولش. ولی اعتماد کنید بهم. روی دوروبریام هم آزمودم و جواب داده. شیوهی بانمکی هم هست. نکته دیگه درمورد این روش اینه که زمان بره. برای هر لغت (داستان) نیاز به خلاقیت هست و ممکنه زمان نسبتا غیر موجهی پاش صرف کنید. اما اگر مثل من صرف تکرار لغات چندان کمکی به یادگیریتون نمیکنه (حتی استفاده از لایتنر و امثالهم)، این روش خیلی بهتره و عملا هم زمان کمتری براش صرف میشه تا هزار بار تکرار و مرور لغت.
دو تا اپ کاربردی دیگه برای لغت Ankidroid و Quizlet هستن. انکی دروید کلی ست آماده از کتابای مختلف داره و برای مرور لغات خوبه اما من زیاد با رابط کاربریش حال نمیکردم و از کوئیزلت استفاده میکردم.
برای چک کردن معنی لغات هم vocabulary.com رو ببینید. دیکشینری آنلاین تحلیلگران هم خیلی میتونه به کارتون بیاد.
یه چیزی بگم عزا بگیرید. یادگیری لغت یه طرف، دیکته لغات جدید یه طرف. تازه خیلی لغاتم هستن که دیکتهشونو من اشتباهی بلد بودم و unlearn کردن اونا خودش یه داستانی بود. خب من چیکار کردم؟
کوئیزلت یه ویژگی خوبی داره اونم اینه که تو هر ست لغت ازت آزمون اسپلینگ لغات رو هم میگیره. منتها تا اون موقع که من استفاده میکردم اپ اندرویدش این ویژگی رو نداشت و من رو گوشی از نسخه وبش استفاده میکردم. اینجوریه که لغت رو میخونه و شما باید تایپش کنید. ولی صبر کنید. از من اگر میشنوید تایپش نکنید! چرا؟ من یه مشکلی که متوجه شدم دارم این بود که بعضی کلمات رو موقع تایپ کردن درست مینوشتم (انگار توالی جای حروف روی کیبورد یادم مونده بود یا شایدم دلیل دیگری داشت که نمیدونم) اما موقع دستنویس کردن غلط مینوشتم! تو آزمون آیلتسم که شما با دست مینویسید پس در نتیجه مهمه که دستنویس لغات رو بلد باشید نه تایپشون رو. کاری که من میکردم استفاده از یه قلم و ویژگی Handwriting Input کیبورد گوگل روی موبایل بود.
توصیه من اینه که از همون روز اولی که شروع میکنید به خوندن برای آزمون، یک ست روی کوئیزلت (یا هر اپ/وبسایت با ویژگی مشابهی) درست کنید و هر جا لغتی رو غلط نوشتید اضافه کنید به اون ست. بعد به صورت دورهای برای مرورشون وقت بگذارید. من فقط کلماتی که تو رایتینگ یا جواب لیسینینگ و ریدینگ آزمونا اشتباه مینوشتم رو تو این ست وارد میکردم (چون لغات تازهی زیادی تو حافظه فعالم نمیموندن که تو رایتینگی جایی استفاده کنم). یک سری هم مجموعه لغات پر تکرار لیسینینگ/ریدینگ هست که بگردید میتونید پیدا کنید. میتونید از بین اینا هم اون مورادی که دیکتهشونو بلد نیستید به ست مذکور اضافه کنید.
خب به حول و قوهی الهی کارمون با لغت تموم شد :)
مثل لغت، برا من کتاب گرامر خوندن هم عذاب بود. من «معمولا» گرامر رو درست به کار میبرم بدون اینکه فکر کنم که الان چی رو باید استفاده کنم. دلیلش همون شنیدن و خوندن و در ارتباط بودن روزمره با زبانه. من گرامر ترکی رو هم که زبان مادریمه با کتاب یاد نگرفتم، با شنیدن و تکرار یاد گرفتم پس به نظرم راه طبیعی یاد گرفتن گرامر هم همینه. بنابراین تا میتونید با محتوای انگلیسی در ارتباط باشید حتی اگر کامل متوجهش نشید. به اصطلاح گوشتون عادت میکنه بهش. یه راه خوبش گوش دادن به اخبار بیبی سی و امثالهم هست. فیلم و موزیکم خوبن اما خب تو محتوای غیر رسمی شما گرامرهای غیر معمول و گاها غلط هم میشنوید بالطبع.
اماااا، اگر با گرامر به کل مشکل دارید، کلی کتاب گرامر خوب هست که میتونید ازشون استفاده کنید:
۱. Understanding and Using English Grammar (Betty Azar)
من کتاب بیسیکشو دوران مدرسه تا یک جاهایی خونده بودم، عالیه. باقی کتاباشم خیلی تعریف میکنن. اما حسابی طول و تفسیر دارن این کتابا. اگر حوصلهشو دارید برید سراغشون.
۲. English Grammar in Use
اینا هم سری کتاب سطح بندی شده هستن که من تو کلاس زبان باهاشون مواجه شدم که خوب بودن (دروغ چرا درست و حسابی نمیخوندمشون و تکلیفاشون رو هم انجام نمیدادم). خوبیشون اینه که به درد سِلفاِستادی میخورن و مثل مجموعه کتابای شماره ۱ پت و پهن و مفصل نیستن. گام به گام، آروم به آروم پیش میری باهاشون.
۳. Cambridge Grammar For IELTS
این کتاب مناسبترین کتابه، ولی احتمالا نه برای کسی که با گرامر بیسیک مشکل داره. توصیه استادم هم به من فقط همین کتاب بود. اگر درست یادم باشه من بخش مربوط به زمانهاشو تموم کرده بودم (عالی بود) که دیگه گفتن بیا برو امتحانتو بده لغت و گرامرم نمیخواد بخونی تو این مدت کم (نمیشه که خوند). خلاصه اگر گرامرتون خوبه و اشکالات گاهی جزئی دارید و علاقه به خوندن کتاب گرامر، این کتابو بچسبید و دیگر هیچ.
اگرم نه که اشکالات گرامریتون تو رایتینگ و اسپیکینگ رو در بیارید و صرفا بخشای مربوطهشون رو بخونید و تمرین کنید (خوندن گرامر زیاد مهم نیس تمرین و عادت به استفادهی درست ازش به صورت ناخودآگاه مهمه).
۱. Cambridge IELTS books
خب ببینید عزیزان، اینا مهمترین کتابایی هستن که شما برای آزمون آیلتس بهشون نیاز دارید. ۱۴ تا کتابن (تا لحظه نوشتن این پست) که تو هر کدوم ۴ تا آزمون واقعی آیلتس گنجونده شده. ۱ تا ۵ شون قدیمین و به درد نمیخورن. شما ۶ تا ۱۴ رو نیاز دارید.
جونم براتون بگه که ۲، ۳ تا کتاب آخرو نگه میدارید برای هفتههای قبل آزمون. من دو هفته آخر، هفتهای چهار پنج تا آزمون میدادم؛ تحت شرایط و زمانبندی مشابه با آزمون و توصیه اکید دارم که شما هم این کار رو بکنید.
اما بقیه این کتابها؛ شما اول کاری که میکنی برای فهمیدن اینکه سطح فعلیت تو ریدینگ و لیسینینگ چنده اینه که یکی از این کتابارو برمیداری، مثلا ششمی، میری میشینی تو مدت زمان تعیین شده و استاندارد آزمون (۴۰ دقیقه اینطورا لیسینینگ طول میکشه و یک ساعت هم ریدینگ) روزی یدونه اسکیل ریدینگ و لیسینینگ میزنی از این کتابا. سر ۴ روز شما ۴ تا نتیجه برای هر اسکیل داری و میانگینش میشه تقریبا سطح فعلیت. پنیک هم نشید اگر یهو دیدید ۱۰، ۱۵، ۲۰ یا حتی بیشتر تا غلط دارید. یه بخشیش بخاطر نشناختن آزمون و تکنیکهاشه. من اوایل تعداد غلطم برای هر دو تا تسک متوسط ۱۰ تا بود که میشه نمرهی ۷. بنابراین تصمیم گرفتم برای این دو اسکیل اکتفا کنم به همین کتابا و چیز دیگری نخونم. تازه من درواقع فقط فرصت کردم شمارههای ۱۳ و ۱۴ این کتابا رو تست بزنم. دست آخر هم متوسط تعداد غلطام تو هر دو اسکیل رسیده بود به چهار پنج تا (اگر درمورد تعداد غلط و نمره متناظر گیج شدید این لینک رو ببینید).
اگر شما هم تو سطح مشابهی هستید و برای این دو اسکیل به نمره مشابهی نیاز دارید، میتونید مثل من برای لیسینینگ و ریدینگ بچسبید به همین کتابا. البته طبیعتا هرقدر بیشتر ازشون تست بزنید، همونقدر میتونید از نمره نهاییتون مطمئنتر بشید.
و اما درمورد بخشهای اسپیکینگ و رایتینگ این کتابها؛ اینطور بگم که هر قدر که میتونید اسپیکینگهاشو با یک پارتنر یا درصورت نبود پارتنر با ضبط کردن تمرین کنید. رایتینگهاش رو هم بنویسید بدید یکی که به نحوهی اصلاح رایتینگها تسلط داره تصحیح کنه براتون و اشکالاتتون رو دربیارید. اگر هم وقت کم دارید، میتونید فقط اون دست از رایتینگها که بیشتر توشون لنگ میزنید رو سوا کنید و بنویسید. به عنوان مثال من همهی رایتینگهای این کتابارو ننوشتم اما تو تسک ۱ یخورده تو مپها و پراسسها لنگ میزدم که اونارو سوا کردمو همهرو نوشتم.
۲. Collins English for IELTS
این کتابا به درد کسایی میخورن که نمره فعلیشون تو هر اسکیل حدودا ۵.۵ هست و میخوان برسن به نمره بالاتر. ۴ تا کتابن، برای ۴ تا اسکیل. این کتابا برای آشنایی با ساختار آزمون خوبن اما اگر وقت کم دارید و سطح فعلیتون بالاتره توصیهشون نمیکنم. در مقابل برای کسی مناسبن که یخورده پایینتره سطحش و زیاد با آزمون راحت نیست هنوز.
۳. IELTS Practice Tests Plus
این کتابا هم خوبن برای تمرین آزمون. من نخوندمشون. به درد کسایی میخورن که وقت بیشتری دارن. اما سوالاتشون استاندارد آزمون نیست و به گفتهی علما سختی سوالات تو جلد یک و دوش یکم زیادی بالا پایین میشه.
۴. The Official Cambridge Guide To IELTS
این کتابو خیلیا میخونن. استاد من بهم توصیهش نکرد، منم پیگیرش نشدم، در نتیجه واقعا نمیدونم چطوره. اما به نظر میرسه که کتاب پرطرفدار و توصیه شدهای هست.
لازم نیست بگم که به غیر اینا مجموعه کتاب زیاد هست اما من نمیشناسمشون یا ایدهای ندارم چطورن.
من برای ریدینگ به همون کتابای کمبریج اکتفا کردم. اولش با کتابای قدیمیترش شروع کردم چنتایی اسکیل ریدینگ زدم و دو هفته آخرم که هر روز آزمون میدادم تقریبا. هیچ کتابی مجزایی برای ریدینگ نخوندم و نهایتا هم نمرهی ریدینگم تو آزمون شد ۷.۵ که کمتر از اونی بود که پیشبینی کرده بودم.
اما به جز ریدینگهای آزمونهای واقعی توصیهم اینه که هر چه تونستید اینور اونور مطلب انگلیسی بخونید تا راحت باشید باهاش. بلاگ پست مثلا، یا اخبار. حتی میتونید تو سوشال مدیا اکانتهای انگلیسی فالو کنید و پستاشونو بخونید.
و اما یه کوچولو درمورد تکنیک ریدینگ زدن صحبت کنیم. معمولا تکنیکی که پیشنهاد میشه اینه که متن رو بخونید و کنار هر پاراگراف یکی دو تا کلمه کلیدی به عنوان خلاصه یادداشت کنید. بعد برید سوالارو بخونید و برگردید به کمک کلمات کلیدیتون جوابارو پیدا کنید. اما من از همون دورانی که کلاس ترمیک زبان میرفتم شیوهی دیگهای داشتم برای ریدینگها و با یکم بهبود و تغییر دیدم که برای آیلتس هم همون بهتر برام جواب میده. اینجوری بود که اول روی سوالارو سریع میخوندم و تو هر سوال دور یک کلمهی کلیدی خط میکشیدم. بعد میرفتم سراغ متن و شروع میکردم پاراگراف به پاراگراف به خوندن. آخر هر پاراگراف برمیگشتم به سوالا، سوالای مرتبط پاراگراف رو جواب میدادم و میرفتم سراغ پاراگراف بعدی. نمیگم این روش بیچون و چرا برای همه عالیه اما برای من جواب میداد (من اواخر تعداد غلطم تو آزمونایی که خودم میزدم حتی گاها به یک غلط هم رسیده بود). اما فکر میکنم این روش برای کسی که سرعت خوندنش کنده زیاد مناسب نباشه. در هر حال باید برای خودتون تستش کنید.
شرایط لیسینینگ من هم دقیقا مشابه ریدینگم بود. امال قبل اون دوهفته مطالعه فشرده، من به توصیهی استادم یک کتابی شروع کرده بودم به اسم Test Your Listening که مال انتشارات Penguin هست. البته این کتاب برای مهارت عمومی لیسینینگ هست و مختص آیلتس نیست. خوبیش اینه که با سرعتها، لحنها و لهجههای نسبتا مختلفی آشنا میشید و حوصله سر بر هم نیست. کتاب کت و کلفتی هم نیست و اگر هر روز یکی دو قسمت ازش گوش بدید ماکزیمم تو یک ماه تمومه. اما نکتهش اینه که هر قسمت رو چندبار گوش بدید و سعی کنید تمام لغاتشو بشنوید. به جز این کتاب من تو وقتای اضافهم گاهی BBC 6 Minute English هم گوش میدادم. باز هر اپیزود رو چند باره. موضوعات جالبی هم داره این پادکست.
یک روشی که استاد من برای سریع شدن تو لیسینینگها توصیه کرد به من ولی یکی دوبار بیشتر امتحان نکردم (به خاطر همون تصمیم یکهویی برای امتحان دادن در عرض دو هفته. و الا روش خوبیه؛ مخصوصا اگر تو سریع نوشتن جوابا مشکل دارید و یهو میبینید جواب سوال بعدی رد شده و شما نتونستید بنویسیدش) ترانسکرایب کردن همین اپیزودهای بیبیسی بود. اینجوریه که میرید سراغ فایلهای BBC 6 Minute English سالهای ۲۰۱۰، ۲۰۱۱، ۲۰۱۲ (چون متنهای مربوط به هر اپیزود تو این سالها دقیقترن) و شروع میکنید هر اپیزود رو به این ترتیب گوش دادن:
تلاش ما تو این تمرین اینه که هر بار بدون متوقف کردن پخش، تیکههای بزرگتری از ویس رو بتونیم تبدیل به متن کنیم و بنویسیم. میتونید با یک جمله شروع کنید. جمله به جمله ویس رو متوقف کنید و بنویسید. دست آخر نوشتهتون رو با متن منتشر شدهی اپیزود مقایسه کنید و ببینید چنتا غلط یا کلمهی جا افتاده دارید. دفعه بعد سعی کنید تیکههای بزرگتری رو بنویسید و تعداد اِرورهاتون رو کمتر کنید. یخورده روش سخت و حوصله سر بریه اما جواب میده. یجورایی انگار مهارت و تمرکزتون تو گوش دادن و نوشتن به طور همزمان بالاتر میره که خب خوبه.
من برای آزمون تکنیک خاصی به کار نبردم. تو فرصتی که قبل پخش ویس هر بخش آزمون هست دور چنتا کلمهی کلیدی اینور و اونور جواب سوال خط میکشیدم و تو آزمون حواسمو به اون کلمات معطوف میکردم بیشتر. هر قدر آزمونای بیشتری رو بزنید، قلق کار بیشتر دستتون میاد.
دوباره درمورد اسپیکینگ هم باید عرض کنم خدمتتون که من کتابی نخوندم. گفتم که من آدمیم که زیاد حرف میزنم و تو کلاسای ترمیکمون هم همیشه جز معدود آدمایی بودم که داوطلبانه شروع میکرد به حرف زدن. همین هم باعث شده بود که اسپیکینگ من اوضاعش خوب باشه.
کاری که من برای آمادگی آزمون انجام دادم تمرین با یک دوست بود. طی اون سه ماه شاید سرجمع پنج شش بار باهم تمرین کردیم اما دو هفتهی آخر تقریبا هر روز تمرین میکردیم. نمرهی اسپیکینگ من ۸ شد که خب خودمم همینو انتظار داشتم. توصیهی اکیدم همینه که یک یار اسپیکینگ برا خودتون پیدا کنید و شروع کنید به تمرین. ترجیحا کسی که بتونه اشکالاتتون رو گوشزد کنه. متریال تمرینتون میتونه نمونههای آزمونای اسپیکینگ کتابای کمبریج باشه. میتونید همینجوری از در و دیوار هم صحبت کنید گاهی. در کل تو هر اسکیلی، تمرین خارج از چارچوب آیلتس باعث میشه پایهی زبانتون تقویت بشه.
یک کوچولو هم درمورد کتابای اسپیکینگ بگم. اکثر کتابای اسپیکینگ شبیه همن. یه سوال یا موضوع مشخص شده و یک سری جواب آماده هم جلوش. خب اینجور کتابا سمّن. بلی درست شنیدید. البته بستگی به شیوهی استفاده شما هم داره اما اغلب آدما میان این جوابای کلیشهای رو حفظ میکنن یا به مرور میره تو حافظهشون این مدل جواب دادن. اگزمینر هم قطعا با این جوابای کلیشهای آشنایی داره و هزار بار شنیدتشون. پس متوجه میشه که اینا جملات خودتون نیستن و شما نمیتونید افکار و نظرات خودتو به راحتی به انگلیسی ارائه کنید. در نتیجه نمرهتون میره پایین.
یه سری جزوه مانند هم هستن که به اسم Actual مشهورن. سال به سال منتشر میشن ظاهرا. دوباره تاکید کنم که نرید بشینید جواباشونو حفظ کنید. میتونید به عنوان نمونه سوال بهشون نگاه کنید و از پارتنرتون بخواید ازتون بپرسه سوالاشونو. ترجیحا سالای اخیر رو انتخاب کنید.
اگر اسپیکینگتون زیاد خوب نیست یه شیوهای که میتونه برای شروع بهتون کمک کنه، و به نظرم شیوهی طبیعیای هم هست، تکنیک شدووینگ هست. این تکنیک به مهارت لیسینینگتون هم کمک میکنه. درموردش اینجا میتونید بخونید.
سختترین مهارت برای تقریبا همهی آدمایی که آیلتس میدن همین رایتینگه. من تو رایتینگ ۶.۵ شدم ولی به نظرم با یکم تمرین بیشتر میتونستم به ۷ هم برسم.
رایتینگ آکادمیک دوتا تسک داره. اولی نوشتن درمورد یک چارت، نمودار، نقشه، فرآیند یا از این قبیل چیزاس که با تمرین کردن خیلی راحت قلقش دستتون میاد. اما نکتهی مهمش تمرین و تمرین و تمرینه.
تسک دوم نوشتن درمورد موضوع داده شده و ارائه نظر شخصی شماست؛ یجورایی مثل انشای دوران مدرسه. برای خیلیا سختترین قسمت رایتینگ ایده پیدا کردن تو تسک دوعه. در حالی که معمولا موضوعاتی که مطرح میشن خیلی عجیب غریب نیستن و نزدیکن به ترندهای روز. شما اگر کسی باشی که مطالعه جنبیت بدک نیست، نمیگم کتابخون باشی و اینا، صرفا بدونی که تو دنیا چی میگذره و بتونی نظر شخصی ارائه کنی درمورد مسائل، زیاد لازم نیست نگران این جریان باشی. تازه هرقدر تمرین کنی میبینی که این مشکل ایده پیدا نکردنم کم کم برطرف میشه.
من مشکلی که موقع شروع کردن تمرینات رایتینگم داشتم مشکل زمان بود. اصلا شده بود کابوسم. تسک یکی که باید ۲۰ دقیقه طول میکشید ممکن بود تا یک ساعت از من زمان بگیره، تسک دو که دیگه هیچ. اما باز جای نگرانی نیست. من اواخر حتی وقت اضافی هم میاوردم؛ حتی تو خود آزمون. شما با تمرین سرعت فکر کردن و ساختن جملات و نوشتنتون بالا میره. تمرین و تمرین و تمرین. همین. هرقدر بیشتر تمرین کنید، استرس و سختی رایتینگ براتون کم میشه. اشکالات گرامریتون در میاد، لغاتی که بلد نیستید رو پیدا میکنید، یاد میگیرید از علائم نگارشی درست استفاده کنید و .... مشروط بر اینکه کسی رو داشته باشید که تصحیح کنه نوشتههاتون رو. اونم نه کسی که صرفا زبانش خوبه؛ کسی که تجربه داره تو این کار و میدونه چیا از شما نمره کم میکنن و چیا به بالا بردن نمرهتون کمک.
اجازه بدید درمورد کتابا صحبت کنیم.
۱. Write Right
این کتابو تو اکثر مراجع به عنوان بهترین کتاب رایتینگ میتونید پیدا کنید. خب، اکثر مراجع در اشتباهن. نه اینکه کتاب بدی باشه؛ من خودم با این شروع کردم. شما اوایل نیاز دارید نمونه رایتینگ خوب بخونید تا کار دستتون بیاد اما اتفاقی که با خوندن این کتاب اغلب برای آدما میفته اینه که رایتینگ نوشتنشون ناخودآگاه شبیه این کتاب میشه؛ تمام جملات آغازین، پایان بندی، اصطلاحات و .... من وقتی شروع کردم به کلاس رفتن با این استادم، اولین چیزی که بهم گفت این بود که ساختار و جملات رایتینگات کلیشهای شدن. باز جریان شبیه همون جریان اسپیکینگه. اولا اینکه ظاهرا نوشته شما توسط نرمافزارهای Plagiarism آنالیز میشه تا کپیکاریهاش مشخص شه. ثانیا خود مصحح اونقدری رایتینگ دیده که بفهمه کیا چه کتابی رو خوندن! من نمیگم این کتابو نخونید. برای نمونه خوندن بد نیست. اما توش عمیق نشید! میتونید اول کار روزنامه وار بخونیدش و بعد برای همیشه ببوسید بگذاریدش کنار. وقتی که برای این کتاب صرف خواهید کرد رو اگر به نوشتن و یاد گرفتن از اشتباهات خودتون صرف کنید، قطعا نتیجهی بهتری میگیرید.
۲. Academic Writing Practice for IELTS
این کتاب نوشتهی Sam McCarter هست که کتابای مشهور دیگری هم برای آیلتس داره. کتاب ریدینگش مثلا پرطرفداره ظاهرا. این کتاب قطعا و یقینا و تحقیقا مهمترین مرجع شماست برای رایتینگ آیلتس. ساختاری که برای جملاتتون به کار میبندید به شدت میتونه با خوندن و تمرین دقیق این کتاب پیشرفت کنه. من کلی این کتابو دوست داشتم. جالب هم هست که انگار خیلی شناخته شده نیست تو لیست مراجع آیلتس اما من به پیشنهاد استادم گرفتمش و به نظرم واقعا عالی بود. اگر فرصت بیشتری داشتم برای مرورش، فک کنم خیلی میتونست کمک کنه به بالا رفتن نمرهم. خیلیم کت و کلفت و ترسناک هم نیست. خلاصه که خودتون بگیرید بخونیدش و فیض ببرید.
۳. IELTS Actual Writing Test
درمورد اکچوالها تو قسمت اسپیکینگ یه خورده صحبت کردم. من جدیدا متوجه شدم که برای بقیه اسکیلها هم ارائه میشن اما اغلب برای اسپیکینگ و رایتینگه که ملت میرن دنبالشون. باز این کتابا هم مثل Write Right برای ایده گرفتن و نمونه خوندن خوبن اما مشروط به اینکه نشینید حفظشون کنید. سوالاشونو بررسی کنید و بهشون فکر کنید اما جواباشونو زیاد جدی نخونید.
۴. Longman Academic Writing Series
اینا ۵ تا کتاب سطح بندی شده برای رایتینگ هستن. اختصاصا برای آیلتس طراحی نشدن اما میتونن مهارت رایتینگ شما رو بهتر کنن. تنها در صورتی برید سراغشون که وقت کافی دارید. من نخوندمشون اما بررسیشون که میکردم احساس کردم چیزین که برای شخصی که میخواد تحصیلات عالیشو به انگلیسی بگذرونه یا محقق بشه ضرورین. ماجرا اینه که سوای اینکه شما نمرهی آیلتستون چند بوده، اگر بخواین حین تحصیل به مشکل نخورین باید با زبان راحت باشید و از اون جایی که ما ها اکثرا تو رایتینگ میلنگیم به نظرم مهمه که قبل شروع تحصیل، به فکر تقویتش باشیم. اگر وقت ندارید نگه داریدشون برای بعد آزمون.
۵. کتاب رایتینگ معمارزاده
مجموعهی یک سری نمونه رایتینگ از اینجا و اونجا. کتاب اسپیکینگ هم داره. تعداد غلطاشم خیلیه و تنها برای حفظ کردنه که به درد میخوره. که ما دنبالش نیستیم. پس از این کتاب دوری کنید. هیچ چیز خاصی نداره.
خب من این کتابارو میشناختم برای رایتینگ اما لازم به گفتن نیست که احتمالا کتابهای خوب دیگری هم هستن.
در کل توصیهم اینه که منابع محدود و کمی رو انتخاب کنید اما منابعی که واقعا تست شده و خوبن. منابع بیشمارن ولی وقت آدم محدوده. برای همینم بود که بالا تاکید کردم یه استاد باتجربه و حاذق پیدا کنید و بچسبید به توصیههای استادتون. و الا آدم خیلی راحت گم میشه تو حرفا و توصیههای مختلف و استرس و تردید مچالهش میکنه.
جونم براتون بگه که من یکی از اشتباهات بزرگم این بود که ماک ندادم. یعنی اصلا فرصتشو نداشتم که بدم. درسته که خودم آزمون میدادم و تصحیح میکردم اما شرایط عینی آزمون چیز دیگری است. مدیریت استرس و ایناش چیز دیگری است. من تو ریدینگ به طرز وحشتناکی یهو استرس گرفتم و همینم کارمو خراب کرد. روز امتحان اسپیکینگم چون کل رویهی قبل خود آزمون برام ناشناخته بود دستپاچه بودم و حین صحبتم به شدت استرس داشتم. ماک کمک میکنه ابهامات درمورد شرایط امتحان کم شه. البته خب میگن که سوالات ماکها معمولا استاندارد نیست و یکم سختتر از خود آزمونن ولی در هر صورت مطمئنم که مهمه تجربه شرایط بسیار مشابه به آزمون.
ما اینجا تو تبریز فقط یه سنتر داریم. ایرسافام. من درمورد باقی شهرا و سنترا اطلاعی ندارم. تجربه بدی هم نداشتم از این سنتر ولی خب یه ذره وسطای آزمون یکم سر و صدا شد که ظاهرا تقصیر یکی از شرکت کنندهها بود و خب به نظرم آدم باید خودشو برا همچون چیزایی هم آماده کنه تو آزمون. به جز این همه چی مرتب و خوب بود.
من تصمیمم این بود که برم تهران آزمونمو بدم؛ بخاطر فاصلهی زیاد زمان برگزاری دو تا آزمون تو تبریز. یکی از دلایلی که استادم پیشنهاد کرد آزمون دو هفته بعدو شرکت کنم همین بود که نرم تهران. خودمم باهاش موافق بودم. در هر حال قبل آزمون سفر به یک شهر دیگه استرسهای خودشو برای روان و بدن داره و شرایط نسبتا ناشناختهای ممکنه درست کنه برای آدم. به نظر من اگر سنترای شهر خودتون کیفیت برگزاری خوبی دارن نمیارزه برید جای دیگه.
خیلی از بچهها میرن ترکیه برای آزمون دادن. دلیلش اینه که میگن اونجا به طور میانگین نمره اسپیکینگ بالاتری میتونی بگیری؛ در حد نیم نمره. نمیدونم اگر نیم نمره خیلی حیاتیه براتون این کارو بکنید. اما اگر قبل آزمون سفر به یه شهر دیگه استرس نداشته باشه، به یک کشور دیگه با یک زبان و رویههای دیگه، قطعا داره.
والا دیگه چیزی به ذهنم نمیاد. اگر بود همینجا اضافه میکنم بعدا. سوالی اگر دارید بپرسید ازم همینجا. تا جایی که سوادم میکشه جواب میدم.