گاهی ممکن است یک کتاب، شاهکار ادبیات ایران یا جهان و برندهی چندین جایزهی معتبر باشد؛ اما به مذاق ما خوش نیاید. گاهی یک کتاب از نظر یک نفر ارزش خواندن ندارد اما دیگری -به تعبیر خودش- زندگیاش با خواندن آن دگرگون شده.
صرف نظر از اختلاف سلیقهها، بعضی کتابها را دوست داریم فقط یکبار بخوانیم و بعضی را به نیمه نرسیده رها میکنیم؛ البته اگر «سندرم تمام کردن همه چیز» را نداشته باشیم!
و بعضی از کتابها را دوست داریم چند سال بعد هم بخوانیم؛ بعد از بحرانها، پوستاندازیها و گذر از شرایط عجیب و غریب... انگار آن کتاب دوباره صدایمان میزند. شاید اینبار حرف تازهای برای ما داشته باشد.
و من فکر میکنم کتاب «واژهنامهی حزنهای ناشناخته» را باید دوباره بخوانم. شاید بار دیگر لازم باشد در میان واژگانِ جدید، به دنبال احوالِ آشنا باشم.

نمیدانم میشود خواندن این کتاب را به همه توصیه کرد یا خیر. شاید کسی نتواند با احساسات و عواطفِ بیپردهی بیان شده در این کتاب روبرو شود و نه تنها تأثیر مثبتی در روند زندگیاش نداشته، بلکه برایش عذابآور باشد. همین نگرانی من، ناشی از حس «ردیسیس» است:
ردیسیس ruh-dee-sis / redesis/
اسم. احساس دلشورهای ناخوشایند در هنگام پند دادن به دیگران، چرا که خوب میدانید آنها ممکن است با مجموعهای به کلی متفاوت از محدودیتها و قابلیتها مواجه شوند و هر یک از این محدودیتها آنها را به نتایجی تماماً متفاوت از نتایج شما برساند. چنین امری شما را به این فکر میاندازد که شاید اساساً تمام دانش و خردی که به سختی کسب کردهاید، انتقال ناپذیر باشد. مثل این است که کارت هدیهای به نام خودتان را که احتمالاً سالها قبل منقضی شده به کسی هدیه دهید. برگرفته از کلمهی انگلیسی میانه رد rede/، پند، نصیحت + پدیسیس /pedesis/، حرکت تصادفی ذرات.
نه این که نتوان توصیهای به دیگران کرد و یا چشم و گوش بر نصیحتهای اطرافیان ببندیم. اما باید بدانیم که اگر واقعاً به دنبال خروج از شرایط نامطلوبمان هستیم، باید جستجو کنیم. شاید هنوز به راهحلی که برای ما کارساز است نرسیدهایم. شاید هم راهی وجود نداشته باشد و چارهاش فقط زمان باشد؛ و میدانم که عمر و فرصتمان هم به همراهش میگذرد...
ممکن است بعضی احساسات نامبرده در این کتاب را هیچ وقت تجربه نکرده باشیم یا به آن فکر هم نکرده باشیم. اما همین که با خواندن چنین کلماتی میفهمیم ممکن است کسانی اینگونه به جهان نگاه کنند، جهانبینی ما وسعت مییابد. واضح است که ضرورتی ندارد درگیر نام واژگان شویم. توصیف آن حس برای درگیر شدن با افکاری که برایمان آشناست اما گمشده بود، کفایت میکند...
اینسوسیزم in-soo-siz-uhm/ insoucism/
اسم. ناتوانی در تصمیمگیری در این باره که موقعیت شما در واقع تا چه اندازه سزاوار همدردی است، با علم به این که بسیاری از مردم در شرایطی بسیار بدتر و برخی دیگر در شرایطی بهتر قرار دارند. برخی برای رسیدن به حال حاضر شما به سالها رواندرمانی نیاز دارند، در حالی که برخی دیگر آن را حتی سزاوار ثبت در دفتر خاطرات روزمرهی خود نمیدانند. برگرفته از کلمهی فرانسوی سوسیس /soucis/، مصائب + اینسوسینس /insouciance/ بیاعتنایی، سهلانگاری. چه کسی میداند که باید از انسانی معمولی انتظار چه میزان طاقت و تحمل را داشت؟ شاید زندگی انسان چنان سخت و نامساعد باشد که همهی ما سزاوار قدری همدردی باشیم. یا شاید زنده بودن به خودیِ خود موهبتی چنان بزرگ است که هیچیک از ما حق شکوه و ناله نداریم.
ویکِریوس vik-er-uhs/ vicarous/
صفت. کنجکاوی برای دانستن آن که اگر شخص دیگری جای شما بود چه میکرد، اشتیاق تماشای بازیگر دیگری که نقش شخصیت شما را بر عهده گرفته است؛ جسم شما را به طریقی متفاوت با خود حمل میکند، با لحنی سخن میگوید که خود هرگز به کار نمیبرید، چیزهایی میگوید و کارهایی انجام میدهد که شما حتی از وجودشان خبر نداشتید. این نمایش ممکن است به فاجعه ختم شود، اما دستکم به یاد شما میآورد که راههای مختلفی برای ایفای نقش وجود دارد، حتی با این که تصور میکردید خطوط نمایش را صرفاً همانطور میخوانید که نوشته شده. برگرفته از کلمهی ویکِریوس /vicarious/ ، اما بدون حرف i.
