یادگیری مثل ورود به جهانی جدید است. جهانی ناشناخته و هیجانانگیز که اگر به انتخاب خودمان باشد، سفر در آن لذتبخش خواهد بود.
این گردشگری میتواند همراه با معلم باشد یا بدون آن؛ فردی که بتواند بدون امتحان و نمره، خودش مراقب تمرین کردنهایش باشد یا به عبارتی «خودخوان» مهارتی را یاد بگیرد. واضح است برای کسی که چنین روحیهای داشته باشد، یادگیری خودخوان در همهی مهارتها و رشتهها یکسان جواب نخواهد داد. گاهی نیاز به سرعت بیشتری است و رفع اشکالهای دقیقتر که «این مسافر» به تنهایی از پس آن برنمیآید.
فقط قبلش باید به چالشهای این سفر آگاه بود؛ مثل سختیِ شروع، حفظ انگیزه و پوستاندازی در فرآیند یادگیری بخشهای سخت.
یادگیری ممکن است فقط در درس نباشد. در معمولیترین کارهایمان ممکن است متوجه چیز جدیدی شویم: در گفتگوها، در شنیدن مکالمات دیگران، وسط خیابانی شلوغ، در میان طبیعت و حتی صحبتهای کودکی کنجکاو دریچهی جدیدی به زوایای پنهان زندگی پیدا میکنیم.
شاید هم گاهی از بین خواندنهایمان در ویرگول یاد میگیریم؛ این برای ماست که اینجا هستیم و هر آن که دارد این نوشته را در ویرگول میخواند. از هر نویسندهای که مطابق سلیقهمان باشد، آرام و بیصدا در لابهلای کلماتش مفاهیم نو میآموزیم. حتی شاید گریزی به نوشتههای خلاف سلیقهمان میزنیم تا با دنیای متفاوت و خلاف عقایدمان روبرو شویم. بفهمیم دنیا فقط از افراد مثل ما تشکیل نشده...
مثلاً از نویسندهای یاد میگیریم چطور متفاوت و گاهی جسورانه نگاه کنیم. از دیگری جزئینگری و دید تحلیلی به مسائل را میآموزیم. با یکی در دنیای تخیلاتش همراه میشویم. یا مسائل تخصصی حوزهای را دنبال میکنیم. گاهی هم با نوشتهای میخندیم، گریه میکنیم، دلتنگ میشویم و همراه نویسنده -بی آن که خودش بداند- همدردی میکنیم.
و گاهی در میانهی یادداشتی، فرض تولید متن با هوش مصنوعی را کنار میگذاریم و میفهمیم برخی از نوشتهها کاملاً انسانی هستند.
ما که انتخاب کردیم در ویرگول باشیم -در همین جمع کوچک و درکنار بیمهریهای صاحبانش- خواه و ناخواه در حال یادگیری هستیم و به انتخاب خودمان تا جایی که بشود درگیرش هستیم؛ هر کس به دلیلی.
برای من، یکی از مهمترین دلایل، یادگیری مفاهیم و نگاههای جدید است و شاید به چالش کشیدن بعضی افکارم. کاش همیشه یادگیری در زندگی بدون درد عمیق و خونریزی بود...
