
من همیشه درس خوندن رو دوست داشتم و دارم. اما گاهی اذیت میشدم وقتی که بعضی از استادان دانشگاه به دانشجوها توصیه میکردن که درس نخونن! (البته منظورم اون دسته از استادهای شریف که با تمام سختیها و کم بودن حقوقشون از این شغل لذت میبرن و دانشجوها رو علاقهمند به درس میکنند نیست.) هستند اساتیدی که خودشون تا ته درس خوندن رفتن و پشیمون شدن و شاگردانشون رو به درس نخوندن تشویق میکنن. لازم نیست همه درس بخونن یا همه درس نخونن. اگر راهی که شما رفتید به نتیجهی دلخواه شما نرسید یا میخواید مشکلات کشور رو به جوانان یادآوری کنید، حداقل اینطور دانشجوها رو ناامید نکنید.
بگذریم...
زیاد شنیدیم که میگن همین که هر کس کارش رو درست انجام بده آدم مفیدیه. دانشآموز یا دانشجویی که درسش رو بخونه، کارمندی که کار ارباب رجوع رو راه بندازه، مادر و پدری که بچههاشون رو درست تربیت کنند و برای پیشرفت خانواده تلاش کنن و ...
یه مدتی زندگی میکنیم، بعد هم میمیریم و بعد از چند سال هم فراموش میشیم. این طور که از ظاهر پیداست کسانی اسمشون همیشه باقی میمونه که معروفن و کارهای بزرگی کردند. از حافظ و سعدی گرفته تا مشاهیر معاصر ایرانی و حتی غیر ایرانی. اما واقعاً مگه همه ما میتونیم معروف بشیم؟ همهی آدمهای معروف کارهای مهم و با اثرگذاری مثبت کردن؟ آیا همه دوست دارن که مشهور بشن؟ آیا همه میتونن مشکلات مسئولیت زیاد و شهرت رو تحمل کنن؟ اصلاً هر کس که کارهای تأثیرگذار و مفیدی کرده لزوماً معروف هم میشه؟
فکر کنم جواب سوال آخر از همه سادهتره؛ چقدر آدمهایی میشناسیم که کارهای مهمی کردن اما معروف نشدن یا حداقل عوام اونا رو نمیشناسن.
اخیراًِ در مورد معمولی بودن هم زیاد بحث میشه. این که لازم نیست دنبال انجام کار بزرگ و مفید باشیم... لازم نیست تو همهی کارها موفق باشیم. میگن کارهای سادهای مثل آب دادن به گلها، محبت به دوست، لبخند زدن به غریبه، یادگیری هنر و کارهای کوچکی که از همه برمیاد انجام بدید. لازم نیست تو ویترین باشید و همین برای اونایی که میخوان مفید باشن کافیه. در یک کلام، بهتره معمولی باشیم. حتی گاهی باید بدونیم چه کارهایی رو نباید انجام بدیم (همیشه که نباید یه کاری انجام داد).
میدونم کلیشهایه اما نباید سهم شبکههای اجتماعی رو نادیده بگیریم که به خاطر میل بشر به دیده شدن، الگوریتمهاشون رو به این سمت میبرن که افرادی به خاطر لایک و کامنتهای بالا حاضر باشن هر کاری بکنن. اگر هم کسی نخواد به این رقابت تن بده محکومه به دیده نشدن. خوب و بدش رو نمیدونم.
شاید روانشناسها هم دارن تلاش میکنن که این حس رو به ما برگردونن که معمولی بودن بد هم نیست. وقتی هر کس هر کاری که از دستش بربیاد رو انجام بده این حس رضایت هم بالا میره.
یه چیز دیگهای هم هست؛ ما مدام در معرض اخبار بد هستیم که هر چی جلوتر میریم عجیبتر میشن و هر روز حس میکنیم ناتوانتر از دیروزیم... یعنی برای کسانی که دور و نزدیک، داخل یا خارج از کشور مشکلی دارن نمیتونیم کاری انجام بدیم و این حس همدلی بدون عمل هم ممکنه بعضی از ماها رو خسته کنه.
این بیت از مولانا هم همین رو میگه:
تو مگو همه به جنگند و زِ صلح من چه آید
تو یکی نِهای هزاری تو چراغِ خود برافروز
به نظرم تا الان حرفهام تکراری بود:) حالا یک لحظه مکث کنیم...
این حرفهای زیبا رو کیا گفتهان؟ کسانی که خودشون کارهای مهم و تأثیرگذاری کردن و حتی معروف هم شدن! یعنی دیگران رو تشویق به معمولی بودن میکنن در حالی که خودشون معمولی نیستند. وگرنه چطور این مطالب به گوش ما میرسید؟!
وقتی که این تناقض تو ذهنم اومد همون حسی رو پیدا کردم که تو دانشگاه چند بار برام پیش اومد.
اینجا شاید هم بشه گفت آدمهایی که راهی رو انتخاب میکنن و تو اون راه جلو میرن و با مشکلاتش روبرو میشن، تجربهی بیشتری دارن بنابراین بهتر میتونن دیگران رو راهنمایی کنن.
نمیدونم. اما موضوع خیلی پیچیدهتر از این حرفهاست و به عوامل زیادی مثل توانایی افراد، شرایط زندگی و... بستگی داره. به هر حال این هم از رازهای جهانه که کسی خبر نداره و هر کس سعی میکنه از دید خودش بهش نگاه کنه.
فعلاً تلاش کنیم که کاری نکنیم تا کسی توی تنهاییهای خودش از ما پیش خدا گله کنه...