بساط

«من با همین دست‌فروشی خرج چند بیمار را می‌دهم.»

با شنیدن این جمله، حس دوگانه‌ای به من دست می‌دهد؛ گوینده چه راست بگوید و چه دروغ، هر کدام حاوی حقایق تلخی است. اگر راست بگوید، همان مریض داشتن خودش به اندازه‌ی کوهی رنج است و اگر دروغ بگوید، پس در حال تحریک احساسات مردم است تا از سر دلسوزی جنسی بخرند.

از طرف دیگر می‌دانم حتی آن‌ها که وضع مالی به نسبت خوبی دارند، گاهی از پس برخی مخارج بیماری‌ها برنمی‌آیند.

-: در این شرایط اقتصادی نابسامان و در حالی که نان شب گران‌تر می‌شود و جان آدمی ارزان‌تر، این چه بحثی است که می‌کنی سحابی؟

هدف من از این نوشته، توهین به دست‌فروشان نیست؛ آن‌ها که شرافت‌شان اجازه نمی‌دهد از هر راهی پول دربیاورند. حرفم سوءاستفاده از احساسات و دلسوزی مردم است.

با دیدن برخی از دست‌فروشان که همراه تبلیغ اجناس، لیست مشکلات‌شان را هم ضمیمه می‌کنند، یاد حکایت فرزندی می‌افتم که با وجود داشتن زن و بچه، همچنان با پول پدرش زندگی می‌کند. پدر دلسوز به بهانه‌ی تنگدستی پسر، خرج او را می‌دهد؛ غافل از آنکه پسر و خانواده‌اش «به این کمک‌ها عادت کرده‌اند» و این پول را نه خرج ضروریات زندگی بلکه خرج عیش و نوش می‌کنند. پسر هر بار با بهانه‌هایی که گاهی ساختگی‌اند و گاه واقعی، پدر را وادار به تأمین مخارج خود می‌کند.

من نمی‌گویم از دست‌فروشان چیزی نخرید. حتی وقتی عنوان کردند که گرفتارم و مریض دارم و اجاره‌ام مانده و هر گرفتاری دیگر، اگر واقعاً به اجناس‌شان احتیاج دارید خرید کنید؛ نه از روی دلسوزی و ترحم. آن مغازه‌دار هم که در جای ثابت امرار معاش می‌کند -حتی اگر اجاره‌بها ندهد- باید کلی عوارض و مالیات و ... به ادارات مختلف پرداخت کند. آن هم در شرایطی که قیمت اجناس مانند نوسانات طلا و ارز تغییر می‌کنند و عملاً سودی برایش باقی نمیماند.

البته که فروختن اجناس بدون مغازه و در قالب دست‌فروشی بهتر از گدایی و تکدی‌گری یا هر عنوان دیگری است؛ چون با دیدن این گروه، اخبار درآمدهای آنچنانی و باندهای مافیایی به خاطرم می‌آید و حتی این اخبار گاهی درباره‌ی فروشندگان دوره‌گرد هم به گوش می‌رسد.

این معضل دیروز و امروز نیست. فقط فکر می‌کنم که دیگر این آرزوی محالی باشد که بگوییم کاش هیچ‌کس بیمار نداشته باشد... کاش هیچ‌کس در کنار بی‌پولی بیمار نداشته باشد...