⭕️تجربه جهانی
دسترسی به اینترنت یکی از اصلیترین نیازمندیهای انسان امروز شده است؛ همپای آب و برق. به این ترتیب دانشآموزان امروز اگر بخواهیم که بازیگران ساخت فردای ما و خودشان باشند؛ ناگزیر دسترسی به اینترنت و مهارتهای مورد نیاز برای بهرهگیری از آن نیز میشود بخشی از برنامهریزی آموزشی در کشورها.
از سوی دیگر کودک و نوجوان یا همان دانشآموز، نیازهایی خاص دارد از جمله داشتن ایمنی در دنیای اینترنت و دسترسی به محتوایی متناسب با سن.
ترکیب این دو نیاز است که پایهگذار تجربهای جهانی در خصوص اتصال مدارس به اینترنت شده است. در حقیقت کشورهای مختلف از روش کموبیش مشابهی برای رفع این دغدغه بهره گرفته میشود و آن ایجاد شبکهای خاص برای مدارس و دانشآموزان است.

⭕️ویژگیهای شبکه اختصاصی مدارس
در حقیقت این شبکه دارای ۵ویژگی کلیدی است:
1️⃣کیفیت: دسترسی باکیفیت دانشآموزان نه تنها به دلیل بهرهگیری از ابزارها و محتوای آموزشی و کمکآموزشی اهمیت دارد، بلکه به جهت عدالت آموزشی نیز دارای اهمیت است.
دانشآموزان طبقههای کمتربرخوردار نباید بهدلیل وضعیت اقتصادی خانوادههای خود از دستیابی به رؤیاهای خود محروم شوند. به همین دلیل کیفیت دسترسی باید بیش از متوسط دسترسی عمومی در کشور باشد.
2️⃣هزینه: کاهش هزینههای دسترسی برای مدارس نیز برآمده از سیاستهای عدالت آموزشی است. دسترسی ارزانقیمتتر نوعی از سرمایهگذاری دولتی برای آیندهای با شکاف کمتر درآمدی و اجتماعی است.
3️⃣امنیت: دادههای دانشآموزان و حریم خصوصی آنها از اهمیت ویژهای برخوردار است. کودک و نوجوان دارای حساسیتهایی ویژه روی دادههای شخصیشان مانند نمرههای درسی هستند. حساسیتهایی که گاه میتواند تأثیرات بسیار بلندمدتی در رشد آنان ایجاد کند.
4️⃣ایمنی: ایمنی محیط مجازی بیش از هر عاملی بواسطه متناسب بودن محتوای آموزشی با ویژگی سنی دانشآموزان اهمیت دارد. فیلترینگ و پالایش محتوا برای مدارس به قدری اهمیت دارد که در کشوری مانند انگلستان شبکه مدارس آن که توسط چندین تأمینکننده اینترنت و در یک بازار رقابتی عرضه میشود تبدیل به یک مزیت رقابتی میشود.
شرکت RM بهعنوان یکی از تأمینکنندگان این شبکه در توصیف مزیت شبکه مدارس خود میگوید: ما روزانه بیش از ۵۸۰ میلیون درخواست را فیلتر میکنیم! (www.rm.com)
5️⃣خدمات ویژه: شبکه مدارس بهدلیل آنکه محیطی با دسترسی صرف از مدارس است، میتواند زمینه دسترسی به محتوای دارای حقوق مالکیت فکری را فراهم کند. بهعنوان نمونه بسیاری از ناشران اگر مطمئن باشند که صرفاً دانشآموز در داخل مدرسه و در کتابخانه دیجیتال مدرسه امکان خواندن کتاب را دارد با آغوش باز پذیرای ایجاد دسترسی رایگان هستند.
این دسترسی رایگان البته میتواند یک بازی برد-برد است، که بر اساس آن دانشآموز با مشاهده و خواندن کتاب ترجیح میدهد در ادامه آن را خریداری کند.
بهعنوان یک نمونه در کشور انگلستان یکی از پیشروترین کشورها در زمینه دسترسی دانشآموزان به اینترنت، شبکه آموزش (Education Network) به منظور ایجاد محیطی امن و ایمن، توسط نهادی دولتی (www.nen.gov.uk) مورد توجه قرار گرفته است. در این کشور امکان دسترسی به فیلمهای آموزشی، نرمافزارها و کتابهای درسی و کمکدرسی بسیاری بر اساس همین نگاه در شبکه مدارس ایجاد شده است.
در انگلستان در کنار نهاد دولتی متولی، تأمینکنندگان اینترنت خصوصی برای ارائه خدمات متنوع به مدارس نیز به فعالیت مشغول هستند. شبکههایی مانند RM یا Internet4schools از نمونههای قابل توجه در این زمینه هستند.
هرچند در کشورهای دیگر این شبکه گاه به شبکه اختصاصی دانشگاههای آن کشور نیز متصل است. بهعنوان نمونه در امریکا شبکهای اختصاصی برای دانشگاهها، کتابخانهها و آزمایشگاههای تحقیقاتی وجود دارد بهنام REN یا شبکه R&E. مدارس امریکایی میتوانند به این شبکه نیز متصل شوند و از همان خدمات و ویژگیها برخوردار شوند؛ سیاستی که در کشورهایی مانند ایرلند نیز دنبال میشود.
پ.ن.: یادداشت بعدی در خصوص طرح ایرانی آن با نام شبکه دانا خواهد بود.