عزت نفس تعاریف بسیاری دارد؛ اما مفهوم تمام آن ها یکی است. این مفهوم عبارت است از ” احساس مردم نسبت به خودشان”. برخی روانشناسان این خصوصیت جهانی را به عنوان تصمیمی درباره ارزشمندی خود در نظر گرفته و در مقابل برخی دیگر آن را به عنوان احساس محبت نسبت به خود بیان می کنند.
این بخش در رابطه با واکنش های ارزیابی که افراد در برابر وقایع از خود نشان می دهند، می باشد. برخی از اتفاقات در زندگی افراد می تواند موجب افزایش عزت نفس و یا کاهش آن شود. شرایطی که افراد در آن قرار می گیردند با یک دیگر متفاوت است؛ چرا که برخی در آن موقعیت خود را تحسین می کنند و برخی دیگر خود را تحقیر می نمایند. عزت نفس جهانی دائمی است و ادامه دارد؛ اما احساسات افراد نسبت به خودشان هر لحظه در حال تغییر است.
در مقاله عزت نفس چیست ، دو مؤلفه مهم را بیان می کنیم. ۱- شایستگی ۲- ارزشمندی
شایستگی بدین معناست که “ما چه اندازه باور داریم که مهارت ها و توانایی های لازم را برای موفقیت در زمینه ای که به نظرمان اهمیت دارد را دارا هستیم”. این نکته را هم در نظر بگیرید که شایستگی همه جنبه های زندگی را در بر نمی گیرد و فقط در حیطه های خاص زندگیتان اهمیت دارد.
فرض کنید، صدای بسیار خوبی دارید و در جمع های خانوادگی آواز می خوانید و همه تحسینتان می کنند. آواز خواندن برای شما یک مهارت و استعداد به حساب می آید ولی اگر هدف شما موفقیت در یکی از رشته های روانشناسی باشد، صدای خوبتان تاثیری بر روی عزت نفس شما ندارد.
و یا فرض کنید شما به عنوان مدیر عامل یک شرکت تجاری انتخاب شده اید که آرزوی بسیاری از افراد، رسیدن به این درجه و مقام بوده است. اگر شما چنین شغل و مقالی به نظرتان بی ارزش باشد، این مقام چیزی به ارزش شما اضافه نمی کند.
در مقاله عزت نفس چیست ، مؤلفه شایستگی را بیان کردیم و در ادامه به مؤلفه ارزشمندی رسیدیم. این ارزشمندی به ما نشان می دهد که چه چیز هایی برایمان ارزش دارد؟ و آیا رفتار هایی که در طول روز نشان می دهیم با ارزش هایمان منطبق است؟
تمام صحبت هایمان حاکی از این است که آیا ما، خودمان را به اندازه کافی خوب می دانیم؟ و همانطور که هستیم خودمان را دوست داریم؟
در پاسخ به این سوالات باید بگوییم که شایستگی و ارزشمندی با یک دیگر رابطه تنگاتنگی دارند و ما را به تعریف عزت نفس می رسانند. اگر ما نسبت به خودمان حس خوبی داریم، دلیل کافی برای داشتن این ویژگی نیست؛ چرا که ما علاوه بر حس خوب باید فاکتور های ارزشمندی و شایستگی را نیز دارا باشیم. اگر شما فقط به فاکتور ارزشمندی اهمیت بدهید، موجب خودبینی و خودشیفتگی می شود. پس حد تعادل بین این دو فاکتور از اهمیت بالایی برخوردار است.
منبع: عزت نفس یعنی چه