مهراد میلانلو − ۹۹
نقطه، سر خط
بعد از حدود یک ساعت خیره شدن به صفحهی سفید خالی داکیومنت و پرسه زدن لابهلای خاطرات نامتناهی صفبستهی پشت چشمانم برای پیدا کردن بهترین نقطهی شروع، تصمیم گرفتم به بدیعترین شکل ممکن بند ابتدایی این متن را بنویسم: «چرا؟ منظورم اینه که واقعا چرا؟ چرا نفس میکشیم؟ چرا میجنگیم؟ چرا میخندیم؟»
اگر موقع نوشتن این جملهها برای ثبت روزمرگیهای بهمن ۱۴۰۱ در گوگلدرایو رایانش از منِ سردبیر رایانش میخواستید برای پروندهی «تغییر» شمارهای بنویسم که هیچکارهاش قرار است باشم، جرقهی امیدِ تهِ قلبم خودش را هرطور که شده از عمق وجودم به برق چشمانم میرساند تا نگذارد از رساندن این تصور دلخواه به افکارم، دستخالی برگردید. روزها شب شدند و شبها به روز تغییر کردند و اکنون، در شبی بهاری با لبخندی مینشینم و از سوالهای بیجواب آن روزهایم برایتان داستان میگویم.
«ما تو هر مرحله از زندگیمون فقط قراره مدت کوتاه و محدودی تو مکان خاصی از جهان باشیم. چی باعث میشه تصمیم بگیریم آدم خوبی باشیم؟ قدر بدونیم؟ اصلا چی باعث میشه بخوایم موندگار باشیم و از خودمون چیزای قشنگ به یادگار بذاریم؟ مگه اصلا تا چند وقت کسی ما رو میشناسه یا یادش میمونه؟ اصلا چه ارزشی داره؟:)». راستش را بخواهید، رایانش روزهای تاریکتر و تنهاتر از چیزی که فکر میکنید را هم داشتهاست. گوشهی سمت راست پلههای دوم و سوم روبروی دانشکده شاهد شبهایی بودند که از خداحافظی همیشگیمان بعد از شریک شدن در غم و خوشیهای آن روزها تا انتظار دیدار فردایش، سکوت لابی صدای در چوبی اتاق را هم در میآورد. حتی آن شبها هم فکر میکردم چشم بههم زدنهایمان تا پایان رسمی این دوره از زندگی بیشتر از این طول بکشد. چه اتفاقی قرار بود حس و حال آن روزهای رایانش و فعالیت و پویایی آدمهای درونش را تکرار کند که هیچ، بهتر و قشنگترش کند؟ کوچکترین حدسی نداشتم! هنوز هم نمیدانم دقیقا چه مسیری را طی کردیم تا از بغضهای حاوی «من بدترین سردبیر دنیام!» به خوشحالی حاصل از ابراز «چه جوانانی رایا! چه جوانانی!» رسیدم. اصلا نفهمیدم چه اتفاقی افتاد که از بیان «انگار حتی دیگه یک نفرم نیست که به اندازهی کافی رایانش رو دوست داشته باشه!» رد شدیم و به شنیدن «مهراد، نگران رایانش نباش. تعداد زیادی آدم هستیم که دغدغهی رایانش داریم و حواسمون بهش هست. رایانش واقعا الان پر آدماییه که بهش اهمیت میدن.» عادت کردم.
صدها بار میمیریم و زنده میشویم. گویی خلقت زندگی سراسر تغییر و سینوسی و متناوبمان اینگونه بودهاست. به قول دوستی، راز جاودانگیاش این است که در پایینها برای بقا بجنگی و چشمبسته فقط ادامه بدهی و در بالاها بتوانی از آن لذت ببری. یک جورهایی بهکار بردن صفات قطعی برای بیان احساس نسبت به زندگی نارسایی دارد. یعنی نه همواره آنقدر خوشحالکنندهاست که بوی کروسان داغ و صدای قهقههایمان کل دانشکده را پر کند نه همیشه بهاندازهی اشکهای پشت در و تکیهدادن به دیوارهای امن اتاق، سراسر درد است. قبول دارم که به مقدار کافی دلپذیر بهنظر نمیرسد اما بههرحال در یک نقطهی مشخصی به پذیرفتن ایمان میآوریم و رنگ رفتار و واکنشهایمان در مواجهه با این پذیرش عوض میشوند. یک جایی میپذیری که تمام تصمیمهایی که گرفتهای لزوما بهترین اتفاقات بعدی را در پی نداشتهاند. اگرچه در آن زمان فکر میکردی بهینه باشند؛ یا شاید بعد از یک مباحثهی نسبتا طولانی و مواجه شدن با تمام روشهایی که ممکن بود بیواسطه به خودت، دور و بریهایت، تلاشهایتان و دستاوردهایی که داشتهاید توپیده شود، با صورت سرخ پر تب و تاب و نفسی عمیق و اندوهگین در اسسی را پشت سرت ببندی و به این فکر کنی آیا هر چه میخواستی بنا کنی بهخاطر وجود خودت قرار است فرو بپاشد؟ با غصه تایپ میکنی: «این چالش حلشدنی نیست؛ مگر اینکه یه ۰۱ای از آسمون نازل بشه و دیوانهوار عاشق رایانش بشه».
میخواهم این متن را نقطهی تغییری بدانم. این جملهها و کلماتی که سر از زیر آشوبهای گذشته به آرامش کنونی بر آوردهاند، نقطهای در پایان پاراگرافی از داستانهای من و رایانشاند. آن روزها از خودم میپرسیدم: «چی باعث میشه بخوام رایانش رو با تمام قشنگیاش به ارث بذارم؟» نه اسم من قرار بود همیشه بماند و نه اختیاری نسبت به آن اتاق و داراییهایش داشتم. اصلا میدانی؟ اگر بخواهم روراست باشم، شاید خیلی از مسیرهایی که پیشپیش در ذهنم چیده بودم که قرار بود طی کنیم، درست پیش نرفت. شاید عملکرد خوبی در خروجی دادن و متن نوشتن و باز نگه داشتن درها و انتخاب بهترین راهها برای جذب همهی آدمها و فراهم کردن محیط امنی برای کار و پیشرفت همه نداشتم. شاید حتی ایدهآلترین گزینه برای سردبیری نبودم؛ اما پذیرفتم. بعد از آن همواره بودم تا جامعهای که قرار بود به آدمهای اینجا احساس امنیت بدهد، ذهنها را لحظههایی از تمام درگیریهای روزمرهاش جدا کند و با جنبههای واقعی زندگی اجتماعی آشنا کند، قلبها را به هم نزدیکتر کند، یاد گرفتن مهارتها، ابراز توانایی و احساسات و تمرین کردن بدون ترس و هزینه را برای همه کمی راحتتر کند و آدمهای زیاد و زیاد و زیادتری را درون قلب سبزش در آغوش بگیرد، مسیرهای اشتباه را دوباره نرود. در کنار هم یاد گرفتیم و بزرگ شدیم و حالا که میروم، از ابراز احساس رضایتی که از فعالیت و حس خوب آدمها در این مکان و رشدی که تجربه کردیم میگیرم، کاملا عاجزم. اگر هم بخواهید، نمیتوانم بگویم چقدر خوشحالم که اینجایید و این متن را میخوانید و این مسیر را ادامه میدهید، برای حفظ ارزشها تلاش میکنید، احساس و مهارتتان را بروز میدهید، به داشتههایتان وفادارید، خاطرههای تکرارنشدنی میسازید، اخلاقیات و منشهای اجتماعی را حفظ میکنید و محیط زندگیمان را امن نگه میدارید تا انسانهای بالغتر و کاملتری شویم. روزهای حضور ما گذشتند و اکنون نوبت شماست تا بهترین روزها و تجربههای تلخ و شیرینتان را روی دیوار این روزها ثبت کنید تا بعدها برای پیدا کردن پاسخ سوالها و مکتوب کردن تغییراتی که داشتهاید، کمتر سردرگم باشید. «من مگه مالک کدوم سرانگشت از تمام خاک این جهانم؟ شاید یه بند انگشت از تمام قلبهایی که خاطراتم رو زنده نگه میدارن.» نقطهی پایان این بند را هم میگذارم. آیا تمام میشویم؟ گمانم هرگز.