
صرافیهای غیرمتمرکز که اغلب با نام DEX شناخته میشوند، پلتفرمهایی هستند که به کاربران اجازه میدهند بدون نیاز به واسطه یا مرجع مرکزی، ارزهای دیجیتال را مستقیما با یکدیگر مبادله کنند. برخلاف صرافیهای متمرکز سنتی (CEX) که در آنها سفارشها توسط یک طرف مرکزی بررسی و تایید میشوند، صرافیهای غیر متمرکز از طریق قراردادهای هوشمند در شبکههای بلاک چین فعالیت میکنند.
بنابراین؛ صرافی غیرمتمرکز (DEX) نوعی صرافی ارز دیجیتال هستند که بدون مرجع یا واسطه فعالیت میکند. برخلاف معاملههای سنتی و متمرکز، که در آن سفارشها باید با هم مطابقت داده شوند و معاملات توسط یک سازمان مرکزی اجرا شوند، DEXها معاملات همتا به همتا را به صورت مستقیم بین کاربران انجام میدهند.
صرافیهای غیر متمرکز معمولا برای خودکارسازی و تسهیل فرآیند معامله به فن آوری بلاک چین و قراردادهای هوشمند متکی هستند. (قراردادهای هوشمند، قراردادهای خودکاری هستند که مستقیما در قالب کد نوشته میشوند.) آنها به عنوان واسطه، مدیریت و اجرای معاملات براساس شرایط از پیش تعیین شده عمل میکنند.
در یک صرافی غیر متمرکز، کاربران همیشه کنترل سرمایههای خود را در دست دارند. این درست برخلاف صرافیهای متمرکز است که از کاربران میخواهند رمز ارزهای خود را به کیف پولهای تحت کنترل صرافی واریز کنند. بنابراین صرافیهای غیر متمرکز به کاربران اجازه میدهد مستقیما از کیف پولهای خود شروع به معامله و تبادل کنند و این و خطر سرقت یا هک شدن را کاهش میدهد.
بسیاری از DEXها از استخرهای نقدینگی برای تسهیل معاملات استفاده میکنند. کاربران میتوانند سرمایههای خود را در این استخرها سرمایهگذاری کنند و در عوض بخشی از کارمزد معاملات را به عنوان سود دریافت کنند. استخرهای نقدینگی اجرای خودکار معاملات را بدون نیاز به دفتر سفارش متمرکز ممکن میسازند.
برخی صرافیهای غیر متمرکز حریم خصوصی کاربر را اولویتبندی میکنند و ممکن است بدون فرآیندهای تایید هویت گسترده، امکان استفاده از خدماتشان را برای کاربر فراهم کنند. این موضوع با اصول تمرکززدایی و حفظ حریم خصوصی که برای بسیاری از معامله گران مهم است، همخوانی دارد. اغلب کسانی که میخواهند معاملاتشان ناشناس باقی بماند، از صرافی های غیر متمرکز استفاده میکنند.
تمام تراکنشها در این صرافیها در بلاک چین اصلی ثبت میشوند و این ویژگی شفافیت و حسابرسی کامل را فراهم میکنند. لذا از این طریق کاربران میتوانند معاملات را تایید و حرکت داراییها را در بلاک چین ردیابی کنند.
صرافیهای نامتمرکزها اغلب برای پشتیبانی از انواع شبکهها و داراییهای بلاک چین طراحی میشوند. این به کاربران اجازه میدهد رمز ارزهای مختلف را بدون نیاز به چندین حساب صرافی مبادله کنند.
صرافیهای غیرمتمرکز نقش اصلی را در اکوسیستم امور مالی غیر متمرکز (DeFi) ایفا میکنند. آنها با فراهم کردن نقدینگی و جفتهای معاملاتی برای پروتکلهای دیفای، فعالیتهای مختلف دیفای مانند کشاورزی، وام دهی و استقراض را تسهیل میکنند.
نکته: درست است که صرافی های غیر متمرکز امکانات متعددی را در اختیار کاربران قرار میدهند. اما این صرافی ها همواره معایبی همچون: مشکلات تامین نقدینگی، نگرانی های نظارتی، تجربه کاربری و خطر از دست دادن سرمایه را به همراه دارند. با این وجود DEX ها به عنوان یکی از اکوسیستم های محبوب در حوزه کریپتوکارنسی شناخته میشوند و کاربران زیادی هستند که علاقه مند اند تا معاملات خود را از این طریق انجام دهند.
در ادامه به بررسی مزایا و معایب صرافیهای غیرمتمرکز میپردازیم. این صرافیها در کنار مزایا برخی معایب را نیز دارند. برخی از این معایب عبارتند از:
برخلاف صرافیهای متمرکز که توسط شرکتهای خصوصی با کارمندان اداره میشوند، DEXها (صرافیهای غیرمتمرکز) اساساً توانایی بازیابی وجوه گمشده، دزدیدهشده یا جابجا شده را ندارند. به دلیل نداشتن فرآیند احراز هویت (KYC) یا توانایی لغو تراکنش در صورت به خطر افتادن حساب یا از دست دادن کلید خصوصی، کاربران نمیتوانند دادهها را بازیابی کنند یا داراییهای خود را برگردانند. هیچ تیم پشتیبانی یا خط تلفن کمکی برای اطلاع از کمبود وجوه یا کلید خصوصی گمشده وجود ندارد. از آنجایی که همه تراکنشها در قراردادهای هوشمصنوعی در بلاکچین بدون هیچ مالک یا ناظری پردازش و ذخیره میشوند، بازپرداخت با مدل شبکه ناسازگار است و کاربران معمولاً نمیتوانند دوباره به داراییهای خود دسترسی پیدا کنند.
صرافیهای غیرمتمرکز معمولاً نقدینگی کمتری نسبت به پلتفرمهای متمرکز دارند، زیرا جدید هستند و نیاز به جذب کاربران جدید برای تولید نقدینگی بیشتر دارند.
بررسی و اعتبارسنجی تراکنشها در شبکه بلاکچین به زمان نیاز دارد و سرعت پردازش به استخراجکنندگان شبکه بستگی دارد نه به صرافیها.
با توجه به اینکه صرافیهای غیرمتمرکز اخیراً راه اندازی شده اند، تمایل دارند بر اجرای سفارشات خرید و فروش ساده تمرکز کنند. لذا عملکردهای معاملاتی پیشرفته مانند حد ضرر، معاملات حاشیهای و وام دهی در اکثر DEXها در دسترس نیستند.
ادامه مطلب رو تو وبلاگ ارزهشت میتونی کامل بخونی