در کلاس یکی پرسید چرا دولت انگلستان قیمت خانه را کنترل نمیکند. استاد خندید و گفت چون نمیتواند، حتی اگر بخواهد.
رفتم دنبال جوابش.
در لندن زمین نیست. مجوز ساخت هم نیست. شورای محلی اگر بخواهی یک طبقه اضافه کنی، دو سال طول میکشد تا جواب بدهد. همسایهها هم اعتراض میکنند. به این میگویند NIMBY، نه در حیاط من. همه مسکن ارزان میخواهند، ولی هیچکس نمیخواهد جلوی خانهاش برج ساخته شود. برای همین عرضه ثابت است و قیمت بالا میرود.
نرخ بهره پایین بود، بانکها وام زیاد دادند. پول ارزان شد و همه رفتند خانه خریدند. دولت اگر قیمت خانه را با قانون پایین بیاورد، کسی که خانه خریده ضرر میکند، بانک ضرر میکند، اقتصاد میخوابد. دولت گیر افتاده بین کسی که خانه دارد و کسی که میخواهد بخرد.
دولت از گران بودن خانه پول درمیآورد. مالیات نقل و انتقال، مالیات ارث، مالیات خانهی دوم. اگر قیمت خانه بیاید پایین، درآمد دولت هم پایین میآید.
در اقتصاد به این میگویند تلهی دارایی. وقتی بخش بزرگی از ثروت مردم در خانه قفل شود، دولت دیگر نمیتواند بگذارد قیمت پایین بیاید، چون رای مردم پایین میآید.
آن روز فهمیدم چرا اینجا هیچ دولتی قول خانهی ارزان نمیدهد. قولش رای میآورد، عملش رای را میبرد.