روز اول برای دانشگاه سوار اتوبوس دوطبقه شدم. کارتم را زدم به دستگاه زرد رنگ و رفتم بالا نشستم. عصر دوباره همین کار را کردم. شب حسابم را چک کردم، سه بار پول کم شده بود.
روز بعد دوباره سه بار سوار شدم. این بار فقط دو بار پول کم شد. بار سوم مجانی بود.
فکر کردم دستگاه اشتباه کرده. رفتم از راننده پرسیدم. خندید و گفت اینجا سقف داریم. Daily Cap.
تازه فهمیدم سیستم حمل و نقل لندن چطور کار میکند. تو هر چقدر هم سوار شوی، از یک مبلغی بیشتر از تو پول نمیگیرند. مثلا اگر هر اتوبوس یک و هفتاد و پنج صدم پوند باشد، بعد از سه بار، بقیهی روز مجانی میشوی.
اولش به نظرم ضرر برای شهرداری آمد. بعد حساب کتابش را کردم.
اگر سقف نبود، من برای بار سوم و چهارم سوار نمیشدم. پیاده میرفتم تا پول ندهم. اتوبوس خالی میماند و من خسته میشدم. با سقف، من بیشتر حرکت میکنم، شهر شلوغتر میشود، خرید میکنم، کار میکنم. شهرداری پول بلیت را از دست میدهد، ولی پول مالیات مغازهها را به دست میآورد.
این دقیقا فرق قیمتگذاری تنبیهی با قیمتگذاری تشویقی است. ما معمولا برای کنترل مصرف، قیمت را گران میکنیم. اینجا برای تشویق مصرف، قیمت را بعد از یک جایی صفر میکنند.
چند روز بعد همین را در فروشگاهها دیدم. سه تا بخر، دو تا حساب کن. اشتراک ماهانهی باشگاه که هر چه بیشتر بروی، هر جلسهاش ارزانتر میشود.
گوشهی اتوبوس دوطبقه نشسته بودم و شهر از شیشه رد میشد. فهمیدم اقتصاد خوب، اقتصادی نیست که از هر حرکت تو پول بگیرد. اقتصاد خوب، اقتصادی است که بداند کجا باید دست از پول گرفتن بردارد تا تو بیشتر حرکت کنی.