
به بهانه ویدیوی Ted Talk در صفحه اینستاگرام نیو
شک ندارم زمانی که این ویدیو در صفحه اینستاگرام نیو آپلود می شده همه احساس خوبی از شراکت در یک مبارزه جهانی داشته اند. اما متاسفانه بخشی از این ویدیو، بخشی از این مبارزات، خصوصاً بخشی از تمام این سرفصل در مملکت ما یک false flag است. ما در واقع تلاش می کنیم مشکلی که نداریم را حل کنیم. نه تنها سردرگم هستیم بلکه شاکی از این که چرا مبارزات ما نه تنها قدمی پیش نمی رود حتی همراه درست و حسابی هم از به اصطلاح قربانیان ندارد. مایه تاسف است.
مردسالاری را با خشونت علیه زنان اشتباه نکنید. حتی خشونت علیه زنان را هم به عنوان یک موضوع مجزا نبینید. خشونت علیه زنان همیشه با خشونت علیه کودکان و گاه با خشونت اجتماعی هم همراه بوده است. منظور، خشونت علیه زنان به عنوان مساله اجتماعی است نه رفتار فردی شخصی بیمار. نگاهی به برخی قوانین حقوقی ما که در بسیاری از موارد مصداق خشونت علیه زنان است بکنید و همراه با آن خشونت بی محابا علیه کودکان را هم ببینید. کاملاً همراه هم هستند. در چهارچوب محدودیت های موجود، قانون گذار سعی کرده است با از پیش گنجاندن شروط عقد و طلاق بخشی از این مشکل را حل کند.
در این ویدیو، شما مردی سیاهپوست را می بینید که برای جمعی که بیشتر آنان زنان اند، اگر همه آنها زنان نباشند، با بیانی صادقانه از زندگی و گذشته خودش صحبت می کند. گفتاری بسیار شیوا، متین و روشن که همدردی بینندگان را بر می انگیزد اما به عنوان مقایسه با جامعه ما به عنوان جامعه هدف، همذات پنداری اگر ناممکن نباشد مشکل است.
به صورت عام، ما از پدرانمان تصویری خشن، بی رحم که حتی گاه در مقام رقیب قلمداد می شود را نداریم. مفهوم پدر و مادر در خانواده ایرانی، مفهومی عاطفی و فداکارانه است که گاه جنبه فداکاری آن از اندازه معمول فراتر رفته و به نادیده گرفتن پدر و مادر منتهی می شود. البته پدر در خانواده جنبه اقتدار و قدرت دارد اما نه جنبه بی عاطفگی. آن چه که شما از مردسالاری احتمالاً جوامع غربی و شاید جوامع مسیحی می بینید جنبه قدرت، کنترل و نداشتن عواطف و احساسات دارد. در مورد کشورهای دیگر و مسائل سیاسی، این امر کاملاً بدون پرده پوشی اعمال می شود. آیا زمانه مرد سالاری تمام شده است؟
نگاه به دیدگاه جامعه غربی نسبت به زنان بیندازیم. قوانین حقوقی را فراموش کنید. مسائل فرهنگی در قالب مسائل حقوقی نمی گنجند. شما هیچ گاه به هیچ مقام حقوقی نمی توانید اعتراض کنید که از احترام لازم در اجتماع برخوردار نیستید. یا این که وقتی خیلی زیبا و هات!!! نیستید، هیکل معرکه ای ندارید، با حال!!! نیستید (معنی توانایی در سرگرم!!! کردن بقیه را دارد) کسی به شما محل نمیدهد و شما را نمی بیند و ارزشی ندارید. یا نمی توانید به مقام قانونی اعتراض کنید که در دبیرستان کسی مرا توی گروه خودش راه نمیدهد و مرا نمی پذیرند. پس گرچه خیلی خوبست که قوانین حقوقی برای زن و کودک ارزش قائل شده است اما این قوانین در فرهنگ اجتماع جاری و ساری نیستند.
قوانین جامعه سرمایه داری، قوانینی که جهان فعلی بر آن بنا شده است و تقریباً هیچ مملکتی را از آن راه فراری نیست بر اساس مردسالاری خالص و تام بنا شده است. قدرت، کنترل کردن، همیشه پیروز بودن، پیرو احساسات نشدن، به راحتی همه را قربانی خود کردن از اصول این آئین هستند که تخطی از یکی از آنها هم باعث بیرون افتادن از گردونه بازی می شود. اگر نبرید کس دیگری خواهد برد و او برای برد بعدی سر شما سوار خواهد شد. این قانون پیشرفت است. البته که نحوه عملکرد این قانون با جوامع به اصطلاح توسعه نیافته، که بر مبنای واقعی سود و زیان نیستند، منابع محدودی دارند، قدرت کنترل مشخصی دارند و به همین دلیل بر پایه دیکتاتوری صرف اداره می شوند متفاوت است. در جوامع سرمایه داری، یک سرمایه دار بزرگ مغازه کوچک شما را می خرد و در یک شرکت زنجیره ای عظیم ادغام می کند. شما می توانید سهمی از آن را بخرید که البته قابل مقایسه با مغازه کوچک شما از نظر کنترل منابع و تصمیم گیری و سوددهی نیست. یا این که در نهایت بخشی از نیروی کار آن خواهید شد، با حداقل روزی 8 ساعت کار پرتقلا. زنان را هم در همین قالب ببنید. عملاً دیدنی نیستند، آنها در مقایسه با مردان نه مبارزانی ارزشمند، نه قدرتمندانی عضله دار و نه بیرحمانی بی فکر اند. ساختار ژنتیکی و بدنی آنها با تمامی این پیش فرض ها مخالف است.
در جوامع در حال توسعه، یک نفر تمام کنترل قدرت و پول را در اختیار دارد و نزدیکی به منبع قدرت است که برای شما سودآور است. پس اگر بتوانید دیگران را عقب بزنید و نزدیک تر بشوید برده اید. البته که قوانین یکی است، سود شخصی، فقط نحوه کارکردش فرق می کند و احساسی که انسان نسبت به آن دارد. در جوامع سرمایه داری، نه شما متوجه بردگی مدرن می شوید نه سرمایه داری چنین اجازه ای به ذهن شما میدهد. اما در جوامع در حال توسعه، هر چه نزدیک تر به هرم قدرت، تحقیر شخصیت واضح تر است. زنان در چنین جامعه ای دیگر پس معرکه اند. یک زن باشید و بخواهید به منبع قدرت نزدیک شوید! همه قیدش را می زنند. آیا زمانه مردسالاری به پایان رسیده است؟
از کلیات به جزئیات نزدیک شویم. زمان، زمانه زنانه بودن، احساسات داشتن، رقت قلب و عطوفت، در نظرگرفتن دیگران، فرای مادیات زمانه فکر کردن نیست. در این زمان، مردسالاری به پایان نرسیده است، در این زمان، زنان باید از شخصیت خود عاری شوند و مردانه شوند تا پذیرفته شوند. پس واقعاً زمانه مردسالاری به پایان رسیده است؟
نگاهی به جامعه خودمان بیندازیم و فرای غرض، نفرت و خشم و کینه مان، جامعه مان را با نگاهی پرسشگر و بدون پیشداوری ببینیم. در زمانه آشفتگی ها، تنها ریشه ها کمک کننده اند، به این معنی که عقب رفتن به معنی جلو رفتن است. ببینیم گذشتگان ما، نیاکان ما، آدمهایی که قبل از ما در خانه های ما زندگی می کرده اند و با آنها اشتراک ژنتیکی داریم چگونه زندگی را تعریف کرده اند. اگر فرهنگ، چگونگی تعریف زندگی و چگونگی حل مشکلات و انسانی کردن زندگی باشد، ببینیم فرهنگ گذشتگان ما چگونه بوده است. انسانها، اگر به درک و شعوری برسند، ناتوان از بازگشت به عقب و نادانی گذشته هستند. والبته درک و شعور الزاماً معادل خوبی و بدی نیست. بسیار آدمهای آگاهی را می شناسیم که با استفاده از ناآگاهی دیگران خائنین به انسانیت بوده اند. اما درک و شعور یک توانایی است. گذشتگان ما، در درون گراییشان، جهانی را بازتعریف کردند که در آن نیازی به قلدری نباشد، نیازی به دیگران نباشد تا آنها را منکوب کنند و شیره جانشان را بکشند تا جان تهی خودشان را پر کنند. گذشتگان ما در جهان بیرون خوب زندگی کردند تا زمانی که توانستند و به گاه نتوانستن به جهان غنی درون پناه بردند و آرام گرفتند:
بیا که قصر امل سخت سست بنیادست
بیار باده که بنیاد عمر بر بادست
غلام همت آنم که زیر چرخ کبود
ز هر چه رنگ تعلق پذیرد آزادست
گذشتگان ما، دغدغه مردسالاری و توجیه خشونت نداشتند. گذشتگان ما برای اثبات خودشان نیاز به کنترل و تحکم بردیگران نداشتند. گذشتگان ما، خانواده را پایه گذاری کردند و به برابری انسانی زنان و مردان باور داشتند. باوری که در هزاره های زندگی به آن رسیده بودند. گرچه هیچگاه سعی نکردند وظیفه و مشخصات زنان را به مردان و مردان را به زنان نسبت دهند تا به برابری برسند. گذشتگان ما قناعت را تعریف کردند و برای آن ارزشی بی حد قائل بودند نه مصرف گرایی و بی ارزش کردن تمام نعمات خدا. البته که ما بسیاری مشکلات در فرهنگمان داریم که برتر همه مشکلات این است که چطور می توان مفاهیم گذشته را در زمان حال بازتعریف کرد؟ این مفاهیم بار بسیار قوی انسانی دارند و زمانه ما، زمانه انسانهای ضعیف است. انسانهایی که بیش از حد متکی به وسایل اند. حال عوض آن که سر خویش گیریم و راهی برای مسائل خودمان بیابیم مشکلات دیگران را برای خودمان تعریف می کنیم، خودمان را به آن بیماری دچار می کنیم آن هم به طور مصنوعی، بعد با دنباله روی دیگران دنبال راه حلش هم می گردیم.
پیشروهای زمانه ما، هنرمندان صنایع دستی، نگهداران محیط زیست و طبیعت، قانعین و باورمندان واقعی به خدای یگانه هستند. زن و مرد ندارند، گرچه انبوهی از زنان و مردان اند. همانها که جهان به نور آنها می گردد. همانها که شما هر روز از کنار آنها رد می شوید بدون آن که آنها را بشناسید. همانها که با جان زمان درآمیخته اند. همان ها که نور را اینقدر دنبال می کنند که بخشی از نور می شوند. نه آنها که پیروزمندانه بر اجساد قربانیان خویش در حال معرکه گرفتن اند. همین ها، همان ها، همین خود ما، هر زمان که همراه خوبی ها هستیم و زمان و مکان را در می نوردیم و اثری روشن را از خود به یادگار می گذاریم که هیچگاه از بین نخواهد رفت و کهنه نیز نخواهد شد.
کوتاه سخن آن که در انتهای آن ویدیو شما به این نتیجه می رسید که مردان قرار است کمی هم جا را خالی کنند تا زنان در همان قالب بخشی از قدرت را بگیرند، البته از سر لطف. در کنار آن اندکی خرج احساسات هم موردی ندارد. و البته که همه اینها تزئین است و در آن جهان سرمایه داری، اگر خط اول مسابقه دو نباشید خودتان را خط آخر بدانید. بقیه صحبتها و کتابها و همایش ها هم برای این است که خیلی احساس بدی نداشته باشید و انرژی تان را برای مسابقه بعدی حفظ کنید.