ویرگول
ورودثبت نام
naghmeh_pr
naghmeh_pr
naghmeh_pr
naghmeh_pr
خواندن ۴ دقیقه·۷ سال پیش

روزگاران پیش رو


سرخط: نوشته های کوتاه

یکی از اسامی برازنده روزگار امروز ما "اعوجاج" است. اعوجاج یک کلمه عربی است که ترجمه خیلی سرراست آن می شود کج و معوج بودن، ناراست بودن و مراد مقصود الان ناراست دیدن است. انباشتی از اطلاعات، درست و غلط، به درد بخور و به درد نخور، به همراه انباشتی از احساسات، عموماً منفی و سلبی، تخلیه نشده و تلنبار شده این روزها را ساخته اند.

سخن کوتاه کنیم: مقصر را به کنار نهیم، چون پیدا کردن مقصر در چنین کلاف سردرگمی آدرس غلط دادن است. همه ما در این کلاف هزارتو هستیم، همه ما در این کلاف هزار تو مقصریم، هر کدام در بخشی، زمانی و مکانی. رانت بد است؟ البته که بد است اما هر کدام از ما برای این که کارمان راه بیفتد یا مشکلمان حل شود دنبال پارتی گشته ایم که معادل رانت است. ما خواسته ایم از مجرایی غیرقانونی، قانون را دور بزنیم و با راهی کوتاه مساله پیش رو را حل کنیم. این که مقصر کس دیگری بوده و قانون را درست اعمال نکرده و یا قانون درستی وجود ندارد و به همین دلیل ما الان مجبور به این راه میانبر هستیم دردی را دوا نمی کند. به هر دلیل الان ما بخشی از صورت مساله هستیم نه راه حل. ما کسانی هستیم که به قولی برای رانت ست آپ شده ایم نه قانون.

از این دست مثال ها بسیار است. اما چند نکته برجسته وجود دارد که می توان به آنها اشاره کرد:

1- در بسیاری از موقعیت های اجتماعی، مشکل این نیست که کار وجود ندارد، مشکل این است که نفس کار معادل عار تلقی شده است. ابتدا بگذاریم تا معنی واژه هایمان یکی شود: فرهنگ معادل راه کارهایی است که آدمیان برای پیشبرد زندگیشان یافته اند نه خصلت های بهیمی که بین همه مردمان یکسان است و در شرایط فشارهای اجتماعی مجال بروز می یابد. کاری که معادل عار است بخشی از فرهنگ شده است، این فرهنگ غلط است و ریشه بسیاری از مسائل است. این که کار نکنیم و بهره مند باشیم نه تنها فرهنگ ما، که فرهنگ مصرف گرایی امروز جهان، برگرفته از جهان سرمایه داری است. جهانی که با تکنولوژی سعی در آسان کردن همه کارها را دارد. شاهد مثال آن فرهنگ جوانان و نوجوانان در سراسر جهان است که با تنبلی آمیخته است. این موضوع کمی پیچیده است و به فخرفروشی آدمیان هم برمیگردد که از دیرباز تا هم اکنون بوده و هست. رئیس کسی است که دستور می دهد و کار نمی کند! برده کسی است که کار می کند و کار هر چه سنگین تر، سطح اجتماعی فرد پایین تر. لطفاً اجازه ندهید این جملات به ذهنتان متبادر شود: فقط در ایران... ژاپن... آمریکا.... اول آن که هیچ کدام از ما جامعه شناس این جوامع نیستیم و دوم آن که مثال های خلاف آن بسیار است و خود این معضل بخشی از مشکلات جامعه شناسی همه جوامع است.

2- هر چه در سطوح اجتماعی به سطح پایین تر نزدیک می شویم فرهنگ مصرف گرایی، پذیرش گدایی و صدقه نمایان تر است. ما بسیاری از گدایان خیابانی را می شناسیم که به معضل چاقی گرفتارند. بسیاری از محرومین را می شناسیم که تمایلی برای کار ندارند. پس راهکار فعلی جامعه ما، این فعالیت های خیریه ای که از سر راحت کردن وجدانمان انجام می دهیم نیست.

3- بخش عظیمی از مشکل خود ما هستیم با اشتباهات نهادینه شده مان: در ایران مردم فرق می کنند، ما درست نمی شویم، کاری از دست ما بر نمی آید، در کشورهای دیگر..... در نهانِ ما اعتقاد به برابری انسانها وجود ندارد هر چند که به نظر می رسد تا سرحد مرگ تشنه آنیم. برای علم گریبان پاره می کنیم اما هیچ اعتقادی به روندهای علمی و علی معلولی نداریم که در این زمان بسیار نیازمند آن هستیم. در نهانِ ما اعتقاد به خدا و برتری نفس خوبی به بدی وجود ندارد گرچه کسی حتی پیش خودش به بی خدایی اعتراف نمی کند. بسیاری از ما از خوبی لذت نمی بریم، بسیاری از ما قادر به درست کردن محیط کوچک اطرافمان هم نیستیم و برنامه ای برای پیشبرد نداریم. و تقریباً همه ما متوقع هستیم، متوقع از دیگران و مبری کننده خودمان. بسیاری از ما نادان هستیم، به هزاران موضوع و مساله، اما شجاعانه اظهار نظرهای قاطعانه می کنیم و نادانی مان را به نمایش میگذاریم چرا که این امر آنقدر همگانی است که دیگر قبحی ندارد. در حالی که در مورد یک موضوع علمی که تخصص خود ماست اینقدر راحت و گیوتینی حکم نمی دهیم.

4- سخن آخر: باور کنیم یا نه، هر کدام ازما، اگر قدمی به جلو برداریم روزگاران نحس امروزمان را به خوشبختی بی قید و شرط آینده گره خواهیم زد. ما بدتر از مناطق ویران شده در بلایای طبیعی نیستیم. فکر کنیم ما در پمپی بودیم و به آتشفشانی همه شهر از میان رفته بود اما مردمان بنا به تصادفی بیرون شهر بودند و سالم مانده بودند. ما، خود ما، فکر میکردیم بهترین تصمیم و بهترین روش زندگی در آن زمان چه باید بود؟ تغییر کنیم، شخص خودمان، تغییر کنیم. بدون تعصب و پیش داوری، جهان را ببینیم و اطلاعاتمان را افزایش دهیم نه از طریق منابعی که هدفشان، منافعشان است نه افزایش دانش و بهره وری. با خودمان خلوت کنیم، به خدا ایمان بیاوریم، خودمان را شستشو دهیم و فکر کنیم من بدون این لباس و خانه و هزار چیز دیگر چه هستم؟ اگر من آن کسی بودم که در آن جزیره تک و تنها افتاده بودم چه در سر و دل داشتم؟ من کیستم؟ کجا هستم؟ قرار است چه بشوم؟ برگردیم به ریشه ها، ریشه هایمان را محکم کنیم. تنها در این شرایط خواهد بود که ساقه های ما به هم گره می خورد و پهنه تناوری را خواهیم ساخت. امروز هم دیر نیست.


روزنوشتاجتماعی
۱۵
۵
naghmeh_pr
naghmeh_pr
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید