
استاندارد ( Standard ) به معنی نشان و الگو و نمونهٔ قبول شده است. از لحاظ عملی و علمی استاندارد کردن چیزی یا فرآیندی به معنی میزان دار کردن و با معیار معینی سنجیدن است. مثال پزشکی اش استانداردهای اتاق عمل است که اگر آن میزان ها رعایت شود برای مثال، میزان عفونت زخم در عمل های تمیز به کمتر از یک دهم درصد تقلیل می یابد (توجه کنیم، صفر نمی شود).
استانداردها برای رسیدن به طیفی از نتایج به کار می روند اما با محاسبات متفاوت اند. در محاسبات شما به آمار کاری ندارید، طیف ندارید، محاسبات مثل ریاضیات محض نتیجه ای غیرقابل تغییر دارند. محاسبات در استانداردسازی ها هم استفاده می شوند. مثال بارز آن در صنایع مهندسی است. مثلاً سیمی ساخته شده از آلیاژی خاص توان تحمل صد کیلو بار را دارد. تقریباً از نظر مهندسی محال است که شما صد و یک کیلو بار روی آن بگذارید و پاره نشود.
از صدر تا ذیل، از مسئولین تا مردم همه به مشکلات اجرای قانون در مملکت واقف هستند و هر روز یکی از مسئولین از خرد تا کلان دستور یا وعده ای برای اجرای قانون می دهد. در توضیح این مسئله، چند نکته را باید یادآورد شد:
1- برخی قوانین هستند که هدف مشخصی ندارند، یا در طول زمان به آن هدف مشخص نرسیده اند و به طور غیرقانونی و دورهمی دورزده شده اند و عملاً از دور خارج اند.
2- برخی قوانین سلیقه ای اند، با سوءاستفاده از جایگاه قانونی تدوین شده اند و بعد از رسیدن به آن منفعت مورد نظر مسکوت گذاشته شده اند.
3- برخی قوانین اصلاً توجیه نشده اند، نه مجری قانون و نه کسی که قرار است آن را رعایت کند نمیدانند که چرا این قانون وضع شده و قرار است به کدام نتیجه برسد.
4- تقریباً هیچ قانونی مورد پایش و ارزیابی توسط گروه های هدف قرار نمی گیرد.
احتمالاً بسیاری از توضیحات دیگر هم هست که در این کوتاه نوشتار، جای پرداختن به آن نیست. به دلیل مجموع ای از عوامل، قانون حرمت و عزت خودش را از دست داده است و ایضاً کارهای کارشناسی.
بی توجهی به استانداردها تنها یک نقطه آغازین بود و حال به بی توجهی به محاسبات رسیده ایم. حادثه متروپل آبادان نتیجه بی توجهی به محاسبات است که نظام مهندسی مدتها پیش آن را متذکر شده بود. شاید حادثه دردناک و فجیع سینای اطهر ناشی از بی توجهی به استانداردها بود اما این مرحله مدتی است که سپری شده است. حتی آن واقعه را هم نمی توان به دنبال رعایت نکردن استانداردها دانست. وجود کپسول اکسیژن در جای نامطمئن، عدم پله های فرار، ساخته نشدن ساختمان برای محل درمان و... نیز بخشی از محاسبات اند.
حال چه باید کرد؟
تا به حال به خانم هایی که خانه تکانی می کنند نگاه کرده اید؟ نگاه کنید، با دقت نگاه کنید.
شاید آن زمان تمام این ناله های: این متروپل نیست که سقوط کرده، ما در اخلاق سقوط کرده ایم، من هم از قبل گفته بودم اینجا بهشت اختلاس گران و خلافکاران است، خدا لعنتتون کنه، فلانی کجایی، فلانی روحت شاد و هزار حرف بی معنی دیگر را در قدم اول در سطل زباله بریزید. این حرفها ربطی به همدردی با بازماندگان ندارد، بازماندگان حوادث هم فرقی با هم ندارند، همه داغدارند و داغ همه هم به یک اندازه ارزشمند است. داغ پدری که فرزندش به دست موتورسواری که داخل پیاده رو آمده، بچه را فلج کرده، مادر را کشته، که این هم ناشی از همان بی قانونی محض است، با داغ دیدگان دیگر فرق می کند؟ بگذریم که این حرفها و زاری ها حتی از دهان بازماندگان در نمی آید و همگی کنار نشستگانند.
در مثل مناقشه نیست، اما بلایی که از نظر تبلیغات و مدیا سر ما می آید معادل همان بلایی است که باند های خلاف کار سر کودکان کار می آورند. مهم نیست که پدر آن کودک، کارگر زحمتکش و فقیری است که باید فرزندش هم پا به پایش کار کند، یا معتادی بیمار که فرزندش را برای اعتیادش به بیگاری می فرستد. این کودکان طعمه های بسیار خوبی برای باندهای خلاف کارند که با نشان دادن بهشتی زرین، کودکان را به فرار از خانواده یا ضربه به پدر تشویق کنند و در خدمت خود در آورند. داستانی به شدت تکراری و به همان شدت و بیشتر، تهوع آور است. اگر با این تبلیغات وسیع و مخوف، روان بیشتر ما بیمار نشده بود تا الان راهکاری برای مشکلاتمان پیدا کرده بودیم. این توجیه که چون هر حرکت مدنی و صنفی انگ سیاسی بودن می خورد پس باید در گوشه ای نشسته زاری کنیم یا منتظر یک رئیس خوب و اخلاقی بشویم که بیاید زندگی ما را درست کند و تا آن زمان وظیفه ما لعن و نفرین است، به شوخی شبیه نیست، بلکه بیشتر شبیه احمق فرض کردن ماست. آدم هایی که روش های دور زدن را به هزار و یک منش بلدند یا هر روز برای دور زدن یک راهکار خلاقانه جدید عرضه می کنند فقط برای کار درست فلج اند؟
اشارات در همین حد کافی بود.