ویرگول
ورودثبت نام
naghmeh_pr
naghmeh_pr
naghmeh_pr
naghmeh_pr
خواندن ۶ دقیقه·۵ سال پیش

آفت و تخریب سیاست زدگی

مدت طولانی ای است که مبهوت برخی رفتارهای جمعی در شهرهای بزرگ هستم. رفتارها کاملاً معادل افرادی است که تازه به هم رسیده اند، یعنی سابقه شهرنشینی در آن خاک را ندارند، رفتارهایی بسیار سطحی و عجیب که کاملاً یادآور دوران غرب وحشی در قاره آمریکای تازه تسخیر شده است. چطور می توان به یاد این مردم آورد که پدری و پدربزرگی و پدرِپدرِپدربزرگی و الی آخری داشته اند؟ که تازه روزگارشان از ما بهتر هم نبوده و از صبح تا شب برای زیستن زحمت می کشیدند و در عین حال زندگی هم می کرده اند به نیکی؟

به گمانم زمانی رسیده که باید ترمز را کشید و خیلی هم محکم کشید.

یک: از نظر باستان شناسی حدود 7 هزار سال است که در این بخش از کره زمین بشر زندگی کرده، تعامل داشته، پیش رفته، بالا و پایین داشته و از خود اثر به جا گذاشته است. جز در اساطیر شاهنامه ای، جایی را پیدا نمی کنیم که حاکم عادلِ فرهیختۀ مقتدرِ فدا شده در راه مردمی وجود داشته باشد. اصلاً چنین تصویری بسیار کودکانه و خیالی است. حاکم هم مثلِ من و شما، یک آدم است. قرار نیست موجودی ذبح شده باشد. پس اگر قرار بود آدم ها به دلیل مشکلات سیاسی- حاکمیتی فلج باشند و بدبخت بشوند و الی آخر، این همه شاعر و هنرمند و نقاش و خطاط و فرش باف و پارچه باف و سرامیک ساز و بسیاری از هنرهای دیگر از آسمان خدا به زمین ما نازل شده اند، کلاً از ما نیستند.

دو: شما یا بخشی از حاکمیت هستید، یعنی کسی که قرار است حکومت کند، قرار است قدرت را به دست بگیرد و یا نیستید. اگر بخشی از حاکمیت اید، یا برنامه زندگی شما و نوع شخصیت شما این است که در بدنه قدرت قرار بگیرید باید بدانید که قدرت مثل هر بازی دیگری بالا و پایین و شکست و پیروزی دارد. و راه شما از مردم عادی جداست. اما اگر بخشی از حاکمیت نیستید، اگر آدم عادی ای هستید که قرار است به بهبود زندگی خودش و محیطش و پیرامونش بیندیشد و مسیر زندگیش از یک زندگی عادی می گذرد، باید بدانید که قدرت قوانین خودش را دارد. قدرت، بخشی از عدالت نیست، قدرت بخشی از اخلاقیات هم نیست. ذات قدرت با این الفاظ بیگانه است چون قدرت قبل از هر چیز به فکر نگهداشت خودش است. این قانون قدرت در همه مکانها و در همه زمانهاست، چیزی مشابه رئیس شما که مهمترین کار از نظرش حفظ قدرت و میزش است. و درست به همین دلیل است که بسیاری از افراد مشهور تاریخی که می شناسیم و بسیار هم در زندگی اکنون ما اثر گذارند از نهاد قدرت به دور بودند و به دور ماندند. اما اگر شما جایی این قانون را مقابل خودتان و جلوی رویتان نمی بینید نشان دهنده این است که با آن قدرت هیچ کاری ندارید. یعنی بود و نبود شما برای آن قدرت فرقی نمی کند و با شما تعاملی ندارد. و یا این که تعامل دارد اما این تعامل از نقطه ای است که از نظر شما پنهان است و سعی هم می شود که پنهان شود. این همان کاری است که جامعه سرمایه داری می کند تا افراد جامعه را سیاست زدایی کند. توجه داشته باشید که الان قضاوت نمی کنیم، فقط حقایق را کنار هم میگذاریم.

سه: صفحه مینیمالها امروز ازکتاب مت هیگ، دلایلی برای زنده ماندن، بخش جالبی را به اشتراک گذاشت. مت هیگ می گوید افسردگی دروغ می گوید، افسردگی باعث می شود به چیزهایی فکر کنید که اشتباهند. اما خود افسردگی دروغ نیست. در ارجاع به وضعیت سیاست زدگی، می توان گفت سیاست زدگی برای مردم عادی یک دروغ است. چون سیاست زدگی معادل تعامل آنها با نهاد قدرت نیست، به معنای هدفمند بودن نیست، به معنای راهکار پیدا کردن نیست. سیاست زدگی یعنی تعریف یک جنگ که در آن قرار است نهاد قدرت را با کسانی که فکر می کنیم بهترند عوض کنیم. و همین. و مجدداً همین. و بقیه زندگی را هم در راستای همان سیاست زدگی ببینیم. یعنی جنگل های زاگرس سوخت، آب شیرین از بین رفت، هوایی که تنفس می کنیم آلوده است، سطح سلامت درصد بالایی از جامعه دچار مشکل است، بیابانها روز به روز جلوتر می آیند، ما روز به روز ناتوان تر می شویم اما هیچکدام از این حقایق که به هیچ وجه در آنها شکی نیست و معطل کسی نمانده اند در ما حرکت و شوقی را بر نمی انگیزند که حرکت های سیاسی ایجاد می کنند. و این بدان معنی است که ما فکر میکنیم باید سیاست درست شود و این سیاستِ درست، که در واقع برآمدن یک دیکتاتور صالح است، یک موجودی تخیلی و کارتونی، باید بیاید و برای ما اینها را درست کند. جواب هم همه جا یکسان است: مگر بقیه دنیا چه می کنند؟ و سوال قبل از آن هم همه جا بی جواب است: مگر شما همه دنیا را تجزیه و تحلیل کرده اید؟ مثلاً نظر شما در مورد تخریب جنگل های اندونزی در سال 2018 و کاشت پالم چیست؟ به نظر اصلاً کسی نداند که چنین اتفاقی افتاده است. پس سیاست زدگی یک دروغ است، دروغی که در عین حال مخدر هم هست، اساساً آدمها را بی حس می کند.

چهار: در مرحله قسم خوردگی هستیم. در مرحله ای که باید قسم خورد که به خدا خواندن روزگار و درک گذشتگانمان بسیار مهم است که باید ببینیم آنها تا کجای راه را رفته بودند و چه چیزی برای ما گذاشتند و ما الان چه داریم و چقدر از داشته هایمان را به فنا داده ایم. به خدا که آدمی که مضطرب است بیمار است و باید که قبل از هر چیز به رفع بیماری بپردازد و ماندن در موقعیت های اضطراب آور و صبح تا به شب تکرار ما چقدر بدبختیم خود یک مرض است و به درمان اضطراب کمک نمی کند. به خدا درک موضوعی اکنون، برای ما مهم است که حقایق و جهان و قوانین حاکم بر جهان منتظر کسی نمی مانند و مهم نیست که چه کسی بخواهد چه زوری بگوید. هیچ اهمیتی ندارد، موج می آید و از روی همه ما رد می شود و ما زیرش غرق می شویم و حتی نوح را نمی بینیم که به التماس از او بخواهیم تا برایمان کشتی بسازد. ما در زمانه ای هستیم که همه نوح هستیم، همه سیمرغ هستیم، همه یونس هستیم و همه قوم یونس. درست است که زوری که در جهان است و جهان را به ورطه نابودی کشانده از ما قویتر است اما بالاخره زمان این زور هم تمام می شود و روزگار ما می رسد که البته روزگار سخت و تنگی خواهد بود. برای آن روزگار چه داریم؟ ما جز مصرف کنندگانی غرغرو و ناامید و متوهم که منتظر آنی هستیم که بیاید و اگر نیاید فحش می دهیم و خشمگین هستیم و بر سر و روی خود و دیگری می زنیم چه کسی هستیم؟

آخر: این فقط شرح صورت مساله بود و نه راه حل. قبل از هر راه حلی، صورت مساله را درست، و درستِ درست، و درستِ درستِ درست بخوانیم. بعد به خودمان نگاه کنیم و ببینیم کجای صورت مساله هستیم و چه راه حلی داریم. بعد باید کنار هم جمع بشویم و ببینیم چه باید کرد...

روزنوشتاجتماعیسیاسی
۵
۶
naghmeh_pr
naghmeh_pr
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید