وقتی تعداد اعضای یک شرکت بیشتر میشود یا فضای کاری قرار است حرفهایتر و منظمتر شود، یکی از اولین سوالهایی که برای مدیران پیش میآید این است که فضای اداره را چطور تفکیک کنیم؟
تقسیم فضای اداری فقط به این معنی نیست که چند دیوار بین میزها قرار دهیم و اتاقهای بیشتری بسازیم. اگر این کار بدون برنامه انجام شود، ممکن است فضای شرکت کوچکتر، تاریکتر و حتی شلوغتر از قبل به نظر برسد. در مقابل، یک تفکیک درست میتواند حریم خصوصی کارکنان را افزایش دهد، تمرکز را بیشتر کند و در عین حال ارتباط بین تیمها را حفظ کند.
در ادامه، مهمترین نکاتی را بررسی میکنیم که بهتر است قبل از تغییر چیدمان یا اجرای پارتیشن در اداره در نظر بگیرید.
اولین قدم این است که مشخص کنید دقیقاً چرا میخواهید فضای اداره را تقسیمبندی کنید.
آیا تعداد نیروها بیشتر شده است؟
آیا به اتاق مدیریت یا اتاق جلسه نیاز دارید؟
آیا صدای بخشهای مختلف باعث کاهش تمرکز شده؟
یا فقط میخواهید فضای کاری مرتبتر و حرفهایتر دیده شود؟
پاسخ به همین سوالها تعیین میکند که چه نوع تفکیکی برای شرکت مناسبتر است. برای مثال، نیاز یک دفتر کوچک ۱۰ نفره با یک شرکت دارای چند واحد فروش، مالی، منابع انسانی و مدیریت کاملاً متفاوت است.
بهتر است قبل از هر اقدامی، مسیر رفتوآمد کارکنان، محل پنجرهها، نور طبیعی، سیستم تهویه و جایگاه تیمهایی که بیشتر با هم در ارتباط هستند بررسی شود.
یکی از تصمیمهای مهم در طراحی اداره، انتخاب بین فضای باز و اتاقهای کاملاً مجزاست.
فضای باز معمولاً ارتباط بین افراد را سادهتر میکند و استفاده بهتری از متراژ در اختیار شما قرار میدهد. در مقابل، سروصدا و نبود حریم خصوصی ممکن است برای بعضی بخشها مشکلساز شود.
اتاقهای بسته نیز تمرکز و حریم خصوصی بیشتری ایجاد میکنند، اما اگر تعداد دیوارها زیاد شود، فضای اداره بسته و کوچک به نظر میرسد و نور طبیعی نیز کمتر به بخشهای داخلی میرسد.
برای بسیاری از شرکتها، بهترین نتیجه از ترکیب این دو مدل به دست میآید؛ یعنی بخشی از محیط بهصورت باز باقی بماند و فضاهایی مانند اتاق مدیریت، اتاق جلسه و بخشهایی که به تمرکز بیشتری نیاز دارند از سایر قسمتها جدا شوند.
یکی از روشهایی که در سالهای اخیر در محیطهای اداری بسیار مورد استفاده قرار گرفته، پارتیشن شیشهای است.
دلیل اصلی استفاده از شیشه این است که میتوان فضا را از نظر فیزیکی تقسیم کرد، بدون اینکه محیط کاملاً بسته یا تاریک شود. نور طبیعی همچنان بین بخشهای مختلف جریان دارد و در عین حال مرز مشخصی بین اتاقها ایجاد میشود.
برای مثال، میتوان اتاق مدیریت یا اتاق جلسه را با پارتیشن شیشهای از فضای اصلی جدا کرد، بدون اینکه این بخشها کاملاً از محیط شرکت جدا به نظر برسند.
در پروژههای اجرایی مجموعههایی مانند درین جام نیز معمولاً انتخاب نوع پارتیشن بر اساس متراژ، سبک طراحی داخلی، میزان حریم خصوصی موردنیاز و نحوه استفاده از هر فضا انجام میشود.

قرار نیست همه قسمتهای شرکت به یک شکل تقسیم شوند.
اتاق مدیریت معمولاً به حریم خصوصی بیشتری نیاز دارد. برای این فضا میتوان از شیشههای مات، سندبلاست یا پردههای داخلی استفاده کرد.
اتاق جلسه نیز باید از نظر صوتی تا حد امکان از محیط اصلی جدا باشد، بهخصوص اگر جلسات حضوری یا تماسهای ویدیویی زیادی در شرکت برگزار میشود.
در بخشهای تیمی مثل مارکتینگ، طراحی یا برنامهنویسی، ممکن است تفکیک کامل ضروری نباشد و استفاده از پارتیشنهای محدود یا ایجاد محدودههای کاری مشخص نتیجه بهتری داشته باشد.
همچنین بخش مالی و منابع انسانی معمولاً به فضای خصوصیتری نسبت به بخش فروش یا پشتیبانی نیاز دارند.
یکی از اشتباهات رایج هنگام تفکیک فضای اداری، ساخت دیوارهایی است که مسیر نور طبیعی را مسدود میکنند.
ممکن است بعد از اجرای چنین تغییری متوجه شوید که چند اتاق جدید دارید، اما بخش زیادی از اداره در طول روز نیازمند نور مصنوعی شده است.
اگر پنجرههای اداره فقط در یک سمت ساختمان قرار دارند، بهتر است در طراحی تقسیمبندی دقت بیشتری داشته باشید. استفاده از شیشه میتواند در چنین شرایطی کمک کند نور از بخشهای نزدیک پنجره به قسمتهای داخلیتر هم برسد.
این موضوع مخصوصاً در دفترهایی با متراژ محدود اهمیت زیادی دارد.
تفکیک مناسب نباید رفتوآمد روزمره کارکنان را سخت کند.
اگر افراد برای رسیدن به پرینتر، اتاق جلسه، آشپزخانه یا سرویس بهداشتی مجبور باشند از بین میزهای دیگران عبور کنند، احتمالاً طراحی فضا نیاز به بازنگری دارد.
بهتر است بخشهایی که ارتباط کاری بیشتری با یکدیگر دارند نزدیکتر باشند. برای مثال، اگر تیم فروش دائماً با مدیریت یا واحد پشتیبانی در ارتباط است، فاصله زیاد میان این بخشها چندان منطقی نیست.

شفاف بودن همه پارتیشنها همیشه بهترین انتخاب نیست.
در بعضی فضاها مانند اتاق جلسات داخلی، منابع انسانی یا مدیریت ممکن است نیاز باشد دید مستقیم محدود شود. در این شرایط میتوان از شیشه مات یا ترکیبی از شیشه شفاف و مات استفاده کرد.
نکته مهم این است که سطح حریم خصوصی هر قسمت بر اساس کاربرد همان فضا مشخص شود، نه صرفاً بر اساس ظاهر.
اگر احتمال میدهید تعداد کارکنان در آینده نزدیک افزایش پیدا کند، بهتر است طراحی فضای فعلی انعطافپذیر باشد.
یکی از مزایای سیستمهای پارتیشن این است که در بسیاری از پروژهها امکان تغییر یا جابهجایی آنها نسبت به دیوارهای سنتی سادهتر است. این موضوع برای شرکتهایی که در حال رشد هستند اهمیت زیادی دارد.
بهتر است فضای اداره فقط بر اساس شرایط امروز طراحی نشود؛ بلکه رشد احتمالی تیم، ایجاد واحدهای جدید و تغییر چیدمان نیز در نظر گرفته شود.
تفکیک فضای اداره زمانی نتیجه خوبی میدهد که بر اساس نیاز واقعی شرکت انجام شود، نه صرفاً با هدف ایجاد اتاقهای بیشتر.
قبل از اجرای هر تغییری بهتر است به تعداد کارکنان، نوع فعالیت هر بخش، میزان نیاز به حریم خصوصی، مسیر نور طبیعی و نحوه رفتوآمد افراد توجه کنید.
پارتیشن شیشهای نیز میتواند یکی از گزینههای مناسب برای ایجاد مرز بین فضاها باشد، بهخصوص زمانی که نمیخواهید تقسیمبندی باعث تاریک یا کوچک دیده شدن محیط شود.
در نهایت، یک فضای اداری خوب باید هم برای کارکنان راحت و کاربردی باشد و هم به مدیر اجازه دهد با تغییر نیازهای شرکت، چیدمان محیط را در آینده راحتتر مدیریت کند.