
من چند باری از گالری دیدار بازدید کردم و همیشه یک کیفیتی در خود گالری کم است. قرار نیست گالری زیبا باشد یا همهچیز بهترین باشد اما انگار همیشه یک جور حس کمبود در گالری میدیدم و با اینکه نمایشگاههای خوبی هم دیده بودم. این بار این حس خیلی بیشتر برایم مشهود بود چون با نمایشگاهی روبرو بودم که از دل جنگ میآمد. نمایشگاهی از آثار هنرمندی که قرار بوده نمایشگاه انفرادیاش را ببینیم اما جنگ روی کارها و آثارش سایه انداخته است. در واقع ما به جای دیدن آثار با بومهایی طرف هستیم که با نمد روی آنها پوشانده شده است. اما چرا این نمایشگاه برای من بیشتر جنبهٔ سر کاری داشت؟ استیتمنت نمایشگاه به این اشاره میکند که این نمدها برای حفاظت از آثار روی بومها کشیده شده و حالا ما به جای دیدن اصل اثر قرار است شکلی از مراقبت و محافظت را ببینیم. چرا این شکل از چیدمان باید در گالری نمایش داده شود؟ مطمئمناً وقتی میگوییم «چرا»یک جواب ساده این است که هر جای دیگری هم بود میشد این سوال را پرسید و جواب درستی هم هست. اما با این سوال دارم با خودم مرور میکنم که انگار نمایشگاه دارد سرم کلاه میگذارد و ادایی از چیزی واقعی را میسازد. انگار این شکل از نمایشگاه باید در خیابان یا جایی بیرون از فضای گالری باشد. فضایی به زندگی واقعی نزدیکتر اما اینجا در همان حبابی قرار میگیرد که هنر این سالها هست؛ جایی دور از زندگی واقعی. اشکالی هم ندارد اما وقتی وارد فضای گالری میشوم و با چند تابلوی روی دیوار مواجه میشوم حس میکنم سرم کلاه رفته و چرا باید میآمدم این نمایشگاه را میدیدم؟
اما مشکل دوم با شکل چینش آثار و تعدادشان است. در استیتمنت نوشته شده که این یک نمایشگاه نقاشی است با آنچه که یک نمایشگاه نقاشی واقعاً هست مثل نورپردازی و ارتفاق نصب و نوع چینش آثار اما چنین چیزی در واقعیت نیست. تعداد تابلوها کم هستند و اصلاً حس یک نمایشگاه نقاشی را نمیگیرم. مخصوصاً گچ و بخشهایی از ساختمان که در وسط سالن هستند احتمالاً نمادی از جنگ و خرابی هستند اما فقط دارد فضا را پر میکنند تا من بقیهٔ همین آثار کم را هم نبینم و در نمایشگاه نباشد. یعنی چینش اتفاق نمیافتد و فقط فضا پر میشود شبیه آواری در بازیها که نشان بدهد از این محل عبور نکنید. با اینحال من از کیفیت آثار هم اطلاعی ندارم. آیا آثار خوبی بودند؟ پرتره بودند یا طبیعتنگاری یا انتزاعی یا شاید هم ترکیبی از همه. این آثار از کی خلق شدند؟ هیچ اطلاعی روی دیوارها نیست. از چه موادی استفاده شده است؟ باید از تخیلم استفاده کنم و نهایتاً یک تجربهٔ ناقص دارد که زیر پرچم جنگ و خرابی من را گول بزنند که با یک نمایشگاه طرف هستم اما خود نمایشگاه این را به من نشان نمیدهد و بیشتر از هر چیزی به خاطر سرسری بزگزار کردنش هست که در یک نمایشگاه معمولی هم خودش را نشان میدهد اما وقتی مانیفست مهمتر از خود اثر میشود این نمود عینی (در یک نمایشگاه هنر تجسمی) خودش را بیشتر نشان میدهد و ای کاش تلاش میکردند تا یک نمایشگاه واقعی حتی با همین ایده برگزار کنند.