
مهمترین دلیلی که نمایشگاه را رفتم برای این بود که بالاخره بتوانم تنها عکسی که از کارول در گالریهای ایران هست را ببینم و بالاخره دیدم. عکسی از آلیس لیدل کوچک که خود کارول گرفته است و دیدن عکسی چنین جالب از نزدیک خیلی برای حس خوبی داشت. اما برویم سراغ خود نمایشگاه...
این نمایشگاه مسیر تاریخ عکاسی را به مناسب فکر کنم دویستمین سالگرد اختراع عکاسی پیگیری میکرد که اتفاقاً عکسهای خیلی مهمی هم به نمایش درآمده بود که لااقل از خود گنجینه هم کمتر به نمایش درآمده بود. نمایشگاه سعی کرده بود بخشهای مختلفی را از منظر موضوعی بسازد. مثلاً بخشی از نمایشگاه مربوط به آثار شهری بود یا بخش دیگری از مجموعه مربوط به پرترهها و تلاش شده بود یک سیر تاریخی هم همراه نمایشگاه باشد که هر چی جلوتر میرویم شکلهای مفهومی عکاسی و تغییرش از چیزی تنها به عنوان ثبتکننده را هم ببینیم. وقتی کمی از دور این روند را میدیدیم به نظرم یک جاهایی یک چیزهایی کم بود و انگار گاهی فقط به خاطر خود عکسها موضوعی را انتخاب کرده بودند. البته این حس من بود و بخشیاش هم به این برمیگشت که تلاش دقیقتری برای مجزا کردن موضوعها نشده بود و اگر کمی نادقیق باشی حتماً در این موضوعات گم میشدی و ربط اینها را بهم نمیفهمیدی و انگار فقط داشتی چندتا عکس پشتسرهم میدیدی.
نهایتاً اما تجربۀ دلچسبی برای من بود. اینکه چطور عکاسی تغییر کرده است و چطور هنوز هم میتواند شبیه روزهای اول خودش باشد. اینکه عکسها واقعاً جالب هستند و بعد از نمایشگاه قلقلکی در تو هست که بخواهی عکاسی کنی و دنیای اطرافت را ثبت کنی. از این نظر خیلی برایم جالب بود و البته باز هم تکرار میکنم که عکسهای بسیار خوبی در نمایشگاه بود و این سیر تاریخی را میشد با لذت دید و البته مثل همیشه افسوس که مجموعۀ جدیدی به این عکسها اضافه نمیشود و تنها به این گنجینه بسنده میشود که چقدر حیف.
اما از نظر نمایشگاهگردانی هم میخواهم چندتا موضوع را بگویم. اول از همه پردههایی است که این چند باری که نمایشگاههایی را در موزۀ هنرهای معاصر رفتم دیدم که روی پنجره میکشند و ما را از نور طبیعی محروم میکنند و انگار در یک سازه گیر افتادیم در حالی که یادم هست بخشی از جذابیت موضوع قبل از بازسازی نوری بود که از بالا میتابید و روی دیوار میافتاد. جدا از این فضای نمایشگاه به نظرم زیادی تاریک بود. حتی خواندن متن توضیحات گاهی خیلی سخت میشد و اگر یک درصد فکر کرده بودند که فضای تاریکتر به فضای «عکاسی» میخورد باید یکی بهشان بگوید که اشتباه میکنند چون این تاریکی مخل نگاه کردن دقیق آثار و خواندن توضیحات بود. بخش اول مجموعهای از بانک اقتصاد نوین گذاشته شده بود که به نظرم اسپانسر نمایشگاه بودند اما شروع نمایشگاه با آثاری بیربط خیلی بد بود و ای کاش آثار را که اتفاقاً آثاری از آدمهای مهم هنر بودند را میشد به آخر نمایشگاه برد که هم شبیه یک استراحت باشد و هم اینکه بشود دقیقتر آنها را نگاه کرد. من دوباره نمایشگاه را رفتم و هر دوباره سرسری آثار را نگاه کردم تا به اصل نمایشگاه برسم.
اما خوبیهایی هم نمایشگاه داشت. یکی این بود که توضیح صوتی داشت و اگر کمی حوصله میکردی و توضیح صوتی را گوش میکردی تو را خیلی بیشتر با فضای نمایشگاه و تابلوها آشنا میکرد. جدا از توضیح صوتی توضیحات خود تابلوها و بخشها هم به نظرم جالب بود. یعنی تنها اسم آثار را ننوشته بود و برای هر عکس توضیحاتی گذاشته بود که به من کمک میکرد سیر عکاسی و اهمیت برخی عکسها را بیشتر بفهمم. از این جهت برایم مهم بود که فقط با یک نمایشگاه طرف نبودم، بلکه داشتم بخشی از تاریخ هنر عکاسی را هم میخواندم. دوربینهایی در برخی سالنها گذاشته شده بود که شبیهساز دوربینهای مختلفی بود و خیلی برایم جالب بود که میتوانستم از نزدیک ببینم و تستشان کنم. البته که نسخههای اصلی نبودند با اینحال شبیه سازی بسیار جالبی بود.
و به عنوان پینوشت باید بگویم که پیدا کردن پوستر نمایشگاه خیلی سخت بود. وقتی فقط به اینستاگرام بسنده میکنیم و سایت خود موزه هم کار میکند یعنی هیچ اعلان دقیقی روی اینترنت نمیشود یافت و این مشکل خیلی از نمایشگاههایی است که این روزها برگزار میشود.