بسم الله الرحمن الرحیم
گویندگی چیست؟
گویندگی هنر و فنی است طی آن ، گوینده با شتاخت و درک کامل زبان مادری و ادبیات آن ،زبان مکتوب را با استفاده درست از اندام های گفتاری ، با لحن مناسب به منظور ایجاد ارتباط و انتقال مفاهیم با حفظ امانت به زبان ملفوظ تبدیل می کند .
گوینده کیست ؟
گوینده کسی است با توانایی ها و ویژگی های مناسب و سالم در اندام های گفتاری ، با ویژگی های تربیتی و خانوادگی ، و با ویژگی های تحصیلی و آموزشی اکتسابی که با توجه به علوم ارتباطی و جامعه شناسی،بتواند پیام ها را با بیانی مناسب به شنونده منتقل کند . آموختن فن بیان یعنی فراگیری اصول و قواعد بیان درست اغلب گویندگی یا فن بیان را مختص قشر خاصی از هنرمندان می دانند و فراگیری آن را فقط نیاز آنان می دانند اما حقیقت این است که همه ی کسانی که از نعمت زبان برخورداند نیاز به آموختن این فن دارد البته هنرمندانی که با صدا سروکاردارند باید این فن را کاملا حرفه ای آموزش ببینند و آن را هنرمندانه به کار ببرند. بیان درست ، نیاز همه متکلمان زمین است . و فن بیان نیاز همه ی هنرمندانی است که به نحوی با صدا سر و کار دارند . از قدرت زبانمان برای آینده بهره ببریم فن بیان شما را در شغلی که دارید موفق می کند. ارتباط گفتاری، مهمترین رفتار انسان و تاثیرمتقابل اجتماعی است. اگر خوب بنگریم می‌بینیم که تفاوت حیات انسان بادیگر موجودات زنده و حیوانات در این است که او ارتباط خود را از طریق گفتار و سخن محقق می‌سازد. «گوش دادن، سخن گفتن، خواندن و نوشتن» از عناصر اصلی ارتباط انسانی به شمار می‌رودو بر اساس نتایج یک تحقیق علمی، گوش دادن 42درصد، سخن گفتن 32 درصد، خواندن و مطالعه 15 درصد و نوشتن یازده درصد این مهارت‌ها را در برمی‌گیرند. آن گونه که نتیجه این پژوهش نشان می‌دهد 74 درصد این مهارت‌ها به گفتن و شنیدن اختصاص می‌یابدو خواندن و نوشتن با وجود بار علمی،تنها 26 درصد را به خوداختصاص داده است. کلام موهبتی آسمانی است که ازطرف خداوند به انسان عطاشده و همین موهبت سبب برتری آدمی از حیوان است؛ به گونه‌ای که انسان را حیوان ناطق نامیده‌اند. جنس صدا و تُنالیته و ویژگی آن یک امر غریزی و ژنتیک و خدادادی است اما چگونه سخن گفتن، آشنایی با فن بیان و آیین سخنوری؛ ژنتیک و غریزی نیست بلکه مهارت و توانایی است که در جریان آموزش، تمرین و کسب تجربه حاصل می‌شود.این آموزش بهتر است مانند دیگر علوم از همان دوران نوجوانی و جوانی آغاز شود و در صورت استعداد و بهره‌وری ذاتی و نیز برخورداری از عشق و علاقه در حوزه سخن و فن گفتار و بیان، سخنور و گوینده‌ای توانا تربیت شود. بررسی تاریخ تمدن بشر این نکته را روشن می‌سازد که بشر از دیرباز با فن سخنوری آشنا بوده و برای پیشبرد مقاصد خود و اقناع دیگران از این موهبت ویژه استفاده می‌کرده،اما به درستی معلوم نیست اولین بار چه کسی قواعد آن را تنظیم و به عنوان یک فن و هنر در میان مردم رایج کرده است. آنچه که بدان مقاصد خود را بیان کنند، علم کلام یا سخنوری است، سخنگویی فن و هنر والای اقناع و ترغیب است، یعنی چیزی که به وسیله آن غرضِ سخنور حاصل می‌شود، شنونده، سخنِ گوینده و صاحب سخن را می‌پذیرد و باور می‌کند و بر منظور او برانگیخته می‌شود. اهمیت بی‌مانند این هنر تا بدان جاست که حضرت موسی علیه السلام چون سخنور چندان خوبی نبود و فن بیان را نمی‌دانست و آوایی خوش نداشت سخنگویی را برای خویش برگزید تا پیام‌های الهی و دعوت‌های او را با مهارت و زیبایی بیان کند. شاید کسانی که از لحاظ حرفه‌ای و شغلی، سروکار چندانی بافن بیان و شیوه سخنوری ندارند بر این باور باشند که این هنر به چه کارشان می‌آید و آیا در سیر زندگی وحرکت روبه جلو برای کاروحرفه آنها می‌تواند موثر و مفید باشد یا نه؟
تجربه نشان داده که درهر حرفه و پیشه‌ای اگر هنر درست سخن گفتن و فن بیان مناسب و زیبا را بدانیم، می‌توانیم از آن در جهت بهبود کیفیت کار خود بهره گیریم. به دور و اطراف خود نگاهی بیاندازیم؛ می‌بینیم که اگر یک کاسب و فروشنده، کارمند و یا مدیر شرکت، راننده تاکسی، معلم و استاد دانشگاه و به طور کلی همه صاحبان مشاغل،آیین سخنوری، فن بیان و چگونه حرف زدن را حتی در سطح اولیه آن بدانند و بیاموزند، تا چه اندازه در کار و حرفه آنها و جذب مشتری و کسب سود بیشتر برایشان موثر و کارساز واقع می‌شود و بی جهت نیست که در دنیای امروز که عصر ارتباطات نامیده شده آیین سخنوری و فن بیان از اصول اولیه و محوری مدیریت و بازاریابی است.
شروع گفتگو برای خیلی‌ها کار سختی است.
برای اینکه یک مکالمه را راحت‌تر شروع کنید، توصیه‌هایی برایتان دارم:
۱) لبخند بزنید
می‌دانیم کارآسانی است اما لبخند قدرت فوق‌العاده‌ای دارد. وقتی غریبه‌ای به سمتمان می‌آید،ذهن ما از سیگنال‌های غیرکلامی مثل حالات چهره برای تحلیل اینکه فرد تهدیدی محسوب می‌شود یا خیر استفاده می‌کند. لبخند نشان می‌دهد که شما فردی بی‌خطر و صمیمی برای برقراری ارتباط هستید. این تکنیک غیرکلامی را دفعه بعدی که می‌خواهید به فردی غریبه برای شروع یک گفتگو نزدیک شوید تمرین کنید و مطمئن باشید نتیجه خواهید گرفت.
۲) سوالات باز بپرسید
اگر نمی‌دانیدسوالات باز چه سوالاتی هستند، باید بگوییم که این سوالات نیازمند پاسخی فراتر از بله یا خیر هستند. این سوالات حتی روی افراد خجالتی را هم باز می‌کند. برعکس سوالات بسته بله یا خیر، خیلی زودتر از آنچه متوجه شوید مکالمه را تمام می‌کند. می‌توانید با فکر کردن به فضایی که طرف‌مقابلتان برای پاسخگویی به سوالتان دارد، سوالات باز خوبی بپرسید. سوالاتتان را با «چه» شروع کنید و خواهید دید که طرفتان خیلی راحت قادر به پاسخگویی خواهد بود. سوالاتی مثل: «چه چیز باعث شده اینجا بیایی؟» یا «از چه چیز این مهمانی تا اینجا خوشت آمده؟»
۳) شوخ طبع باشید
قرار نیست کمدین شوید اما کمی شوخ‌طبعی جادوی هر مکالمه‌ای است. شوخ‌طبعی خیلی سریع شما را به فرد مقابل نزدیک می‌کند. طنز مسئله‌ای ذهنی است اما کمک می‌کند که بدانید بیشتر طنزها در مکالمات اصلاً خنده‌دار نیستند. ببینیدشما و بقیه آدمها به چه چیزهایی می‌خندید تا متوجه شوید که بیشتر آن چیزها اصلاً خنده‌دار نیست. اما چطور؟ ما بیشتر به خاطر خالی کردن فشار در مکالمات می‌خندیم. طنز یا شوخ‌طبعی یک احساس نیست بلکه روشی برای خالی کردن احساس است. ببینید چه چیزهایی برای شما خنده‌آور است، از آنها درس بگیرید و آن را تکرار کنید.
۴) موجبات راحتی افراد را فراهم کنید
اگر به نظرتان می‌رسد که وقتی به کسی نزدیک شدید، احساس ناراحتی را در آن فرد ایجاد کرده‌اید، اصلاً نباید آن را نادیده بگیرید. آن را موضوعی برای شروع رابطه بدانید. درمورد آن نظر بدهید و از فرد مقابل سوال کنید که برای راحت‌تر کردن او چه کاری از دستتان برمی‌آید. اینکه فقط به آن موضوع اشاره کنید ممکن است اوضاع را بدتر کند به جای اینکه مشکل را برطرف کند. اگر با یک لبخند شروع کنید، یک سوال باز بپرسید، یک چیز خنده‌دار بگویید و موجبات راحتی طرف‌مقابلتان را فراهم کنید، از تاثیری که مهارت‌های اجتماعی‌تان بر فرد مقابلتان می‌گذارد متعجب خواهید شد. بااینکه شروع یک مکالمه برای خیلی‌ها سخت است اما خوشبختانه می‌توانید برای این کار کمی جادو به کار ببرید. این توصیه‌ها کمکتان می‌کند گفتگوی موردنظرتان را بدون هیچ مشکلی آغاز کنید. شیوه های سخنوری و سخن و سخنوری آداب و شیوه های دارد که می تواند تاثیر کلام را دو چندان کند و شخص را به اهداف و مقاصد خویش برساند؛ زیرا سخن گفتن دارای اهداف و مقاصد چندی است که یکی از مهم ترین آن ها پس از تفهیم دیگران و ابراز مافی الضمیر، تاثیرگذاری بر مخاطب و شنونده و برانگیختن همراهی و همدلی وی می باشد.
ممنون از همراهی شما عزیزان.
کاری از:ملیکا طهماسبی مجری و فعال اموزشی گویندگی.
