فساد، اقتدارگرایی، فقدان آزادیهای سیاسی، انحصار وکنترلهای شدید اقتصادی و فرار از پاسخگویی، از اصلیترین ویژگیهای دولتهای رانتی است که همین ویژگیها، کانال اصلی نفرین منابع طبیعی را توضیح میدهند.
فساد، اقتدارگرایی، فقدان آزادیهای سیاسی، انحصار و کنترلهای شدید اقتصادی و فرار از پاسخگویی، از اصلیترین ویژگیهای دولتهای رانتی است که همین ویژگیها، کانال اصلی نفرین منابع طبیعی را توضیح میدهند.
فساد، اقتدارگرایی، فقدان آزادیهای سیاسی، انحصار و کنترلهای شدید اقتصادی و فرار از پاسخگویی، از اصلیترین ویژگیهای دولتهای رانتی است که همین ویژگیها، کانال اصلی نفرین منابع طبیعی را توضیح میدهند. فساد، اقتدارگرایی، فقدان آزادیهای سیاسی، انحصار و کنترلهای شدید اقتصادی و فرار از پاسخگویی، از اصلیترین ویژگیهای دولتهای رانتی است که همین ویژگیها، کانال اصلی نفرین منابع طبیعی را توضیح میدهند.
آن سو، هرگاه سود انتظاری رانتخواری به طور قابل توجهی از فعالیتهای تولید و مولد ثروت، بیشتر باشد و همزمان هزینههای مترتب با آن بسیار کم، دولتهای رانتی هم به شکل فزاینده تقویت میشوند. وجود سود انتظاری بسیار بالاتر (و راحتتر) نسبت به فعالیتهای ارزشافزای اقتصادی موجب میشود که گروههای زیادی خواهان مشارکت در این فرآیند رانتجویی شوند. افزایش تقاضای رانتخواری، معاش و رفاه گروههای کثیری از مردم را به وجود رانت و بهرهمندی از آن، وابسته میکند که این وابستگی مجدداً تقاضا برای رانت را به شکل تصاعدی بالا میبرد. در واقع، رانتجویی به این شیوه و اجازه دادن گروههای اصلی دخیل و توزیعکننده آن در ورود گروههای جدید به آن، به نوعی تضمینکننده بقای این سیستم است! دولت نفتی، یک دولت توزیع رانت است و هیچ نیازی به خلق ثروت احساس نمیکند چرا که فرآیند خلق ثروت بسیار متکثر است و مانع از تمرکز قدرت در دست یک یا چند گروه توزیعکننده رانت میگردد و این با فلسفه بنیادی دولت رانتی در تضاد است!
دولت نفتی، خودش را آلوده تامین هزینههایش از محل مالیات برآمده از دل خلق ارزشافزوده اقتصادی نمیکند چرا که پشت سکه مالیاتستانی، پاسخگویی است و باز مجدداً این یکی هم با فلسفه بنیادین دولت رانتی در تناقض است. به همین دلیل، دست گروههای نزدیک به خود در انواع انحصارهای اقتصادی را باز میگذارد و حتی سیستم قانونگذاری و قضاییاش را بدل به کارگزاران آنها در ایجاد سپر قانونی و قضایی میکند؛ یک شکل سازمانیافته از چپاول قانونی!
مبارزه با فساد اگر هم ارادهای بر آن وجود داشته باشد که با توصیف بالا عملاً به مفهوم خودزنی است، با تغییرات گستردهای که در ساختار درآمدی و سبک زندگی گروههای بزرگی از مردم ایجاد خواهد کرد، به موانع بزرگی برخواهد خورد! نفرین منابع طبیعی، بزرگ امپراتوری اسپانیا را بدل به یک کشور دسته چندم کرد، رهایی از طاعونی که نیم قرن کالبد ما میزبان آن بوده، به سادگی میسر نیست! بعید است در این کالبد ضعیف، جانی برای طی این طریق مانده باشد به ویژه وقتی آنکه باید درمانگر طاعون باشد و ایضا خود بیمار، در تدوام آن، همداستانند!