ویرگول
ورودثبت نام
مصطفی نعمتی
مصطفی نعمتی
مصطفی نعمتی
مصطفی نعمتی
خواندن ۲ دقیقه·۷ سال پیش

فساد؛ نفرین نفت!

فساد، اقتدارگرایی، فقدان آزادی​‌های سیاسی، انحصار وکنترل​‌های شدید اقتصادی و فرار از پاسخگویی، از اصلی​‌ترین ویژگی​‌های دولت​‌های رانتی است که همین ویژگی​‌ها، کانال اصلی نفرین منابع طبیعی را توضیح می​‌دهند.

فساد، اقتدارگرایی، فقدان آزادی​‌های سیاسی، انحصار و کنترل​‌های شدید اقتصادی و فرار از پاسخگویی، از اصلی​‌ترین ویژگی​‌های دولت​‌های رانتی است که همین ویژگی​‌ها، کانال اصلی نفرین منابع طبیعی را توضیح می​‌دهند.

فساد، اقتدارگرایی، فقدان آزادی​‌های سیاسی، انحصار و کنترل​‌های شدید اقتصادی و فرار از پاسخگویی، از اصلی​‌ترین ویژگی​‌های دولت​‌های رانتی است که همین ویژگی​‌ها، کانال اصلی نفرین منابع طبیعی را توضیح می​‌دهند. فساد، اقتدارگرایی، فقدان آزادی​‌های سیاسی، انحصار و کنترل​‌های شدید اقتصادی و فرار از پاسخگویی، از اصلی​‌ترین ویژگی​‌های دولت​‌های رانتی است که همین ویژگی​‌ها، کانال اصلی نفرین منابع طبیعی را توضیح می​‌دهند.

آن سو، هرگاه سود انتظاری رانت​‌خواری به طور قابل توجهی از فعالیت​‌های تولید و مولد ثروت، بیشتر باشد و همزمان هزینه​‌های مترتب با آن بسیار کم، دولت​‌های رانتی هم به شکل فزاینده تقویت می​‌شوند. وجود سود انتظاری بسیار بالاتر (و راحت​‌تر) نسبت به فعالیت​‌های ارزش​‌افزای اقتصادی موجب می​‌شود که گروه​​‌های زیادی خواهان مشارکت در این فرآیند رانت​‌جویی شوند. افزایش تقاضای رانت​‌خواری، معاش و رفاه گروه​‌های کثیری از مردم را به وجود رانت و بهره​‌مندی از آن، وابسته می​‌کند که این وابستگی مجدداً تقاضا برای رانت را به شکل تصاعدی بالا می​‌برد. در واقع، رانت​‌جویی به این شیوه و اجازه دادن گروه​‌های اصلی دخیل و توزیع‌کننده آن در ورود گروه​‌های جدید به آن، به نوعی تضمین​‌کننده بقای این سیستم است! دولت نفتی، یک دولت توزیع رانت است و هیچ نیازی به خلق ثروت احساس نمی​‌کند چرا که فرآیند خلق ثروت بسیار متکثر است و مانع از تمرکز قدرت در دست یک یا چند گروه توزیع​‌کننده رانت می​‌گردد و این با فلسفه بنیادی دولت رانتی در تضاد است!

دولت نفتی، خودش را آلوده تامین هزینه‌هایش از محل مالیات برآمده از دل خلق ارزش‌افزوده اقتصادی نمی‌کند چرا که پشت سکه مالیات‌ستانی، پاسخگویی است و باز مجدداً این یکی هم با فلسفه بنیادین دولت رانتی در تناقض است. به همین دلیل، دست گروه‌های نزدیک به خود در انواع انحصارهای اقتصادی را باز می‌گذارد و حتی سیستم قانونگذاری و قضایی‌اش را بدل به کارگزاران آنها در ایجاد سپر قانونی و قضایی می‌کند؛ یک شکل سازمان‌یافته از چپاول قانونی!


مبارزه با فساد اگر هم اراده‌ای بر آن وجود داشته باشد که با توصیف بالا عملاً به مفهوم خودزنی است، با تغییرات گسترده‌ای که در ساختار درآمدی و سبک زندگی گروه‌های بزرگی از مردم ایجاد خواهد کرد، به موانع بزرگی برخواهد خورد! نفرین منابع طبیعی، بزرگ امپراتوری اسپانیا را بدل به یک کشور دسته چندم کرد، رهایی از طاعونی که نیم قرن کالبد ما میزبان آن بوده، به سادگی میسر نیست! بعید است در این کالبد ضعیف، جانی برای طی این طریق مانده باشد به ویژه وقتی آنکه باید درمانگر طاعون باشد و ایضا خود بیمار، در تدوام آن، همداستانند!

۶
۰
مصطفی نعمتی
مصطفی نعمتی
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید