فرض کنید برندی خودش را با سه ویژگی معرفی میکند: صمیمی، قابلاعتماد و حرفهای.
این ویژگیها شروع خوبی هستند؛ اما هنوز به ما نمیگویند که برند باید دقیقاً چطور حرف بزند.
وقتی محصول جدیدی معرفی میکند، لحنش باید چگونه باشد؟ وقتی مشتری از سفارشش ناراضی است، چطور پاسخ بدهد؟ و وقتی مشکلی پیش میآید، چه رفتاری در ارتباطاتش داشته باشد؟
اینجاست که شناخت سه مفهوم مهم در برندینگ ضروری میشود: شخصیت برند، صدای برند و لحن برند.
شخصیت برند (Brand Personality) به ویژگیهای انسانیای گفته میشود که به یک برند نسبت میدهیم.
آیا برند جسور است یا محتاط؟ صمیمی است یا رسمی؟ بازیگوش است یا جدی؟ لوکس و پیچیده به نظر میرسد یا ساده و بیتکلف؟
این ویژگیها کمک میکنند تصور کنیم برند چه نوع شخصیتی دارد و میخواهیم مخاطب آن را چگونه درک کند.
اما انتخاب چند صفت بهتنهایی کافی نیست. اگر بگوییم یک برند صمیمی است، باید بتوانیم توضیح بدهیم این صمیمیت در رفتار، پیامها و شیوهی ارتباطی آن چگونه دیده میشود.
صدای برند (Brand Voice) شیوهی قابلشناسایی برند برای بیان خود از طریق زبان است.
این صدا در انتخاب واژهها، نوع جملهبندی، میزان رسمیبودن، شیوهی توضیحدادن و حتی عباراتی که برند ترجیح میدهد استفاده نکند، خودش را نشان میدهد.
برای مثال، یک برند میتواند ساده، روشن و صمیمی صحبت کند؛ بدون اینکه بیش از حد خودمانی شود یا اعتبار حرفهایاش را از دست بدهد.
صدای برند باید نسبتاً پایدار باشد تا مخاطب در موقعیتها و کانالهای مختلف، همچنان با همان برند روبهرو شود.
لحن برند (Tone of Voice) نحوهی بیان پیام در یک موقعیت مشخص است.
صدای برند جهت کلی ارتباط را مشخص میکند؛ اما لحن میتواند با توجه به موضوع، مخاطب و شرایط تغییر کند.
تصور کنید برندی شخصیتی گرم، مطمئن و قابلدسترس دارد.
هنگام معرفی محصول جدید، میتواند پرانرژی و اطلاعرسان باشد.
هنگام توضیح یک موضوع پیچیده، بهتر است روشن، دقیق و صبور باشد.
هنگام پاسخ به شکایت مشتری، باید همدلانه، آرام و راهحلمحور صحبت کند.
در هر سه موقعیت، لحن یکسان نیست؛ اما برند همچنان باید قابلشناسایی بماند.
فرض کنید یک کسبوکار در حوزهی محصولات مراقبت از پوست فعالیت میکند و میخواهد برندی آگاه، قابلاعتماد و صمیمی باشد.
اگر فقط این ویژگیها را در راهنمای برند بنویسد، تیم محتوا هنوز نمیداند چطور باید از آنها استفاده کند.
اما اگر مشخص شود که برند:
از توضیحات روشن و قابلفهم استفاده میکند؛
دربارهی مزایا اغراق نمیکند؛
برای توضیح موضوعات تخصصی، مخاطب را با اصطلاحات پیچیده سردرگم نمیکند؛
هنگام پاسخ به نگرانی مشتری، ابتدا مسئله را جدی میگیرد و بعد راهحل ارائه میدهد؛
آنوقت ویژگیهای برند به تصمیمهای عملی تبدیل شدهاند.
البته اینها فقط نمونهاند. قواعد واقعی هر برند باید بر اساس هویت، مخاطب، جایگاه و تواناییهای خود آن تعریف شوند.
برای ساختن صدای برند، بهتر است از تعریفهای کلی فراتر برویم و به چند سؤال مشخص پاسخ بدهیم:
۱. میخواهیم مخاطب بعد از خواندن پیامهای ما چه برداشتی از برند داشته باشد؟
۲. چه ویژگیهایی باید در شیوهی ارتباطی ما دیده شوند؟
۳. این ویژگیها در انتخاب واژهها و ساختار جملهها چگونه اجرا میشوند؟
۴. در چه موقعیتهایی لازم است لحن خود را تغییر دهیم؟
۵. چه نوع بیان یا رفتاری با هویت برند ما سازگار نیست؟
پاسخ این سؤالها میتواند به شکلگیری راهنمای صدای برند کمک کند؛ راهنمایی که فقط برای زیبایی یا تکمیل اسناد برند نیست، بلکه به تیم کمک میکند ارتباطات منسجمتری بسازد.
شخصیت برند به ما میگوید برند چه ویژگیهایی دارد. صدای برند مشخص میکند چگونه خود را از طریق زبان بیان میکند. لحن برند هم تعیین میکند این صدا در هر موقعیت چگونه به کار گرفته شود.
یک برند لازم نیست در همهی موقعیتها دقیقاً یکجور حرف بزند؛ اما باید در شیوهی ارتباطش هویت قابلشناسایی داشته باشد.
برندینگ زمانی از تعریف چند صفت زیبا فراتر میرود که آن صفات به انتخابهای واقعی در ارتباط با مخاطب تبدیل شوند.