سوگواره از دست دادن بابابزرگ
شاید بارزترین تصویر از این مرد برای من روزی باشد که زیر آفتاب تابستان و بر روی پشت بام خانه دو طبقه ای که ما در یک طبقه اش و خانواده پدربزرگم در طبقه دیگرش زندگی میکردیم، با آن دست های درشتش در حال درست کردن آنتن تلویزیون بودیم. از دایی فنی و نوجوانم خواسته بود که آنتن خانه ما را درست کند و در پاسخ، دایی که کله اش بوی قرمه سبزی جا نیفتاده جوانی میداد، گفته بود که این وظیفه من 12 ساله است نه او. خوب خاطرم هست که پیرمرد گفت خواهرت و بچه هایش (دو تا بودیم و هستیم) مستاجر ما هستند و این مدل رسیدگی ها وظیفه صاحب خانه است نه مستاجر. که بود که نداند ما یک قران هم اجاره نمیدادیم؟
در کتاب خانه قدیمی مادرم کتاب های شهید مطهری 12 ریالی پیدا کرده بودم که پدر راننده ماشین سنگینش با 5 کلاس سواد برای دختر بزرگ نور چشمی اش خریده بود تا کتاب خوان بار بیاید. مادرم هم از اول دبستان هر شب با من کتاب سفر به اعماق زمین خواند و مرا عاشق کتاب خواندن کرد تا این رسم در خانواده اش بماند.
همین روزهای اخیر بود که به دردسر های تربیت کردن برادر کوچک ترم فکر میکردم و برایم عمیقا سوال شد که این زن و مرد (بابابزرگ و مادرجون) چرا انقدر برای تربیت نره خری که فرزندشان هم نبود وقت گذاشتند و من را با خودشان همه جا بردند و گذاشتند توی دست و پایشان بلولم تا آداب معاشرت یاد بگیرم؟ هنوز هم وقتی کسی در جمع از روی محبت من را به صفات ادب و متانت مفتخر میداند، مادرم سریعا تاکید میکند که من دست پروده مادرش هستم نه خودش. راست میگوید.
این آدم ها تاثیراتی روی من داشتند که تا روز آخر عمرم محو شدنی نیست. این که من از 12 سالگی دنبال کار کردن در تابستان ها بودم اثرات نگاه مغرورانه پدربزرگم به دایی کوچک ترم بود چون این یکی کار میکرد و دیگری پی الواطی میگشت. خواهرهای بزرگ هم به داداش کوچک ترشان طوری احترام میگذاشتند که انگار کار کردن در شیشه بری هم تراز جراحی مغز و اعصاب است. من هم دنبال همان نگاه ها بودم و از سن کم کک کار کردن در تنبان نوجوانی ام می لولید و هنوز هم بزرگترین کابوسم بی کار بودن است. پیرمرد الگوی مردانه من بود و تمام تصوراتم از مرد ایده آل در او خلاصه میشد.
وقتی نعش کش از زیر درب حیاط بیرون رفت تا او را به سردخانه بهشت رضا ببرد و من پایین آمدن رول آپ را تماشا میکردم، یاد روزهای برفی افتادم که منتظر صدای پایین آمدنش از پله ها بودم تا دستکش پوشیده با پارو به جان برف های حیاط و کوچه بیفتیم، چون نگران بود که دخترهایش پایشان روی برف ها نلغزد و اصلا سوای آن، مگر مرد باید در خانه بیکار بنشیند؟ برف ها که تمام میشد کشک زرد و داغ و پر سیر مادربزرگم منتظرمان بود تا استخوان های یخ زده مان آب کند.
چون پدری بالای سرم نبود،هنوز هم درست نمیدانم پدر داشتن چه شکلی است اما شبی که برای نجات من از سرمای زمستان کیوسک های بلیط فروشی شهربازی 300 کیلومتر مسیر را طی کرد و بخاری برقی خانه روستاییش را برایم آورد،حدس زدم که پدر داشتن یحتمل باید شبیه احساس همان شبم گرم و گیرا باشد.
وقتی گوشه های ملافه را با دایی و شوهر خاله ام گرفته بودیم که او را داخل این ظرف های پلاستیکی مرده شورخانه بگذاریم، باورم نمیشد از آن کوه ستبر با شانه هایی که عرضشان مبهوت کننده بود، فقط همین کنده خشک و پوک باقی مانده باشد. وقتی اولین شب بعد از تشییع جنازه صدای بلند توی خانه شنیده شد فهمیدم همان چوب خشک کنار خانه، برکت زندگی مان بود که رفت. تا زنده بود کسی جز به شادی سر و صدایی از خانه اش نشنید.
این زن و مرد در زندگی ما فقط برکت بودند و اسباب زحمتمان نشدند. مادرجون که بیشتر از یک هفته بچه هایش را درگیر مریضی نکرد و همانطور که تمام طول عمرم از زبانش شنیده بودم، مصداق یک تب و یک مرگ شد و روی رخت خواب و خانه نشینی را ندید و بابابزرگ هم دو سه ماهی بیشتر زمین گیر نبود و بی سر و صدا از پیشمان رفت. بعد از مرگ بابابزرگ هنوز یک دل سیر گریه نکرده ام و منتظرم تا اولین برف زمستان دمار از روزگارم در بیاورد و در سکوت سفید رنگش های های گریه کنم.
