هرگز نخواستم، که به داشتنِ تو "عادت" بکنم
بگم فقط، مال منی؛ به تو جسارت بکنم...
تو قسمت سوم به کلیّت لاک پرداخته بودیم و تو قسمت قبل به لاک تربیت. تو این قسمت میخوایم از عادت بگیم. و اثرات مخرّب عادت. عادت "بی دلیل ترین" چیزیه ک ما داریم. در عین کم اهمیتیش میتونه خیلی مهم باشه. ما یه کار رو بارها و بارها انجام میدیم درحالی ک نمیدونیم چرا انجام میدیم. تو این قسمت اول درمورد عادت میگیم و بعد به لاک میپردازیم. نظری بودد حتما بگین. خوشحال میشم.
معنی کلمه ی عادت به این شکل اومده: "آن چه که انسان به آن خو بگیرد."
و معنای اصطلاحیش: به قاعده‌مندی‌های فردی یا اجتماعی که در اثر تکرار منظم و پایدار به وجود آمده‌اند عادت گفته می‌شود. شخص در صورت رعایت نکردن عادات؛ مورد مجازات قرار نمی‌گیرد. در عادات؛ آموزش و عقاید تأثیری ندارد و شخص پاسخ قانع کننده‌ای برای پیروی از این رفتارها ندارد.
چندتا چیز:
وقتی ماها یه کار رو انجام میدیم ناخودآگاه ما اون رفتار رو بررسی میکنه که ببینه قابلیت تبدیل شدن به یه عادت رو داره یا نه. چون عادت ها از مغز و جسم انرژی کمتری میگیرن. اتفاقی ک توی گیمر ها به شدّت مشخصه. شما وقتی یه گیم رو تازه شروع کردین؛ خیلی از اجزای گیم شمارو درگیر میکنن. شاید حتی بنظرتون موفق شدن تو اون گیم خیلی سخت باشه. ولی وقتی به انجامش عادت میکنین، مغز شما بصورت خودکار یه سری کارا رو انجام میده. و تمرکز ضمیر خودآگاه رو میذاره رو مواردی ک نیاز به تمرکز بیشتری دارن. مثلا حرکت بازیکن ها یا صدای پا و موارد اینچنینی.
تو عادت ما سه بخش کلّی داریم:
تقریبا تمام عادت ها با این سه بخش قابل توجیه اند. نمیگم درست ان یا غلط ولی تو هر عادتی این سه بخش هستش.
گاهی به جایی میرسیم که یکی از این بخش ها نیست. تو عمده ی عادت ها؛ مورد اول به مرور محو میشه. و ما اونو باز انجام میدیم. گاهی اون فعالیته نیست/نشدنیه و ما اون زمان خالی رو عملا کاری نمیکنیم چون مغز ما پذیرفته ک این زمان مال اینکاره. برا همین به سادگی نمیتونه جایگزینش کنه
"وابستگی" سطح بالای عادت کردنه. یکی از انواع وابستگی ها اینه ک ما از بس یه کار/فعالیت رو انجام میدیم که احساس میکنیم بدون وجود اون نمیتونیم ادامه بدیم. البته ک وابستگی از "نیاز" میاد که به نوعی همون "علت" عادت میشه ولی وابستگی سطح افراطی عادت عه.
قبل رفتن به سمت لاک عادت؛ لازمه یچیزو بگم: "الزاما تکرار یک رفتار بد نیست" اون دسته از تکرار هایی بد ان که از روی عادت و اجبار باشن؛ و البته وابستگی. وگرنه کار نیکو کردن از پر کردن است! بنده مخالف انجام مرتب یه کار نیستم. مخالف اینم که از روی "عادت" انجام بشه. این اصلا خوب نیست.
لاک عادت برمیگرده به همون بخشی که ماها یه کار رو بارها و بارها به مرور زمان انجام میدیم و "نمیدونیم چرا" و با چه هدفی. عادت ها بزرگترین بخش زندگی ما هستن. سر یه ساعت خاص میخوابیم؛ سر یه ساعت خاص بیدار میشیم؛ غذا میخوریم؛ نوع خاصی لباس میپوشیم؛ با افرادی با خصوصیات خاص ارتباط میگیریم؛ کارهای خاص انجام میدیم؛ از لوازم زیبایی (عطر/آرایش/...) خاصی استفاده میکنیم؛ "دیدگاه های خاصی داریم" و موارد اینچنینی.
یکی از مهمترین خصوصیات لاک عادت؛ مخفی شدن پشت عادت هاست. تو یه کارو بارها و بارها انجام میدی و - سوای دلیلش - خودتو پشت اون عادت ها مخفی میکنی. چون - به هر دلیلی - نمیخوای از اون عادت ها جدا بشی. معمولا دلیلش ترس از تغییره. لاک پشت ها میترسن عادت هاشونو تغییر بدن. و یا تو سطح بالاتر؛ بدون عادت باشن. بهرحال لاک پشتن! ترس از تغییر مثل خود عادت معمولا بی دلیله. البته قابل توجیه هست ولی دلیل؟
"به قاطعیت میگم هیچوقت ترس از آینده یا ترس از چیزی که نیست؛ دلیل منطقی و قابل قبولی نداره و صرفا توجیهه"
روزمرگی اینجور تعریف میشه: "روزمرگی چیزی نیست جر تکرار روزها بدون هیچ امید و اشتیاقی که باعث می شود انرژی و شادمانی خود را در دراز مدت از دست بدهیم و دیگر میلی به زندگی کردن نداشته باشیم. از این رو روزمرگی نوعی بیماری شناخته می شود که به مرگ احساسات معروف است."
من میخوام یکم تغییرش بدم
تکرار رفتار های روزانه بصورت کاملا یکنواخت و بدون تغییر "خاص" یا اتفاق جدید همراه با حس نا امیدی به آینده که منجر به یکنواختی و تکراری شدن زندگی و در نهایت - اصطلاحا - مرگ احساسات میشه
روزمرگی نتیجه ی تکرار عادت هاست بگونه ای که ما احساسات مثبت رو به مرور تو زندگیمون حذف میکنیم و خب... همینطور همینطور همینطور خودمون رو درگیر "هیچی" میکنیم. روزمرگی همون زهر ای هستش که مارو تا مرز نابودی کامل احساسات میکشونه. و اگه مراقبش نباشیم یکی از ریشه های - بشدت محکم - افسردگی میشه.
علامت سؤال هایی که بی پاسخ میمونن. جواب علت تکرار یه عادت معمولا "هیچی" هستش. ذهن نمیدونه شما چرا یکار رو بارها و بارها تکرار میکنی اونم تو زمان مشخص و تو شرایط مشخص. بهترین پاسخی ک ممکنه بشنوین اینه: "خب... من این کارو خیلی وقته انجام میدم"
دلیل بی پاسخ بودنشونم معمولا بخاطر "چگونگی شکل گیری عادت ها"ست. عادت ها دقیقا از "هیچی" میان. و خب... طبیعیه ک پاسخ مناسبی براشون نباشه
فکر خسته از مهمترین خصوصیات "لاک عادت پشت" هاست. افرادی ک معمولا بی دلیل ذهنشون خستس. در این مورد ذهن موقع انجام عادت؛ درگیر کارهای دیگه ای هم میشه مثل افکار ناامیدانه؛ و باعث میشه جسم/روح دچار خستگی افراطی بشه. دقیقا همونجایی ک شما خیلی کار خاصی نکردی ولی بشدت احساس خستگی میکنی. این برمیگرده به لاک.
یه جایی که لاک عادت خودشو نشون میده مواجه شدن با شرایط جدیده. لاک عادت پشت ها معمولا "بخاطر اینکه به شرایط جدید عادت ندارن" معمولا واکنش های غیرمنتظره ی زیادی ازشون میبینین. منظور از غیرمنظره صرفا متفاوت نیست. تضاد بین واکنش هاشون زیاده. و بعد از مدتی - مثلا یکساعت - میبینین ک یکم با محیط جدید بیشتر خو گرفتن. درحالی ک افراد بدون لاک؛ واکنش هاشون از اول کاملا یکدسته.
یکی از جالب انگیز ناک ترین ویژگی های لاک تربیت پشت ها اینه ک شما میتونین اونا رو تا ابد درگیر چرخه های بی نهایت بکنید بدون اینکه غر بزنن یا مشکل خاصی داشته باشن. تهشم یه جایزه ی خیلی کوچیک بهشون بدین و به همون راضی میشن تا زمان بعدی و جایزه ی بعدی و و و...
بهتر بگم. میتونین عادت هاشونو با عادت هایی که شما میخواین جابجا کنین اونم به سادگی و با یه جایزه ی یکم بزرگتر. لاک پشت چیزی بیشتر از لاکش نمیخواد!
لاک عادت از هر نظر متفاوته. از تمام لاک های دیگه مستقله ولی رو همشون اثرگذاره. لاک عادت از "هیچی" میاد. برخلاف بقیه ی لاک ها ک توجیه دارن؛ این لاک به هیچ عنوان توجیه پذیر نیست. و البته شکننده ترین نوع لاک هم هست. بخاطر همین برای بقا نیاز به - حداقل - یه لاک دیگه داره. بخاطر همینه ک شما تنها نمیبینیدش. مثلا با لاک تربیت میبینیدش (رفتار هایی که از تربیت ما میان و ما مرتب تکرارشون میکنیم) و موارد اینچنینی
اینم لاک عادت. نظری بود بگین. خوشحال میشم بتونم تکمیل ترش کنم نوشته رو.
