ویرگول
ورودثبت نام
Rezvan Alavi
Rezvan Alaviمدیریت رفتار سازمانی/مدیریت منابع انسانی/ آموزش و توسعه سازمانی/مدیریت آموزشی/ گردشگری/ / مدیریت اسلامیhttps://rezvanalavi.blog.ir/
Rezvan Alavi
Rezvan Alavi
خواندن ۵ دقیقه·۷ سال پیش

آموزش،انواع آموزش ها، الگوها و مدل ها

آموزش از رفتارهایی است که افراد بشر مدام به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به آن مبادرت می ورزند . آنچه آموزش نوین را از تعلیم و تربیت سنتی مشخص و متمایز می کند، تغییر فکر تربیت آغازی به آموزش مداوم در طول زندگی است.

جان پی. ویلسون (2005) ،در مقدمه کتاب توسعه منابع انسانی می نویسد: یادگیری و کارآموزی برای افراد و سازمانها از پنج اصطلاح کارآموزی، آموزش، توسعه، یادگیری و توسعه منابع انسانی تشکیل می شود. از دیدگاه وی کارآموزی نمونه فعالیتی است که شاگرد با کار نزد استادکار، یک حرفه را می آموزد. به خلاف کارآموزی که بیشتر جنبه عملی دارد، (به زعم وی) آموزش جنبه نظری دارد و تاکید آن بر فهم و درک آثار کلاسیک، متن و رویه ها دارد. در یادگیری نیز تلاش فردی مستتر است.  در مقابل این سه اصطلاح، عبارت توسعه مبتنی بر رشد و بهبود تواناییهای فردی یا گروهی است. این رشد می تواند هم جنبه نظری داشته باشد و هم جنبه عملی را شامل شود . بدین ترتیب اصطلاح توسعه منابع انسانی به مثابه چتری است که همه گونه های کارآموزی، آموزش، یادگیری و توسعه تواناییهای فردی و گروهی را در بر می گیرد.  در این تعبیر آموزش خدمت به منظور اصلاح و بالا بردن دانش، مهارتها، نگرشها و رفتارهای اعضای سازمان برای انجام دادن وظایف خاص محوله سازمانی است . به عبارت دیگر دوره های آموزش نیروی انسانی شامل برنامه ها و فعالیتهای طراحی شده برای بهبود عملکرد کارکنان با هدف حل معضلات و مشکلات عملکرد فعلی و پیشگیری از مشکلات آتی سازمان است(کلاین ،2009). همچنین به  رویکردی که هدف اصلی آن تغییر و یادگیری کارکنان و افزایش مهارتهای لازم جهت ایفای اثربخش تر وظایف شغلی است، آموزش ضمن خدمت گفته می شود(ساعتچی، 1382).  از نظر صفوی (1373) آموزش ضمن خدمت نیروی انسانی عبارت است از بهبود بخشیدن به فعالیتهای آموزشی و پرورشی مرتبط با رشته تخصصی آنان که عمدتاً یا انحصاراً به منظور دانش افزایی، کسب مهارت و تغییر نگرشهای حرفه ای در آنان صورت می گیرد. سید جوادین (1387) معتقد است باتوجه به تغییرات تکنولوژی و روشهای انجام کار، افزایش پیچیدگی سازمانها، تنوع تخصصها و مشاغل، به طور مداوم باید امر آموزش و پرورش نیروی انسانی بر اساس سنجش عملکرد افراد و برنامه ریزی وضعیت پیشرفت آنها مشخص گردد.

انواع آموزش های نیروی انسانی

آرمسترانگ (2009) میان دو روش یادگیری رسمی و غیررسمی تفاوت قائل شده  است. در حالی که یادگیری غیررسمی در خلال کار و به واسطه علائق مشخص و متناسب با نیازهای فردی صورت می گیرد، یادگیری رسمی برنامه ریزی شده، از بالا به پایین و متناسب با نیازهای سازمانی است. به باور وی افراد می توانند تا بیش از هفتاد درصد مطالبی که نیاز دارند را به صورت غیررسمی یاد بگیرند. برخی از تفاوتهای دو گونه یادگیری غیررسمی و رسمی از دیدگاه آرمسترانگ عبارت اند از:


آموزشهای رسمی نیروی انسانی را می توان به دو روش برگزار کرد:

الف)آموزش بلندمدت: این نوع آموزش را می توان به منظور آماده سازی افراد برای تصدی حرفه های گوناگون ارائه کرد. مهمترین ویژگی آن طولانی بودن مدت آموزش است که محتوای آن معمولاً به صورت تلفیقی از آموزشهای عمومی، ارتقای سطح دانش علمی و مهارتهای عملی ارائه می شود. این نوع آموزشها را معمولاً مراکز آموزش عالی، دانشگاهها و مؤسسات حرفه ای ارائه میکنند.

ب)آموزش کوتاه مدت: آموزش کوتاه مدت به منظور آماد هسازی افراد برای تصدی مشاغل خاص یا فراگیری دانش یا مهارتی ویژه انجام می گیرد. این گونه آموزش معمولاً به افرادی ارائه میشود که برای مشاغل خاص انتخاب و برگزیده شده اند و باید در مدتی کوتاه ( از چندروز تا چند هفته) و با ساعاتی مشخص، دانش و مهارت لازم را به دست آورند.


دوره های آموزشی کوتاه مدت از نظر ارتباط فراگیران با مراکز آموزشی به دو گروه آموزش حضوری و غیرحضوری تقسیم میشوند.

آموزش حضوری: منظور از دوره های آموزش حضوری، دوره هایی است که منابع و برنامه موردنظر مرکز آموزشی نیروی انسانی (ضمن خدمت) را اساتید، طی دوره و ساعات تعیین شده به صورت حضوری در کلاس برای نیروی انسانی تدریس     می کنند و سپس از آنها آزمون پایانی به عمل می آید.

آموزش غیرحضوری: منظور دور ههایی است که منابع آموزشی آن را مرکز آموزش نیروی انسانی تعیین می کند و کارکنان پس از مطالعات فردی در مدت زمان معین در آزمون آن دوره شرکت و پس از قبولی، گواهینامه مربوط را دریافت می کنند.

الگو ها و مدلهای آموزش نیروی انسانی

الگو را در مواردی مترادف با تئوری و ابزاری برای درک موضوع می دانند، به این معنا هر الگو شامل چندین متغیر از موضوع است که می توان آنها را سنجید یا اندازه گرفت. ارائة آموزش اثربخش در یک سازمان مدرن مستلزم تفکر، مدل، رویکرد جدید و ابزارها و مکانیزمهای نو است.

یک مدل آموزش اثربخش باید شرایط زیر را داشته باشد (عباس زادگان و ترک زاده، 1381):پیوند مطمئن بین اهداف استراتژیک با نیازها و نحوة رفع آنها برقرار سازد.

-ساختار و چارچوب منظم و آسانی از کار به آموزش گیران ارائه دهد.

-ارتباط با تمام اجزا و فرایندها برقرار سازد .

-بر نتایج عینی وکمی تأکید ورزد .

صاحب نظران آموزش نیروی انسانی مدلهای متفاوتی را مطرح کرده اند. در ساده ترین مدل ،ونتلینگ (1376) فرایند آموزش را شامل سه جزء اصلی برنامه ریزی (هدف گذاری و  برنامه ریزی تحقق اهداف) ، اجرا و ارزشیابی (بررسی میزان موفقیت برنامه در دستیابی به اهداف) دانسته است. وی در این مدل نیاز سنجی را جزئی از برنامه ریزی و فرایند آموزش را خطی تلقی کرده است.

بخش عمده ای از دلایل موفقیت یا عدم موفقیت برنامه های آموزش کارکنان به نوع الگو یا مدل استفاده شده مربوط می شود. در صورتی که از الگوی مناسب در آموزش استفاده شود و برنامه ریزی آموزشی صحیح انجام پذیرد تا حدود زیادی تحقق بخشیدن به اهداف دوره آموزشی هم تضمین خواهد شد.

در الگوها و مدلهای موجود، اساسی ترین نارسایی، عدم جامعیت در حوزه آموزش نیروی انسانی است. به طوری که در این مدلها مشارکت شرکت کنندگان در دوره ها و برنامه ریزی درسی و آموزشی، توجه به اثربخشی دوره ها، توجه به اهداف و سیاستها و قوانین بالادستی به شکل بارزی وجود ندارد. ولی در هر صورت هر یک از این مدلها و رویکردها می تواند الهام بخش تنظیم مدل مناسب برای اجرای دوره های آموزش نیروی انسانی باشد.

امروزه در همه کشورها موضوع آموزش نیروی انسانی از مهمترین موضوعات مورد توجه برنامه ریزان است. سرمایه گذاری به منظور تربیت و آموزش کارکنان سودمندترین نوع سرمایه گذاری است. هیچ اصلاحی نمی تواند بدون همکاری و مشارکت فعال کارکنان محقق شود(رووف، 1380 ). در یک سازمان پویا و کارآمد کارکنان احتیاج به آموزشهای نو و مهارتهای تازه دارند تا موفقیت حرفه ای خود را بازیابند و به آنچه برای آموزش با استانداردهای بالا لازم است مجهز شوند.

منبع: سمیعی زفرقندی، مرتضی . 1393 . ارائة مدلی مناسب برای اجرای دوره های آموزش نیروی انسانی، فصلنامه تعلیم و تربیت، سال سی ام، شماره 1 (پیاپی 117)،

وبلاگ آموزشی خانه مدیریت


آموزشمنابع انسانیمدیریت دولتیسازمانها
۴
۰
Rezvan Alavi
Rezvan Alavi
مدیریت رفتار سازمانی/مدیریت منابع انسانی/ آموزش و توسعه سازمانی/مدیریت آموزشی/ گردشگری/ / مدیریت اسلامیhttps://rezvanalavi.blog.ir/
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید