
در اینستاگرام، توئیتر، مناظرات، میزگردها و هرکجا، اقوال تحلیلگران را که بنگری، همه دربارهی لزوم روی کارآمدن مدیر انقلابی صحبت کردهاند و با هر بار ناامید شدن در دوره ی پساانتخاباتی، از روی تاسف به انتخاب مردم سری تکان داده و در آخر گفتهاند «ایشالا انتخابات بعدی!» اما باز هم انتخابات بعدی فرا میرسد و «ایشالا انتخابات بعدی»ای دیگر...چرا؟
غالبا درگیری ذهن استراتژیستهای ما این شکلی است: مردم درست انتخاب نمیکنند. چرا مردم درست انتخاب نمیکنند؟ و راهکار... اما کسی نمیپرسد که اصلا مگر قرار بوده مردم درست انتخاب کنند؟ ایراداتِ بسیارِ مبانی دموکراسی و محل اشکال بودنِ دموکراسی از بیخ و بن به کنار، مگر جوهر دموکراسی چیزی غیر از تحمیل شدن نظر اقلیت با مکانیسم های جهت دهنده افکار عمومی و سیطرهی ادبیات رسانهای و پروپاگاندا به مردم است؟ مگر این نیست که مکانیسم های تبلیغاتی و نظامهای آموزشی و تربیتی و رسانهای امکان هر نوع تفکر مستقل و انتقادی را عملا غیرممکن کردهاند؟ مگر این نیست که در گزینش نفاق وجود دارد و روی تقوا و بصیرت مردمِ هفتادودو ملتِ زیر فشار پروپاگاندا نمیتوان قسم حضرت عباس خورد؟
این چالش که درنهایت به راهکارِ ارتقای سطح فکری مردم میرسد را به طور کامل نفی نمیکنم، اما تا رسیدن آن آرمانشهرِ «تخیلیتر از سرزمین عجایب » چه کار کنیم؟ در حسرت روی کار آمدن مدیر انقلابی بسوزیم و با این مدیران غیرانقلابی و بعضا ضدانقلابی بسازیم؟
آیا میتوانید بیست تن از مدیران انقلابی شاخص در جمهوری اسلامی را نام ببرید که در تمامی سمتهایی که داشتهاند انقلابی عمل کرده و انقلابی مانده باشند؟ با حداقل اشتباه استراتژیک ممکن؟ نه؟! مشکل کجاست؟

یک صندلی اکازیون (!) برای ریاست جمهوری، نمایندگی مجلس و... را درنظر بگیرید. دو گزینه برای نشستن روی صندلی داریم. تحلیلگران که آن بالا ایستادهاند، لبخندزنان میگویند باید گزینه دو روی صندلی بنشیند. دو حالت پیش میآید: یا مردم طی پروسهای که از بیانش صرف نظر میکنم به گزینه دو میرسند یا نمیرسند. من میگویم حتی اگر برسند، پروسه ی کشف مدیر انقلابی کامل نمیشود. مشکل از انتخاب شخص نیست، مشکل از صندلی است! مشکل از ساختار طراحی شدهی ارتقای مدیران است؛ ساختاری بر اساس منفعت نه هزینه. وقتی صندلی بیشتر به تخت سلیمان شبیه باشد هرکسی آرزو دارد امتحانش کند و برای نشستن رویش هرکاری میکند. اصلا گیرم که آن شخص خود آن گزینه دوی مورد نظر باشد. این ساختار، خواه ناخواه حتی اگر انقلابی هم باشد به تدریج وسوسه و آلودهاش میکند مگر اینکه ابرمرد باشد و انسان کامل! چرا یک نماینده مجلس که میلیونی حقوق میگیرد باید میلیاردی صرف تبلیغات بکند؟ اگر حقوق ماهانهاش را ده میلیون فرض کنیم، در یک دوره 48 ماهه فوقِ درآمدش میشود نیم میلیارد. چون دلش برای انقلاب سوخته میلیاردی خرج کرده که کمکی بکند؟ پس چرا نمیبینیم دغدغهمندیاش را؟ بالاآمدن مدیر انقلابی، نسبت مستقیم دارد با کاستن از اکازیون بودن صندلی! صندلی را داغ کنید که تنبلترین شخص در تنبلخانهی شاهعباسی بماند نه تنبلنماها! وقتی صندلی طوری داغ شود که خود و «خانواده»ی کسی که رویش مینشیند حق نداشته باشد مدرسه خصوصی، بیمارستان خصوصی و هرجای غیردولتی دیگر «حتی در صورت اضطرار» برود چون خودش رئیس دولت است یا جای دیگر، حق سکونت بالاتر از میدان انقلاب را نداشته باشد، حق سفر تفریحی خارجه را نداشته باشد، حق استفاده از کالای خارجی را نداشته باشد، دارایی خود و خانوادهاش در برابر عموم شفاف باشد، انتشار گزارش شفاف ماهیانه از عملکردش لازمالاجرا باشد و امثالهم، خواه ناخواه کسی روی صندلی مینشیند که پوستی کلفت دارد و سری که برای دردسر درد میکند و دلی که برای انقلاب میسوزد.
استراتژیست محترمِ بند دوم دارد میخندد و میگوید «پرفسور! این که تخیلیتر از «آرمانشهرِ تخیلیتر از سرزمین عجایبتان» شد!»
خیر، تخیلی نیست! از آن حیث که حتی برایش پس از انقلاب شاهدمثال داریم و آن دوره چیزی نیست به غیر از زمان جنگ! کدام ساختار غیر از ساختار هزینه محور، میتوانست چمران و وزوایی و همت و باکری و باقری و خرازی و شیرودی تحویل انقلاب بدهد؟! کدام ساختار میتوانست باقریِ عکاس را به فرمانده عملیات تبدیل کند؟! وزوایی دانشجو را به فرمانده گردانِ کابوس بعث؟! پول؟ مقام؟ آسایش؟ نه! که حتی بیمِ از دست رفتن جان! فرمانده بین عملیاتها برمیگردد و عملگی میکند و خرج اهل و عیال را میدهد و به دو رو سمت جبهه! بچه پولدار تهران درس و دانشگاه و سفر خارجه و عشق و همه چیز را رها میکند و به دو رو سمت جبهه! مگر چمران نمیتوانست به کار در انستیتو درآمریکا و حقوق بالا و وزارت در ایران بپردازد و جانش را به خطر نیندازد؟ مگر وزوایی نمیتوانست بعد از مجروحیت شدیدش پیشنهاد معاونت وزارت نفت را بپذیرد و به خودش بگوید که تکلیفمان را انجام داده و عکس یادگاری را هم گرفته ایم؟! مگر جنگ برایشان چه داشت غیر از هزینه؟ این ساختار هزینهمحور بود که ستاره گزین بود. راهی نمیماند برای ستاره شدن کسی به غیر از باقری، همت، خرازی، حاج احمد. صدها بار هم که جنگ تکرار میشد باز هم فرماندهی به همینها میرسید نه کس دیگر. این ساختار، راکتور جداسازی است! غربالی است برای جداسازی دانه درشتها، جواهرات از بدلیجات... این قدر به انتخاب صحیح مردم کار نداشته باشید، صندلی را داغ کنید!
مریم جعفری نژاد،97 م شیمی