به مناسبت دهمین سالگرد یک حماسه محمدصالح سلطانی 97 ارشد صنایع

آن روزها سیزدهساله بودیم. سیزدهسالگیمان البته با سیزدهسالگی نسل قبل متفاوت بود. مثل آنها پرشور نبودیم، زندگی خودمان را میکردیم، تجربهی مشارکت در هیچ دفاع مقدسی را نداشتیم و هیچ امامی دربارهی هیچکدام از ما نگفتهبود رهبر ما آن طفل سیزدهساله است. سیزدهسالههای سر به راهی بودیم ما متولدین 1375. سرمان به کار خودمان گرم بود. چهکارمان به سیاست و حکومت؟ درس میخواندیم و نمره میگرفتیم و از سالی به سال دیگر میرفتیم. آن سال اما، سیزدهسالگیِ ما گره خورد به اتفاقی که مثل بهمن، از جایی آن بالابالاها سرازیر شدهبود و داشت پایین میآمد. آنقدر پایین که ما سیزدهسالهها هم نشانههایش را میدیدیم. ما به سیاست کاری نداشتیم اما سیاست آن سال دستش را انداختهبود گردن ما و میکشیدمان به میدانش. میدان جذابی هم بود انصافا. هرشب توی کوچه و خیابان نشانههای دلپذیرش را میدیدیم. نور و شعار و پوسترهای رنگارنگ و ساختمانهایی که ستاد میشدند. آن خرداد، حتی ما سیزدهسالهها هم سیاسی شدهبودیم. مچبند میبستیم و توی حیاط مدرسه بعد امتحان با هم بحث میکردیم. حتی گاهی شب امتحان درس نمیخواندیم و به جایش میرفتیم سراغ کتابها و سایتها برای پیدا کردن جواب آخرین شبهه و پاسخ آخرین سخنرانیِ نامزد رقیب. دوران غریبی بود. صبحها امتحان میدادیم و شبها توی خیابان بودیم. شبِ آخر تبلیغات، فواره به بالاترین نقطه خودش رسیده بود. هر گوشهی شهر، قُرُقِ یک دسته بود. یک طرف سبزها و یک طرف سهرنگها. گاهی فاصلههایمان کم میشد و دو دسته میافتادند در آغوش هم، کمی متلک و شعار و خنده ردوبدل میکردند و جدا میشدند! شعار و لبخند تا قبل از 22خرداد88، با هم ترکیب شده بود. رقیب بودیم اما دشمن نبودیم. ما میگفتیم «پروندهها رو میزه» و آنها با «دکتر برو دکتر» جواب میدادند. ما فکر میکردیم تهِ این ماجرا، باز همه با هم بر میگردیم سرِ مدرسه و کار. باز کنار هم زندگی میکنیم. کی فکرش را میکرد بعدش آنطور شود؟
پیروزی ملموس
ما سیزدهسالهها آن روزها چیز زیادی از متدها و روشهای نظرسنجی نمیدانستیم اما از لابلای حرفهای بزرگترها میفهمیدیم اوضاع بر وفق مراد کاندیدای ماست. شهرستانهای کوچک و روستاها حسابی با ما بودند و بعد آن مناظره تاریخی، آدمهای بیشتری میلشان به نامزد ما کشید. امروز را نگاه نکنید که محاکمهی برادر رئیسجمهور فعلی و معاون رئیسجمهور سابق اینهمه ساده و بیدردسر است. آن روزها آوردن اسم فرزندِ رئیسجمهور اسبق هم کفاره داشت و نامزد ما اولین نفری بود که جلوی چشم 40میلیون ایرانی کفارهی این گناه را داد و وارد منطقهی ممنوعه شد و همین، محبوبیتش را رساندهبود به سقف. خودِ آنوریها هم این را قبول داشتند و گاهی با گلایه از «دهاتی»هایی میگفتند که عقلشان نمیرسد و میخواهند به نامزد ما رای دهند! رئیس جمهور مستقر، همیشه شانس بیشتری برای پیروزی داشت و خب 88 هم از 72 و 80 و 96 متمایز نبود. ماجرا حتی برای ما سیزدهسالهها هم روشن بود و وقتی خبر پیروزیمان را شنیدیم، تعجب نکردیم. انتظار نداشتیم آنطرفیها هم چندان غافلگیر شوند. تصور میکردیم بعد ماجرا، آنها بروند با سرمایه 13میلیوننفریِ امروزشان حزبی، جبههای چیزی تاسیس کنند و برای انتخاباتهای بعدی آماده شوند. فکر میکردیم مثل همه انتخاباتهای قبلی که ماجراهایشان را از پدرومادرها شنیدهبودیم و همه انتخاباتهای بعدی که به چشم میدیدیم، این هم تمام میشود و کسی دنبالهاش را به آتش نمیکشانَد.
استدلال!
نتایج که آمد، گفتند تقلب شده. مچبندهای سبزشان تبدیل شده بود به نفرتی سرخ در چشمهایشان. گفتیم استدلال؟ گفتند مگر میشود مردم آذربایجان به فرزندشان رای ندهند؟ مگر میشود داماد لرستان در لرستان اول نشود؟ خندیدیم. اما آنها جدی بودند. آمدهبودند توی خیابان. یکی-دو منطقه را با شعارها و سطل زبالهها بسته بودند. زورشان البته آنقدر زیاد نبود که تمام شهر را به هم بریزند. همان روزها، ما سیزدهسالههایی که اولین تجربهی جدیِ مواجهه با امر سیاسی را از سر میگذراندیم، داشتیم میرفتیم اردوی تفریحیِ آخر سال تحصیلی. زورِ آشوبگرها آنقدر نبود که اردوی ما را به هم بریزند اما اعصاب و روانِ مردم را حسابی به هم ریختند. دستشان از دلیل خالی بود. حتی وقتی دعوت شدند به دفتر رهبر، صریح گفتند که اگر چندبار دیگر هم آرا شمارش شود، تغییری در نتیجه ایجاد نخواهد شد. چندسال بعد و وقتی برای تاوانِ گناهِ آشوبگری در خلوت زندان با دوستانشان گرم گرفتهبودند، صریح گفتند که «ما انتخابات 88 را باختیم». آن روزها اما کسبشان در دروغ و فریب بود. دعوت شورای نگهبان را رد کردند و دستانِ خالی از سندشان را با سنگ و چوب و کوکتلمولوتوف پر کردند. یک هفته ایران را به هم ریختند و آخر هفته، وقتی رهبر رفت پشت تریبون و حرف آخر را زد، با سنگ و چوب و کوکتلمولوتوف و تعدادی آشوبگر، تنها ماندند.
با آل علی هرکه در افتاد، ور افتاد
خرداد88 بر ما اینگونه گذشت. با شور و حرارتِ یک انتخاباتِ جذاب آغاز شد، سیاسیترین روزهای دهه هشتاد را ساخت و به آشوبی شوکآور ختم شد. ماههای بعد، هنوز آتشی که در خرداد88 روشن شده بود، میسوخت. با شعله و قدرتِ کمتر البته. گاهی چنگ میانداخت به صورتِ روزِ قدس، گاهی 13آبان را هدف میگرفت، گاهی روی 16آذر سوار میشد و وقتی در تمام این ماموریتها مردمِ زیادی را همراه خود نمیدید دست به انتحار زد. 6دی، روز عاشورای 88، روز خودکشیِ اندکباقیماندههای فتنه بود. آنها یادشان رفتهبود «با آلِ علی هرکه در افتاد ور افتاد» و باید دوباره ملت، این را یادشان میانداخت. خون دویدهبود توی صورتهایمان. ما سیزدهسالههای خرداد88، در کورانِ آن روزها آدمهای دیگری شدهبودیم. شاید برای اولین بار «غیرت» را با تمام وجود حس کردیم و «یا حسین» را از تهِ دل بر زبان آوردیم. چیزهایی که شاید فهمیدنشان سالها زمان میخواست را در همین چندماه فهمیدیم. «فتنه» را با تمام ابعادش درک کردیم و گوهر «بصیرت» را شناختیم. حالا وقت امتحان نهایی بود. چهارشنبه 9دی1388. میدان انقلاب.
تنهایی ورشکستگان
راستش را بخواهید، کسی فکر نمیکرد 9دی راهپیمایی پرجمعیتی شود. خیال میکردند در بهترین حالت میدان انقلاب و اطرافش پر شود و تمام. حتی کسی برای تصویربرداری هوایی از تظاهرات هم آمادگی نداشت و فقط وقتی سیل جمعیت از سراسر تهران راه کشید به سمت میدان انقلاب، معجزهی 9دی رخ نشان داد. خونمان به جوش آمده بود و انتحارِ فتنهگرها، پاسخ دندانشکنی میخواست. آن روز دست در دست هم، دندانِ فتنه را در دهانش خرد کردیم. ضربتِ آن روزمان چنان محکم بود که تمام رشتههایشان برای 22بهمن88 را پنبه کرد. فتنه، به دست ما در آن چهارشنبهی تاریخی دفن شد. دستوپازدنهای امروزِ اندکباقیماندههای آشوب88 را نگاه نکنید که حتی از موجسواری بر اعتراضات اقتصادی مردم هم ناتواناند. اینها روزگاری ادعاهای بزرگبزرگ داشتند. شوخی نیست؛ یک روزی رئیسجمهور امریکا از اینها حمایت میکرد، رئیس رژیم صهیونیستی آنها را سرمایهی خود در ایران میدانست، پسر شاه مخلوع برایشان مچبند میبست. بیچارگیِ امروزشان را نگاه نکنید. بیانیههای حقیرانهی امروزشان را نبینید. آنها روزگاری نقطه ثقل تمام مخالفان جمهوری اسلامی بودند و امروز به این روز افتادهاند. سرنوشت کسانی به مراتب کوچکتر از آنها که پیشاپیش روشن است!
