اسما پاداش نیک/ فلسفه دانشگاه خوارزمی
معمولا در جامعهي ما زنان بيشتر از مردان اوقاتشان را در خانه سپري ميکنند. به همين دليل ميتوان گفت زنان خانهدار بيشترين مخاطبان شبکههاي ماهوارهاي، تلويزيوني و فضاي مجازي هستند.
گزارهي بالا نقطه ثقل و تمرکز سازندگان شبکههاي ماهوارهاي است که فعاليتهايشان با هدف تغيير سبک زندگي ايراني- اسلامي آغاز شد و روز به روز پيشرفت کرد.
بر اساس آمار، در سال 73 تنها سه شبکه تلويزيوني فارسيزبان (شبکه تلويزيوني گروهک منافقين و دو شبکه لسآنجلسي) مشغول فعاليت عليه امنيت و فرهنگ مردم کشورمان بودند. تا نيمهي اول سال 93 اين تعداد از 160 شبکه عبور کرد که از اين تعداد 13 شبکه فقط مخصوص پخش سريال و فيلمهاي تلويزيوني هستند!!1
اين آمار نشان دهندهي هدفگيري و ضربهزني دقيق به مخاطب دقيقتر است!
اما کدام هدفگيري و کدام مخاطب؟
غالبا زنان خانهدار ما در انزواي اجتماعي به سر ميبرند و تماشاي اين سريالها باعث ميشود آنها به طريقي مشغوليت يافته و براي برقراري ارتباط با ديگران موضوع صحبت پيدا کنند.
زني که بعد از کارهاي طاقت فرساي منزل و سروکله زدن طولاني مدت با فرزندان خود حالا اوقات فراغتي پيدا کردهاست؛ به تماشاي سريالهاي مورد علاقه خود مينشيند. در اين سريالها همه چيز در بهترين و کاملترين حالت ممکن قرار دارد. از وضعيت خانههاي لوکس و مرتب و فرزندان و رفتار بيعيب و نقص همسر و خانوادهشان گرفته تا آرايشگاه و قرارهاي دوستانه و باشگاههاي ورزشي منظم و سر وقت!
در اغلب اين سريالها زناني به تصوير کشيده ميشوند با دغدغههاي مادي، جنسي، تجملاتي و در يک کلام دغدغههايي سخيف! زناني که تمام زندگيشان به «چه بپوشم؟»، «چگونه بيشتر به چشم بيايم؟» و «حسادت» محدود شدهاست. گويا تنها هدف از خلقت زنان و تنها رسالت آنها همين مسائل است!
بعد از به پايان رسيدن سريال مورد علاقهي ماهوارهاي، سري هم به اينستاگرام ميزند و با انواع و اقسام کدبانوها و مادران همه چيز تمام و عاشقانههاي بيانتهاي زوجين و خلاصه زندگيهاي بينهايت لذتبخش مواجه ميشود. حالا نوبت شبکههاي تلويزيوني صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران(!) است که چند سالي است دست کمي از شبکههاي مذکور ندارند! باز هم خانوادههايي کامل و همه چيز تمام که يا همهي آنها در قرعهکشيهاي خانه و ماشين برنده شدهاند يا تنها مشکلشان نوع سس و نخود لوبياي آنهاست وگرنه خوشبختند! و يا سوژهي ديگر پيام بازرگاني يک مادر شاغل است که وقتي از سر کار بازميگردد همه چيز مرتب است و بهترين غداها را در ده دقيقه براي بهترين خانواده آماده ميکند!

نکتهي حائز اهميت اينجاست که اين برنامهها به يک روز يا چند ساعت ختم نميشوند و زنان به دليل روحيه ظريف و علاقمندي که به دنبال کردن اين نوع از سريالها دارند و با توجه به اينکه دقيقا خلأ روحي و عاطفي خود را در اين فضا پر شده ميبينند؛ روزانه اقبال بيشتري نشان ميدهند. از طرف ديگر آنها با ديدن سريالها و فيلمهاي شبکههاي ماهوارهاي به خصوص شبکههاي فارسي زبان، به شدت با شخصيتهاي فيلم حس همذات پنداري پيدا ميکنند و اين احساس نزديکي و درک کردن، باعث اعتياد به اين شبکهها ميشود تا جايي که اين سريالهاي زمان اوقات فراغت، تبديل ميشوند به خوراک حداقل 5-6 ساعت از شبانه روز زنان خانهدار!
اما مشکل اصلي از جايي شروع ميشود که بعد از شکل گرفتن تصويرهاي رنگين از زندگيهاي زيبا، ناچار با بخشهاي حقيقي از زندگي مواجه ميشوند که شايد چندان باب ميل نباشند و به اين زندگيهاي رنگين بيشباهت يا حداقل کم شباهتاند! مردي که پس از يک صبح تا عصر سخت و پرچالش، به منزل ميرسد و به دنبال مکاني براي آرامش در کنار خانواده است؛ با خواستههاي نامعقول همسرش مواجه ميشود يا کودکي که دستش به ظرف غدا ميخورد و فرش را کثيف ميکند! کمکم ناخوشاينديهاي زندگي، خود را براي خانمي که چند ساعت متوالي از يک قاب فقط شاهد خوشاينديها بوده، نمايان ميکنند! و بالاخره ميرسيم به تلخ کاميهاي برخي بانوان خانهدار و گلايههايي از قبيل «همهي زنهاي ديگر زندگيشان از من بهتر است!» يا «هيچ کودکي به اندازهي کودک من خراب کاري نميکند!» يا «همهي زنها بجز من، چيزهايي که از شوهرشان ميخواهند برايشان فراهم ميشود!» يا «فقط من هستم که تمام روز مشغول کارهاي خسته کنندهي منزلم!»
حالا تصور کنيد اين پروسه روزانه تکرار شود و فضاي انگيزه و اميد و کارآمدي هرکدام از زنان در هرکدام از خانوادهها روز به روز کاهش پيدا کند و زنان خانهدار به جاي مسائل مهم و جدي در ارتباط با فرزند و خانواده، تلاش کنند روز به روز خود را بيشتر شبيه به زندگي زنان سريالي و غيرحقيقي کنند! و کمال طلبي انسان ها اين چرخه را پايان ناپذير ميکند! به نظر شما چه اتفاقي براي بنيان اين خانوادهها و اين جامعه خواهد افتاد؟!
اين دقيقا همان نقطهي هدف گيري دقيق و مخاطب دقيق تر است! به ظاهر ساده؛ اما منجر به اتفاقاتي جدي...
1-محسن عباسي ولدي، بشقابهاي سفرهي پشت باممان، ص34
