ویرگول
ورودثبت نام
مصطفی عباسی
مصطفی عباسیگاهی مینویسم انشام بهتر بشه.
مصطفی عباسی
مصطفی عباسی
خواندن ۱۲ دقیقه·۸ سال پیش

با ژرمن ها از سرزمین کاشی ها تا سرزمین کوهستان ها

در بازگشت به خانه در اتوبوس اصفهان-سنندج با دو توریست جوان آلمانی برخورد کردم این نوشته خلاصه ای از گفت و گوی یک ساعت و بیست دقیقه ای من با آن هاست.




آغاز ماجرا

سوار اتوبوس که شدم در آخر اتوبوس دو چهره اروپایی توجه مرا به خود جلب کرد اول فکر کردم که شاید از این جوان های نسل جدید باشند که خودشان را شکل اروپایی ها می کنند اما کمی بعد متوجه شدم که واقعا توریست هستند.

برایم جالب بود که زن و مرد جوان اروپایی به ایران آمده اند آن هم در ماه رمضان!، آخر معمولا اروپایی های پیر بیش تر به اینجا می آیند و اکثر توریست های جوان از شرق آسیا یا روسیه و کشور های اروپای شرقی هستند.

از آنجا که آدم کنجکاو و ماجراجویی هستم و دوست دارم تجربه های جدید داشته باشم از همان اول فکر گفت و گو با آن ها در سرم افتاد اما با خودم گفتم: بی خیال بابا... حالا چه کاریه...! صندلی من با آن ها یک ردیف فاصله داشت و این موضوع شانس من را برای گفت گو را افزایش می داد اما چون تقریبا وسط اتوبوس بودیم نگران بودم که به خارجی گرایی و توریست ندیدگی متهم شوم و این باعث شد که از این کار خودداری کنم. البته مسلط نبودن به مکالمه ی انگلیسی هم در این اتفاق بی تاثیر نبود.




میانه راه

گذشت و گذشت تا این که اتوبوس در رستوان وسط راه توقف کرد. پیاده شدم و بعد از خواندن نماز بیرون رفتم و کنار اتوبوس منتظر زمان حرکت بودم، آن ها هم پیاده شده بودند و داشتند بیسکوییت ترد نمکی با آب می خوردند. در این فکر بودم که چگونه سر صحبت را باز کنم که راننده آمد و گفت که سوار شوید که باید حرکت کنیم.

پشت سر من خانمی چادری نشسته بودند و با همسفران توریست ما هم ردیف بودند. اندکی بعد از سوار شدن متوجه شدم که پس رد و بدل شدن مقادیری خوراکی میان هم وطن چادری و خانم توریست، گفت وگویی میان آن ها شکل گرفته است از آنجا که کاملا به ماجرا نزدیک بودم گفت و گوی آن ها را شنیدم.

از قضا زن و مرد توریست آلمانی بودند و در حدود دو یا سه هفته ای میشد که به ایران آمده بودند. اگر اشتباه نکنم زن در رشته ای مرتبط با علوم سیاسی و اجتماعی تحصیل می کرد و مرد هم علوم کامپیوتر خوانده بود. یزد و اصفهان رفته بودند و حالا می خواستند به کردستان و بعد تبریز بروند. گفت و گوی بین آن ها زیاد طولانی نبود و به زودی تمام شد. حس کردم خود توریست ها علاقه زیادی به ارتباط با مردم دارند چرا که در همین گفت و گوی کوتاه اکثرا آن ها در حال صحبت و سوال پرسیدن بودند. در طول گفت و گو چند بار خواستم وارد شوم و سوالی بپرسم اما حس کردم که حرف زیادی برای گفتن ندارم و باید بیش تر فکر کنم تا بتوانم صحبت موثر تر و به درد بخورتری داشته باشم. این بود که شروع به پردازش سوالاتی که میخواستم از آن ها بپرسم کردم و به خاطر اینکه زیاد مکالمه ام خوب نیست اکثر سوالات را در گوشی یادداشت کردم تا سریع و بدون گیر بتوانم آن ها را بپرسم.

صبح روز بعد

در هر موردی که به ذهنم می رسید و برایم جای سوال بود سوال نوشتم از آلمان و فلسفه و فلاسفه بزرگ گرفته تا نظرشان درباره ایران، آلمان در جنگ جهانی حتی در مورد آنگلا مرکل هم سوالی داشتم و نوع حکومت آلمان. سوالات که تمام شد خوابیدم، بیدار که شدم به این فکر میکردم که چطور می توانم گفت و گوی خود با آن ها را شروع کنم. دیدم که با توجه موقعیت صندلی ام صحبت کردن زیاد راحت نخواهد بود و برای این که بتوانم صدایم را به آن ها برسانم مجبورم داد بزنم. این بود که باز هم منتظر شدم اما دیگر عزم جدی داشتم که هر طور شده سوالاتم را بپرسم و این تجربه زنده و واقعی را به هیچ وجه از دست ندهم. معتقدم تجربه ای که آدم خودش در چنین مواقعی به دست می آورد بسیار گران بها تر و قابل اعتمادتر از هزار کتاب و برنامه تلویزیونی در این باره است. اصلا برداشت هر کس متفاوت است. این اولین باری نبود که چنین تجربه ای داشتم در پیاده روی اربعین با مردم کشور های مختلف برخورد کرده بودم و مدتی با برخی شان صحبت کرده بودم از مردمان هند و پاکستان گرفته تا آذربایجان و لبنان و هلند و روسیه. هنوز مزه آن صحبت ها زیر زبانم بود.




در اواخر راه بود که مسافران صندلی پشتی آن ها پیاده شدند در همان حال بود که با خودم گفتم که فصرت طلایی بالاخره پیش آمد. در فرصتی مناسب رفتم و در صندلی پشتی آن ها که صندلی آخر اتوبوس بود نشستم کمی اوضاع را بررسی کردم همه چیز به ظاهر خوب بود آن ها مدتی بود که بیدار شده بودند بقیه مسافران اکثرا خواب بودند و من در صندلی پشتی آن ها نشسته بودم بهتر از این نمی شد. با یک سلام گفت و گو را شروع کردم و از اینکه چند روز است در ایران هستند پرسیدم. یکی دو کلمه آلمانی بلد بودم و خودم را به آلمانی معرفی کردم و کلی خندیدیم. بعد راستش را گفتم و گفتم چون آدم کنجکاوی هستم و دوست دارم در مورد کشور ها و مردمان آن ها بیشتر بدانم دوست دارم با آن ها صحبت کنم آن ها هم استقبال قابل ملاحظه ای داشتند به طوری که انتظارش را نداشتم!

اولین باری بود که به ایران آمده بودند و به نظرشان ایران خیلی بزرگ بود و جا برای گشتن زیاد داشت. و به پیشنهاد دوستانشان به این جا آمده بودند. در ادامه پرسیدم در ماه رمضان که اکثر رستوران ها بسته است سخت شان نیست؟ و چرا زمان بهتری را انتخاب نکرده اند؟ فکر کنم قبل از سفر نمیدانستند که ماه رمضان است ولی گفتند که مشکل زیادی در خرید غذا نداشته اند.

بعد گفتم که من آلمان را به چند چیز میشناسم مثلا فلاسفه بزرگی چون کانت، هگل، هیدگر، نیچه، مارکس و ... و به مارکس علاقه دارم. از قضا مرد توریست هم فلسفه خوانده بود و کمی در این باره با او گفت و گو کردم و در مورد اینکه آیا فیلم کارل مارکس جوان را دیده است یا نه پرسیدم که ندیده بود اما میدانست و گفت که درباره آن خوانده است. با خودم گفتم : خدایا حالا نیاد بپرسه این فیلم رو کجا دیدی و مگه فیلم های آلمانی تو ایران اکران میشه... که نپرسید من هم نفس راحتی کشیدم در ادامه گفتم که در ایران خیلی ها به نیچه و تفکر او علاقه دارند و افکار او را دنبال می کنند او هم اسم یکی از کتاب های نیچه را گفت و گفت آن را خوانده و به آن علاقه دارد. اسم کتاب هم مثل اسم خودشان آنقدر سخت بود که یادم نمانده. که در این جا های بحث بود که متوجه شدم شاید در مکالمات عادی و روز مره بتوانم سربلند بیرون بیایم اما به هیچ وجه لغاتی که میدانم کفاف گفت و گو در مسائل فلسفی و فکری را نمی دهد.

بعد گفتم که فوتبال آلمان و تیم ملی شان و تیم های بایرن مونیخ و دورتموند هم از دیگر چیز هایی است که آلمان را به آن میشناسم. و مرد گفت که زمانی که درس میخوانده محل تحصیلش در نزدیکی شهر مونیخ بوده و فاصله زیادی با ورزشگاه الیانس ارنا نداشته بلافاصله پرسیدم حتما خیلی ورزشگاه می رفتی درسته؟ و او هم گفت که نه زیاد طرفدار فوتبال نیستم.

بعد نوبت آن ها شد و پرسیدند که تو در اصفهان چه کار میکنی و حالا کجا می روی؟ من هم گفتم که دانشجو هستم و در دانشگاه صنعتی اصفهان مهندسی کامپیوتر میخوانم و به رغم رشته ام که مهندسی است علاقه زیادی به علوم انسانی دارم و دوست دارم در کنار کامپیوتر در مورد آن ها هم مطالعه کنم. حالا هم تعطیلات قبل از امتحانات است و به خانه می روم.

پرسیدم که آیا هیچ خاطره یا سفرنامه ای از سفرشان می نویسند یا نه؟ که در جواب زن که خیلی سریع هم انگلیسی صحبت می کرد و تقریبا ۶۰ درصد از حرف هایش را متوجه می شدم گفت که خاطره می نویسند ولی زیاد هم در این کار مرتب انجام نمی دهند. و چند خاطره خنده دار از اصفهان و کافه رفتنشان گفت.

پرسیدم که آیا این خاطرات را در جایی منتشر می کنند یا نه؟ مثلا در فیس بوک، توییتر یا وبلاگ شخصی و... در جواب گفتند که خیلی عضو شبکه های اجتماعی نیستند و فقط فیس بوک دارند که در آنجا هم منتشر نمی کنند. در ادامه مرد گفت که معتقد است که نباید آدم همه زندگی اش را در این شبکه های اجتماعی قرار دهد چون مطمئن است یک روزی آن ها از آن سوء استفاده خواهند کرد. گفتم که در ایران خیلی ها در شبکه های اجتماعی مثل اینستاگرام فعالیت می کنند و به آن ها علاقه دارند. که او هم در مورد آلمان تایید کرد و گفت که جوان های این نسل آلمان هم خیلی در اینستاگرام هستند. و وقت زیادی را در آن صرف میکنند که با این موضوع مخالف بود و در مورد استقبال مردم از این شبکه ها گفت حس آزادی ای که مردم در این شبکه ها دارند دلیل استقبال آن هاست.

در ادامه گفتم آنگلا مرکل هم از کلماتی است که وقتی اسم آلمان را میشنوم به ذهنم می آید. آن ها هم به قول خودمان خیلی حال کردند و زن که در این زمینه تخصص بیش تری داشت توضیح داد که بله او زن قدرتمندی است و کارش خوب است. اما متاسفانه دیگر پیر شده است و حال و حوصله زمان جوانی اش را ندارد. و او را با مکرون رییس جمهور فرانسه که خیلی جوان تر است و میخواهد همه چیز را تغییر دهد مقایسه کردند. و از اینکه باید یک نفر جوان تر و تحول خواه تر بیاید گفتند.

گفتم که چرا شما مقامی با عنوان صدر اعظم دارید مگر حکومت شما پادشاهی است. در جواب باز هم زن توضیح داد که نه حکومت ما پارلمانی است و رییس جهمور داریم که بیشتر تشریفاتی است و قدرت ندارد و بعد توضیح داد که بعد از جنگ جهانی دوم حکومت آلمان خیلی تغییر کرد و مکانیزم های متعدد به قول او بالانس و کنترل در آن قرار داده شد تا دیگر قدرت به یک نفر نرسد و مانند هیتلر نشود.

حس کردم دیگر وقتش شده یکی از مهم ترین سوالاتی که در مورد آلمان داشتم را بپرسم و گفتم یک سوال مهم از شما دارم، و آن اینکه چطور آلمانی ها بعد از جنگ جهانی دوم توانستند کشور و جامعه خود را با فاصله خیلی کم از جنگ دوباره بسازند؟ بعد از زمانی که برلین به طور کلی با خاک یکسان شده بود و به دو بخش تقسیم شد همچنین جامعه هم دچار شُک حاصل از جنگ شده بود و خیلی از اتفاقات بد رخ داده بود چطور ممکن است که این جامعه چند سال بعد دوباره یکی از قدرتمند ترین کشور ها در اروپا و جهان بشود؟

اولش خیلی شگفت زده شدند و تعجب خود را نشان دادند و لبخند زدند. بعد زن توضیح داد که به عوامل مختلفی باعث این موضوع شده و در مورد اینکه آمریکا وام های بسیاری به آلمان داده و با استفاده از آن ها آلمان توانسته دوباره روی پای خود بایستد گفت و در مورد اقتصاد و سیاست و روابط آلمان بعد از جنگ توضیحاتی داد. ادامه دادم که اما به نظر من تنها این دلایل اقتصادی سیاسی نمیتواند باعث این اتفاق شده باشد و به نظرم باید اتفاقی در فکر و اندیشه مردم آلمان افتاده باشد. این جا مرد وارد شد و پرسید چرا این طور فکر میکنی؟ گفتم چرا که جنگ موضوع کوچکی نیست و جامعه ای که بعد از جنگ از هم پاشیده آن هم جنگی مثل جنگ جهانی خیلی سخت است که دوباره روی پای خود بایستد. و باز هم به همان اختراع و ساختن برگرد. بعد زن ادامه داد و گفت که با تو موافقم و مردم آلمان بعد از جنگ خیلی تغییر کردند. ولی عوامل مختلفی بود که باعث وضع کنونی آلمان شد.

در طول گفت وگو به خوبی از ایران و ایرانی ها یاد می کردند. من پرسیدم که نظرتان راجع به ایران چیست؟ و به نظر شما مهم ترین تفاوت بین مردم آلمان و ایران را چه می دانید؟ و لطفا بدون تعارف نظرتان را بگویید.

پاسخ دادند مردم ایران با ما خیلی خوب و مهربان بودند و ما با آن ها راحت بودیم و اصلاح open mind را به کار بردند. گفتند که ایرانی ها دو دسته اند گروهی که اکثرا جوانند خیلی مدرن هستند و آخرین تکنولوژی ها را استفاده می کنند و همچنین در اینستاگرام و شبکه های اجتماعی حضور دارند. دسته دیگر که بیشترشان آدم های مسن و بزرگ سال اند. قدیمی و سنتی هستند(conservative) و علاقه ای به تغییرات ندارند. در بیان تفاوت گفتند که مشخصا مردم ایران خیلی مذهبی تر و دین دار تر از مردم آلمان هستند.

دیگر سوالاتم تمام شده بود و حس کردم نباید آن ها را خسته کنم. این بود که مدتی سکوت کردم و به صحبت ها فکر میکردم در این حال و احوال بودم که مرد از من پرسید نظر تو در مورد ایران و آینده آن چیست و وضع ایران را چگونه ارزیابی میکنی. پاسخ دادم که گفتنش سخت است و سوال ساده ای نیست که بتوانم به راحتی به آن پاسخ دهم اما مطمئنم جامعه ما در یک وضعیت خاص و ویژه است. وضعیتی که دلخواه ایرانی ها نیست. و حس میکنم که باید تغییری اتفاق بیافتد و آن هم جز به دست مردم نیست. این یک فرصت ویژه است برای مردم که تصمیم بگیرند و آینده خود را بسازند. اما همانطور که گفتم صحبت در این مورد پیچیده و سخت است. او هم تایید می کرد. به عنوان آخرین سوال پرسیدم که مشهور است که آلمانی ها و ایرانی ها هر دو از نژاد مردمان آریایی هستند آیا شما این را شنیده اید و قبول دارید؟ گفت که بله و در مورد مهاجرت مردمان قدیمی هند از هندوستان به سمت ایران و اروپا توضیح داد و گفت این صحبت را باور دارد.

صحبت های ما در این جا تقریبا به پایان رسید و بقیه صحبت ها پیرامون زیبایی مسیر و اینکه کردستان سرزمین کوهستان هاست و چه قدر آب و هوای آن از اصفهان بهتر است ادامه یافت. در آخر هم همان خانم چادری که هم ردیف آن ها و سنندجی بود پس پیاده شدن آن ها را به خانه خود دعوت کرد و آن ها هم پذیرفتند و خوش حال شدند من هم با آن ها خداحافظی کردم و گفتم که امیدوارم سفر خوبی داشته باشند و خاطرات زیبایی از ایران در ذهنشان بماند. آن ها هم آرزوی تحصیل خوب برای من کردند و گفتند به خاطر مردمان ایران خاطرات خوبی خواهند داشت.

به پایان آمد این دفتر اما حکایت همچنان باقی ست.

1397/3/12 - کردستان




خاطرهسفرنامهآلمانتوریستکردستان
۲
۷
مصطفی عباسی
مصطفی عباسی
گاهی مینویسم انشام بهتر بشه.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید