خرید خانه پیش ساخته در نگاه اول ساده به نظر میرسد؛ یک طرح انتخاب میکنید، متراژ را مشخص میکنید و از سازنده قیمت میگیرید. اما وقتی وارد جزئیات پروژه میشوید، متوجه میشوید که دو خانه با متراژ یکسان میتوانند از نظر کیفیت، هزینه، دوام و حتی شیوه اجرا تفاوت زیادی داشته باشند.
خانه پیش ساخته یک محصول ساده و یکسان نیست که فقط براساس مترمربع قیمتگذاری شود. نوع سیستم سازه، پلان، شرایط زمین، تعداد طبقات، فونداسیون، عایق، پنجرهها، سقف، نما و سطح تکمیل داخلی همگی روی نتیجه نهایی تأثیر دارند.
بنابراین اگر قصد ساخت ویلا یا خانه پیش ساخته دارید، بهتر است قبل از انتخاب شرکت سازنده چند موضوع اساسی را مشخص کنید.
یکی از اشتباهات رایج این است که خریدار قبل از مشخص شدن نیازهای پروژه مستقیماً سراغ قیمت میرود.
مثلاً میپرسد:
«قیمت خانه پیش ساخته ۱۰۰ متری چقدر است؟»
اما هنوز معلوم نیست این خانه یکطبقه است یا دوبلکس، چند اتاق خواب دارد، چقدر تراس دارد، سقف آن چه فرمی دارد و چه میزان پنجره و شیشه در طراحی استفاده شده است.
قبل از استعلام بهتر است این موارد را برای خودتان مشخص کنید:
متراژ تقریبی فضای بسته
تعداد اتاق خواب
یکطبقه یا دوبلکس بودن
متراژ تقریبی تراس
سبک معماری موردنظر
شهر و محل پروژه
نوع استفاده؛ سکونت دائم یا ویلای آخر هفته
حدود بودجه پروژه
هرچه پاسخ این سؤالها روشنتر باشد، مقایسه پیشنهاد سازندگان نیز دقیقتر خواهد بود.
بسیاری از افراد ابتدا تصمیم میگیرند خانه LSF یا چوبی بسازند و بعد به دنبال پلان میگردند.
در بسیاری از پروژهها بهتر است مسیر برعکس باشد.
ابتدا باید مشخص شود خانواده چه فضایی نیاز دارد، زمین چه ابعادی دارد، بهترین جهت نورگیری کدام است و ساختمان چه ارتباطی با محوطه دارد. سپس میتوان سیستم سازه مناسب را انتخاب کرد.
برای مثال ممکن است زمین شما برای یک ویلای ۸۰ متری یکطبقه مناسب باشد، در حالی که در زمین کوچکتر، یک طرح دوبلکس بتواند فضای آزاد بیشتری برای حیاط باقی بگذارد.
اگر هنوز پلان مشخصی ندارید، مشاهده مجموعهای از طرحهای خانه پیش ساخته آوید چوب میتواند برای مقایسه مدلهای یکطبقه، دوبلکس و سوئیسی نقطه شروع مناسبی باشد.
یکی از سؤالهای اصلی هنگام شروع پروژه این است که LSF بهتر است یا سازه چوبی؟
پاسخ واحدی برای تمام پروژهها وجود ندارد.
LSF مخفف Light Steel Frame و به معنی قاب فولادی سبک است. اسکلت اصلی ساختمان با مقاطع فولادی سبک ساخته میشود و سپس لایههای عایق، صفحات دیوار، نمای خارجی و پوشش داخلی روی آن اجرا میشوند.
نکته مهم این است که LSF فقط نوع اسکلت است. یک ویلای LSF میتواند نمای چوبی، سمنتبرد یا ترکیبی از چند متریال داشته باشد.
در خانه چوبی واقعی، قاب اصلی ساختمان با چوب سازهای و اتصالات مهندسیشده اجرا میشود.
این موضوع با ساختمانی که اسکلت فلزی یا بتنی دارد و فقط روی نمای آن چوب نصب شده متفاوت است.
در هر دو سیستم کیفیت اجرا از نام سازه مهمتر است. عایق، جزئیات اتصال، سقف، کنترل رطوبت و نحوه اجرای دیوارها تأثیر زیادی روی کیفیت ساختمان دارند.
تصویر پیشنهادی:
در این قسمت یک تصویر واقعی از اسکلت LSF و یک تصویر از اسکلت چوبی پروژههای آوید چوب قرار بده.
احتمالاً هنگام جستوجوی خانه پیش ساخته با قیمتهای بسیار متفاوتی روبهرو میشوید.
علت اصلی این اختلاف این است که همه شرکتها یک محصول را قیمتگذاری نمیکنند.
ممکن است عدد یک شرکت فقط شامل اسکلت باشد، در حالی که پیشنهاد دیگری شامل دیوار، عایق، پنجره، نما و بخشی از تأسیسات باشد.
بنابراین هنگام مقایسه قیمت حتماً بپرسید:
فونداسیون داخل قرارداد است؟
نوع عایق چیست؟
ساختار کامل دیوار چگونه است؟
نمای خارجی چه متریالی دارد؟
پنجرهها چه مشخصاتی دارند؟
سقف با چه سیستمی اجرا میشود؟
برق و تأسیسات تا چه مرحلهای اجرا میشوند؟
کفپوش و کابینت جزو قرارداد هستند؟
حمل و نصب جدا محاسبه میشوند؟
ساختمان در چه سطحی تحویل داده میشود؟
دو پیشنهاد زمانی قابل مقایسهاند که محدوده کار آنها تقریباً یکسان باشد.
پیش ساخته بودن ساختمان به این معنی نیست که هر خانه پیش ساختهای بدون فونداسیون اجرا میشود.
ویلاهای ثابت معمولاً باید براساس طراحی سازه و شرایط خاک روی فونداسیون مناسب اجرا شوند.
شرایط زمین نیز اهمیت زیادی دارد. یک زمین مسطح با دسترسی مناسب با یک زمین شیبدار کوهستانی شرایط اجرایی یکسانی ندارد.
در زمین شیبدار ممکن است موضوعاتی مثل خاکبرداری، زهکشی، اختلاف ارتفاع و دیوار حائل نیز وارد پروژه شوند.
بنابراین اگر شرکتی بدون مشاهده یا بررسی اطلاعات زمین یک عدد قطعی برای کل پروژه اعلام میکند، بهتر است درباره جزئیات آن بیشتر سؤال کنید.
بخشی از ساختمانهای کوچک را میتوان روی شاسی یا سیستم قابل انتقال تولید کرد.
این گروه با ویلایی که روی فونداسیون دائمی ساخته میشود تفاوت دارد.
در سازه قابل حمل، محدودیت ابعاد حمل، وزن، شاسی و نحوه انتقال اهمیت بیشتری پیدا میکند.
همچنین قابل حمل بودن یک ساختمان به معنی بینیازی قطعی از بررسی ضوابط محل نیست. کاربری زمین، محل استقرار، مدت استقرار، انشعابات و مقررات محلی باید متناسب با هر پروژه بررسی شوند.
در بسیاری از ویلاهای پیش ساخته از سقف شیبدار استفاده میشود.
بهخصوص در مناطق پرباران، طراحی صحیح سقف اهمیت بسیار زیادی دارد.
اما فقط نوع پوشش نهایی سقف مهم نیست. موارد زیر نیز باید بررسی شوند:
زیرسازی سقف
عایق
آببندی
شیب مناسب
پیشآمدگی سقف
آبرو
نحوه اتصال سقف به دیوار
یک پوشش سقف زیبا اگر روی زیرسازی نامناسب اجرا شود، نمیتواند کیفیت ساختمان را تضمین کند.
تصویر پیشنهادی:
در این بخش تصویر واقعی اجرای سقف شینگل یکی از پروژههای آوید چوب را قرار بده.
پنجرههای قدی و شیشههای وسیع یکی از جذابترین عناصر ویلاهای مدرن هستند.
اما باید با هدف استفاده شوند.
افزایش سطح شیشه روی چند موضوع تأثیر میگذارد:
هزینه پنجره
وزن شیشه
عایق حرارتی
میزان تابش خورشید
طراحی سازه اطراف بازشو
امکان چیدمان فضای داخلی
گاهی در یک رندر سهبعدی، دیوار شیشهای بسیار جذاب دیده میشود، اما بعد از ساخت متوجه میشوید فضای مناسبی برای تلویزیون، کمد یا مبلمان باقی نمانده است.
به همین دلیل طراحی داخلی بهتر است از همان مرحله پلان در نظر گرفته شود.
هیچکدام بهطور مطلق بهتر نیستند.
برای خانوادههایی که دسترسی بدون پله اهمیت دارد مناسبتر است و ارتباط سادهای با حیاط ایجاد میکند.
در زمین کوچک میتواند فضای بیشتری برای محوطه باقی بگذارد و امکان ایجاد وید، ارتفاع بیشتر و تفکیک فضاهای خصوصی و عمومی را فراهم کند.
البته در دوبلکس باید محل پله از ابتدا دقیق طراحی شود. پلهای که بعداً به پلان اضافه شود میتواند مقدار زیادی فضای مفید را از بین ببرد.
ویلاهای سوئیسی یا A-Frame به دلیل فرم خاص سقف طرفداران زیادی دارند.
این مدل برای مناطق ویلایی بسیار جذاب است، اما طراحی آن فقط یک نمای مثلثی نیست.
شیب سقف روی فضای داخلی طبقه بالا، محل پنجرهها، ارتفاع مفید و حتی چیدمان اتاق خواب اثر دارد.
بنابراین هنگام انتخاب یک مدل سوئیسی بهتر است پلان داخلی را به همان اندازه نمای خارجی بررسی کنید.
رندر برای انتخاب سبک معماری بسیار مفید است، اما برای ارزیابی کیفیت یک شرکت سازنده کافی نیست.
قبل از عقد قرارداد تصاویر مراحل اجرا را درخواست کنید.
تصاویر مهم شامل این موارد هستند:
فونداسیون
اجرای اسکلت
دیوارها
عایق
سقف
نصب پنجرهها
اجرای نما
فضای داخلی
پروژه تکمیلشده
یک مجموعه تصویر از مراحل مختلف یک پروژه اطلاعات بسیار بیشتری از چند تصویر سهبعدی در اختیار خریدار قرار میدهد.
تصویر پیشنهادی:
اینجا ۳ تصویر کنار هم قرار بده: اسکلت، مرحله تکمیل دیوار و نمای نهایی یکی از پروژههای واقعی آوید چوب.
اگر قرار باشد فقط یک توصیه مهم درباره قرارداد خانه پیش ساخته بدهیم، این است:
مشخصات فنی را مکتوب کنید.
بهتر است قرارداد یا پیوست آن حداقل شامل این موارد باشد:
سیستم سازه
مشخصات فونداسیون
ساختار دیوار
نوع عایق
نوع نمای خارجی
پوشش داخلی
نوع سقف
مشخصات در و پنجره
تأسیسات
سطح تجهیزات داخلی
مسئولیت حمل
زمانبندی
شرایط پرداخت
شرایط تحویل
هرچه این اطلاعات شفافتر باشند، احتمال اختلاف در زمان اجرا کمتر میشود.
اگر بین چند پیشنهاد اختلاف زیادی وجود دارد، قبل از انتخاب ارزانترین گزینه علت اختلاف را پیدا کنید.
ممکن است یک پیشنهاد ارزانتر واقعاً اقتصادیتر باشد؛ اما ممکن است بخشی از خدمات در آن حذف شده باشد.
از طرف دیگر گرانترین پیشنهاد هم الزاماً بهترین نیست.
مقایسه باید بر اساس مشخصات فنی، کیفیت اجرای واقعی، سابقه سازنده و محدوده تعهد انجام شود.
یکی از عوامل افزایش هزینه پروژه تغییر تصمیمها بعد از شروع ساخت است.
تغییر محل پنجره، جابهجایی دیوار، تغییر راهپله یا تغییر نمای ساختمان ممکن است روی سازه و تأسیسات نیز اثر بگذارد.
بهتر است زمان بیشتری برای طراحی صرف شود تا تغییرات اصلی قبل از شروع تولید و اجرا انجام شوند.
قبل از قرارداد میتوانید این چکلیست کوتاه را از سازنده بپرسید:
چند پروژه واقعی اجرا کردهاید؟
میتوانم تصاویر مراحل ساخت را ببینم؟
سیستم سازه پروژه من دقیقاً چیست؟
ساختار دیوار چگونه خواهد بود؟
نوع عایق چیست؟
پنجرهها چه مشخصاتی دارند؟
فونداسیون داخل قرارداد است؟
سطح تحویل ساختمان چیست؟
مدت زمان اجرای پروژه چگونه محاسبه شده؟
بعد از تحویل چه پشتیبانیای ارائه میشود؟
پاسخ روشن به این سؤالها میتواند انتخاب را بسیار سادهتر کند.
اگر هنوز در مرحله بررسی هستید، لازم نیست ابتدا یک سیستم سازه یا حتی شرکت سازنده را انتخاب کنید.
مسیر منطقیتر این است:
زمین → نیاز خانواده → متراژ → پلان → سیستم سازه → مشخصات فنی → برآورد → قرارداد
این ترتیب باعث میشود تصمیمگیری از یک پروژه واقعی شروع شود، نه از یک عدد قیمت عمومی.
در مرحله انتخاب پلان، دیدن مدلهای مختلف میتواند کمک کند متوجه شوید واقعاً چه مقدار فضا نیاز دارید و یکطبقه، دوبلکس یا سوئیسی برای زمین شما مناسبتر است.
خرید خانه پیش ساخته بیشتر از آنکه خرید یک محصول آماده باشد، انتخاب یک سیستم ساختمانی و یک فرایند اجرایی است.
متراژ به تنهایی نمیتواند کیفیت یا هزینه پروژه را مشخص کند. پلان، نوع سازه، شرایط زمین، فونداسیون، عایق، سقف، پنجره، نما و کیفیت اجرا همگی اهمیت دارند.
قبل از امضای قرارداد:
چند پلان مختلف را بررسی کنید.
پروژههای واقعی سازنده را ببینید.
قیمت را همراه با مشخصات فنی مقایسه کنید.
تمام موارد مهم را در قرارداد بنویسید.
و تا حد امکان طراحی را قبل از شروع اجرا نهایی کنید.
یک خانه پیش ساخته خوب نتیجه انتخاب یک «اسم سازه» نیست؛ نتیجه هماهنگی درست میان طراحی، مهندسی، مصالح و اجرای دقیق است.
برای مشاهده نمونه پلانها و پروژههای مرتبط میتوانید مجموعه طرحهای آوید چوب را نیز بررسی کنید.