
یه دورانی بود هر روز صبح که بیدار میشدم با استرس و نگرانی این بیدار میشدم که فلان پروژه چی شد، اون یکی کار چی شد، ددلاین اون یکی پروژه داره نزدیک میشه. از صبح علی الطلوع تا بوق سگ هی داشتم مدیریت بحران میکردم. از یه بحران به بحران دیگه. از یه ددلاین به ددلاین دیگه. خلاصه یه سبک مزخرفی از زندگی. این اپیزود کوتاه هست و فقط در مورد یک ایده کوچک هست: ایده دسته بندی کارهایی که میکنیم پیشنهاد شده توسط آقای استفان کووی
دوست عزیزمون آقای کووی میاد میگه کارهایی که تو دنیا انجام میدیم رو میشه از دو جهت طبقه بندی کرد. یکی از جهت اهمیت شون، یکی از جهت فوری شون. بعد این دو تا رو ترکیب میکنه و میشه یه ماتریسی که شکل این اپیزود هست. توی این اپیزود در مورد این چهار دسته صحبت میکنم و این که خب حالا این دسته ها توی زندگی ما و پروداکتیویتی ما چه نقشی دارن. اما قبلش باید در مورد تعریف مهم و فوری کمی بگم. ساده شده اش این میشه که یه فعالیت مهم فعالیتیه که در راستای اهداف بلند مدت ات هست، در راستای دایره اجتماعی دور و برت هست، در راستای دستگاه اخلاقی ات هست. فعالیت فوری هم به این معناست که باید همین الان انجام بشه و نمیتونه بعدا انجام بشه. این رو اضافه بکنم که مثال هایی که میزنم از کارهای مهم یا غیر مهم اون هایی هست که برای یک کسی مثل من مهم یا غیر مهم هست. تو باید بگردی برای خودت کارهای مهم و غیر مهم ات رو در بیاری.
دسته اول دسته کارهای مهم و فوری هستند. مثال هاش میشه بحران هایی که توی زندگی پیش میاد یا ددلاین های کارهای بسیار مهم زندگی. مشکلاتی که بعدا قابل حل شدن نیستند و اگر هم حل نشن زندگی خسارت زیادی میبینه. اگر خدای ناکرده یکی از اعضای خانواده دچار مشکل فیزیکی بشه، یک اینکه باید همون لحظه بهش رسیدگی بشه وگرنه ممکنه طرف از دنیا بره، دو اینکه عضو خانواده است یه گنجشک توی خیابون نیست که حالا اگر از دست رفت هم خیلی اهمیتی نداشته باشه برامون. خود کارها و اتفاقات این دسته دو زیر دسته دارن. زیر دسته اول اون هایی که رخدادشون تحت کنترل ما نیست، زیر دسته دوم اون هایی که رخدادشون تحت کنترل ما هست. اون هایی که تحت کنترل ما نیست قاعدتا باید تعدادشون خیلی کم باشه توی زندگی عادی. حالا شاید برای یک سرباز وسط جنگ این تعدادش زیاد باشه، ولی توی زندگی عادی این خیلی رخ نمیده. موقعی هم که رخ بده حتما و صد درصد باید بهشون رسیدگی کنیم. اما در مورد اون یکی زیر دسته یعنی اون هایی که کنترلش تا حدی دست ماست، با من باش برات خواهم گفت که چه باید کرد.
دسته دوم که مهم ولی غیر فوری باشه میشه اون دسته از کارهایی که اگر انجام بدی موفقیت تو رو توی زندگی تضمین میکنه و به قول دیگه زندگی ات رو میسازه. مثلا اینکه مثلا یک پدر میشینه با فرزندش وقت میذاره و بهش چیزهای مختلف یاد میده، مهم هست ولی فوری نیست. اما همین وقت های کوچکی که با بچه اش میگذرونه رابطه اش رو با بچه اش در آینده تعیین میکنه. موقعی که بیخیال همه تفریحات میشی و میشینی زبان میخونی برای اینکه دو سال دیگه باید امتحان زبان بدی و برای ادامه تحصیل بدی. موقعی که توی خلوت خودت میشینی یه فن و حرفه جدید یاد میگیری که بعدا روزی روزگاری برای پیدا کردن کار شانس بیشتری داشته باشی. موقعی که توی خلوت خودت میشینی و کتاب های self-helpمیخونی که خودت رو رشد بدی تا بتونی زندگی بهتری داشته باشی. موقعی که میری ورزش میکنی که بدن سالمی داشته باشی. موقعی که توی خلوت خودت دنبال موقعیت های جدید برای پیشرفت توی آینده هستی. موقعی که داری برای درازمدت زندگی ات آینده میریزی. و همه مواقع مشابه میشه دسته کارهایی که مهم هستن، ولی فوری نیستن.
دسته سوم میشه کارهای غیر مهم ولی فوری. موقعی که وسط کار رفیقت زنگ میزنه میگه پاشو بریم بیرون یه دوری بزنیم. موقعی که یه ایمیلی برات میاد و باید جواب بدی. موقعی که وسط کارت تماس میگیرن باهات و شروع میکنن باهات درد دل میکنن و یکی دو ساعت وقتت رو میگرن. موقعی که به مهمونی و دورهمی و کارهای اینطوری دعوت میشی. و هزاران مثال مشابه دیگه که مهم نیستن ولی باید همون لحظه انجام بشن.
این دسته آخر از جالب ترین کارهایی هست که میکنیم. کارهایی که نه مهم هستن و نه فوری. موقعی که از بیکاری میای میشینی با گوشی ات بازی میکنی. موقعی که از بی حوصلگی پا میشی بیرون میچرخی و وقتت رو هدر میدی. موقعی که الکی خودت رو با اینستاگرام و اینطور مسائل مشغول میکنی تا فقط زمان رو بکشی. موقعی که یک کار رو میکنی فقط به خاطر اینکه در لحظه لذت میده بهت ولی هیچ فایده ای نداره.
خب حالا که چی؟ الان این ها رو فهمیدیم که کارها به این شکل دسته بندی میشه، بعدش چیکار بکنم؟
قبل از اینکه ادامه بدم باید اینجا یک چیزی رو روشن بکنم اینکه مثال هایی که زدم صرفا مثال هست. یک فعالیت برای افراد مختلف بسته به شرایطی که دارن توی دسته های مختلف میتونه قرار بگیره. مثلا برای کسی که میخواد قاچاقچی بشه، زبان خوندن میفته توی دسته چهارم. ولی برای کسی که میخواد به انگلیسی توی یک کشور دیگه دو سال دیگه ادامه تحصیل بده زبان خوندن میشه دسته دوم، باید روی پیشرفت شخصی اش کار بکنه. برای کسی که تو عمرش زبان نخونده ولی دو ماه دیگه تافل ثبت نام کرده میشه دسته اول، باید بحران رو حل بکنه. برای کسی هم که زبان خوندن به هدف هاش کمکی نمیکنه ولی به زور مامانش تافل ثبت نام کرده، میشه دسته سوم.
برگردیم به سوال خب حالا که چی؟ این اپیزود و این دسته بندی برای انجام کاری نیست. برای روشن کردن و تیز کردن فکر و نگاه مون نسبت به موضوع هست. اینکه بفهمیم که اگر بخوایم توی زندگی پیشرفت کنیم و به اون اهداف مون برسیم، باید یک سری سیاست در مورد این 4 دسته داشته باشیم:
- اول و مهم تر از همه اینکه باید کارهای دسته چهارم رو تا جایی که میتونیم حذف کنیم. مستقل از هدفی که توی زندگی ات داری، کارهای دسته چهارم اتلاف عمر هست و مانع رسیدن به هدفت میشه. حتی اگر هدف تو فراخت بال توی زندگی باشه و بخوای کل زندگی ات رو فقط استراحت بکنی، تمام کارهایی که به هدف تو کمکی نمیکنه و فوری هم نیستن میفته توی دسته چهارم و باید حذف شون بکنی که خیلی خوب و تر و تمیز به فراخ بالت برسی.
- دوم اینکه سعی کنی به کارهای دسته سوم یعنی فوری ولی غیر مهم نظم بدی و بهینه شون بکنی.
- سوم اینکه بحران های زندگی که دست تو نیست رو حل بکنی و اون هایی که دست تو هست رو با برنامه ریزی و مدیریت زمان به دسته دوم منتقل بکنی.
کاری که قراره بکنم اینه که از اپیزود بعد که بشه اپیزود 9 تا اپیزود 26 در مورد تکنیک هایی صحبت بکنم که یه نظم رو به شکل ملموس اضافه کنه به زندگی برای اینکه دسته سوم وقت کمتری بگیره ازمون. موارد دیگه میشه تکنیک های برنامه ریزی و حل مساله و مدریت بحران.
برای دو هفته بعدی کاری که باید انجام بدی اینه که با چهار تا کاغذ این ماتریس رو درست کن و بچسبون توی اتاقی یا هر جایی که زندگی میکنی. هر کاری که میکنی و زمان هایی که مصرف میکنی رو توی هر کدوم از این ها بنویس و ببین کارهایی که میکنی چه از لحاظ تعداد و چه از لحاظ زمانی توی کدوم دسته بیشتر هستند و باید با هرکدوم شون چطور برخورد کرد.