ویرگول
ورودثبت نام
رادیو متروک
رادیو متروکرادیو متروک درباره پروداکتیویتی و مهارت های فردی برای زندگی بهینه صحبت میکند.
رادیو متروک
رادیو متروک
خواندن ۱۱ دقیقه·۵ سال پیش

رادیو متروک - قسمت #20 : خرد کن و فتح کن – حل مساله و مدیریت پروژه

داستان:

قبل از اینکه این فصل از پادکست رو شروع کنم، از چندین و چند نفر پرسیدم که چه تکنیک ها و توانایی هایی رو یک جوون 20 ساله باید داشته باشه تا دهه سوم زندگی اش پربار تر بشه براش؟ تقریبا یک مهارت بین همه جواب ها یکسان بود و اون مهارت حل مساله بود. موقعی که این رو دیدم، خیلی تعجب کردم، از این جهت که هیچوقت هیچ جا هیچ کسی به شکل مستقیم مهارت حل مساله رو به کسی یاد نمیده، پس چطوری یک سری ها بلدن مساله رو حل بکنن، یک سری ها بلد نیستن؟ یه مقدار به گذشته خودم رجوع کردم و یه نگاه ریزی کردم به این که شخصا مسائل رو چطوری حل میکنم و چه چیزهایی به این مهارت کمک کردند در طول ایام. اگرچه مهارت حل مساله چیزی نیست که توی یک اپیزود بشه یادش گرفت یا کسی بتونه توی یک کتاب و اپیزود یادش بده، توی این اپیزود در مورد یک سری تکنیک ها و مهارت هایی که برای حل مساله خودم استفاده میکنم صحبت میکنم.

بحث:

وقتی فردی تلاش میکنه یک مساله ای رو حل بکنه، داره در واقع یک پروژه ای رو انجام میده. این برای مسائل کوچک تو خونه تا مسائل و پروژه های بزرگتر زندگی صدق میکنه. به خاطر همین خیلی از مفاهیم مدیریت پروژه با تکنیک های حل مساله اشتراک داره.

تکنیک اول – فهم مساله:

وقتی صحبت از حل مساله، به تجربه دیدم که آدم ها سریع می افتن راه حل میدن بدون اینکه توجه بکنن به اینکه اصلا مساله چی هست. توی مدیریت پروژه یک اصلی هست که تغییر در محتوای پروژه در اوایل پروژه بسیار بسیار راحت تر و کم هزینه تر هست تا وقتی پروژه به انتها رسیده. با مثال ساختمون بیشتر توضیح بدم. فرض کن یک مهندس یک ساختمونی طراحی کرده ولی راه پله توی ساختمون در یک جای فوق العاده بد قرار داده شده. موقعی که یک ساختمون ساخته نشده، اگر بخوایم موقعیت راه پله رو عوض کنیم، به طراح میگیم که موقعیت راه پله رو عوض بکنه و آنالیز هاش رو انجام بده و سازه جدید رو بهمون بده. حتی موقعی که هم پی ساختمون رو ریختن باز ساده میشه انجام داد چنین چیزی رو. اگر اسکلت ساختمون تموم شده باشه و بخوایم موقعیت راه پله رو عوض بکنیم، باز نهایت اینه که اسکلت رو از اول خراب میکنن و دوباره موقعیت راه پله رو عوض میکنن. اما همین کار به مراتب خیلی هزینه بیشتری میبره تا اینکه موقع طراحی آدم بخواد موقعیت راه پله رو عوض بکنه. حالا فرض کن که ساختمون ساخته شده و تموم شده باشه و بخوایم موقعیت راه پله رو توی ساختمون عوض کنیم. اینکار به معنای اینه که باید تمام ساختمون رو از اول بکوبیم و دوباره از اول بسازیم و در اغلب اوقات آدم چنین کاری نمیکنه چون هزینه خیلی زیادی براش داره. برای مسائل مختلف این ایده باز همیشه صدق میکنه. از پروژه های نرم افزاری گرفته تا پروژه های فضانوردی ایلان ماسک تا مسائل خیلی خیلی کوچک تر زندگی معمولی. اولین تکنیک و شاید مهم ترین تکنیک حل مساله فهم مساله است. اینکه ما بدونیم چه چیزهایی اون مساله رو بوجود آورده، ریشه هاش چه چیزهایی هستند، و دلایل اون ریشه ها چه چیزی هست. حتی در ارتباط با یک دوست یا همسر یا هر انسان دیگه، وقتی آدم به مشکلی بر میخوره، قبل از هرچیزی باید ببینه که چی شده که اون مساله بوجود اومده، چه خواسته هایی برآورده نشده، چه جاهایی حق ها رعایت نشده و قص علی هذا. من مشاور خانواده و مسائل انسانی نیستم، ولی خواستم بگم که فرقی نمیکنه از پروژه مریخ نوردی اسپیس ایکس بگیر تا دعوای زن و شوهری خونه، فهم مساله مقدم بر هر چیزی هست. هر مقداری که فکر میکنی برای فهم مساله زمان نیازه، دو برابر وقت بذار و بیشتر کند و کاو کن تا ببین ریشه های موضوع چه هستند و چه باید رخ بده تا مساله حل بشه. حالا چطور میشه مساله رو فهمید؟ با پرسیدن سوال در مورد آنچه که نیست اما از آخر. مثلا آقای ایلان ماسک که میخواد پروژه مریخ نوردی رو حل بکنه، یک روزی این سوال رو از خودش پرسیده که خب من میخوام برم مریخ، چه چیزی نیست؟ یک فضا پیمایی که باهاش برم مریخ نیست. حالا برای ساخت فضاپیما چه چیزهایی نیست؟ مثلا یک شرکت عظیم الجثه، آدم های خفن، کلی پول، و یک سری کله خراب برای اینکه بفرستمشون مریخ. بعد حالا برای هر کدوم از این ها دوباره باید بپرسیم که چه چیزی نیست و انقدر ادامه بدیم تا به چیزهای بسیار بسیار کوچک و قابل انجام در روز و هفته برسیم. همین دیدگاه رو میشه به مسائل دیگه داشت. مثلا یک ارتباط دوستی که با یک دوست صمیمی که خراب شده، این سوال رو باید بپرسیم که چه چیزی در این ارتباط نیست؟ مثلا میتونه عدم رعایت حقوق همدیگه به خاطر خودخواهی یکی از افراد باشه. سوال بعدی این میشه که خب چه چیزی نیست که خودخواهی در اون دوست ایجاد شده؟ فهم درست از زندگی؟ نداشتن صلح با مسائل مختلفی که اون فرد باهاش از بچگی دست و پنجه نرم میکنه؟ و این روند انقدر ادامه پیدا باید بکنه که برسیم به ریشه مسائل و مساله رو واقعا بفهمیم.

تکنیک دوم: بشکن و فتح کن

برگردیم به مثال ساختمون. موقعی که مساله به شکل کامل فهمیده و تمام خواسته های مالک ساختمون فهمیده میشه، حالا باید به این فکر کرد که چه کارهایی باید انجام بشه تا مساله حل بشه. به این موضوع یک اشاره ای توی اپیزود 13 کردم. به اینکه باید کارها رو به بخش های کوچک تر بشکنیم و یک ساختار درختی کار یا Work Break down structureتولید کنیم. این تکنیک یکی از اولین تکنیک هایی هست که توی درس مدیریت پروژه داده میشه. برای اینکه ما ساختار درختی کارهای یک پروژه رو در بیاریم، باید کار رو به بخش های کوچک تر تقسیم کنیم. این تقسیم بندی و طبقه بندی کارها باز از قوانین ثابت طبقه بندی پیروی میکنه که توی اپیزودهای قبل در موردش صحبت کردم. اما برای شنونده هایی که در جریان نیستند باید بگم که شکستن و طبقه بندی باید به شکلی باشه که:

1- در هر مرحله وقتی کارها از یک شاخه به زیرشاخه هایی شکسته میشه، زیرشاخه های شکسته شده تمام وقایع شاخه اصلی رو در بربگیره و چیزی جا نمونه. در مثال ساختمان طوری این زیرشاخه زدن انجام نشه که بخش از کارها در انتها بمونه.

2- زیر شاخه ها از لحاظ مفهومی در یک ابعاد باشند. باز در مثال ساختمان اینطور نشه که مثلا پروژه ساختمان به زیرشاخه های تخریب و پی و سفت کاری و نازک کاری و شستن سرویس بهداشتی واحد اول طبقه دوم تقسیم بندی بشه.

3- زیرشاخه ها با هم از لحاظ مفهومی و معنایی اشتراک نداشته باشند.

حالا برای هر مساله ای، از نوشتن مقاله گرفته، تا مریخ نوردی، باید این work breakdown structureتولید بشه. توضیح بیش از اینش برای شنونده های ثابت این پادکست حوصله سر بر میشه با توجه به اینکه این موضوع رو چندین بار قبلا گفتم. جمع بندی این میشه: هر مساله ای در هر زمینه ای در هر ابعادی و در هر موضوعی، باید به کارهای کوچک تر شکسته بشه تا انجام دادنش ساده تر و بهینه تر بشه.

تکنیک سوم: برنامه ریزی زمانی

عمده مواقع مسائل باید در یک بازه زمانی مشخصی حل بشن و ما نیاز هست که براشون برنامه ریزی زمانی بکنیم. پیش نیاز برنامه ریزی زمانی در گام اول داشتن ساختار درختی کار و فهم پیش نیاز ها و ارتباط بین کارهای کوچک هست. وقتی بدونیم که چه کاری پیش نیاز چه کاری هست، میتونیم پشت سر هم بچینیم شون و دونه دونه یا بعضا به شکل موازی برای مسائل پیشرفته تر حل شون بکنیم. مساله بسیار بزرگی که در حل مسائل و مخصوصا تخمین زمانی کارها وجود داره، نامعینی ها و عدم قطعیت های آینده است. که وقتی این عدم قطعیت ها بوجود میاد، باعث میشه کل برنامه ریزی زمانی ما به هم بریزه. وقتی هم این به هم ریخته شدن چندین و چند بار تکرار میشه، آدم ناامید میشه از برنامه ریزی و میگه اصلا برنامه ریزی از بیخ اشتباه هست، باید به روش هر دم بیلی پیش رفت. اگر از این دسته آدم ها هستی که برات آرزوی موفقیت میکنم ولی اگر میخوای برنامه ریزی زمانی رو یاد بگیری به قانونی که برای برنامه ریزی زمانی میگم گوش بده. اسم این قانون قانون 80-20 هست و در دو مقطع توی برنامه ریزی زمانی باید ازش استفاده بکنی. اول توی تخمین زمانی کارهای شکسته شده و کارهای کوچک. به این معنا که اگر در نهایت به این نتیجه رسیدی که یک کاری 8 ساعت وقت میبره، به تخمینت 2 ساعت دیگه هم اضافه بکن و فرض کن که 10 ساعت وقت میبره. دوم توی چیدمان زمانی بخش های بزرگ تر پروژه، فقط برای 80 درصد زمان برنامه ریزی بکن. به عنوان مثال اگر برای ریختن پی یک ساختمان در کل 2 ماه وقت داری، برای 80 درصد این زمان برنامه بریز و سعی کن کار رو توی 48 روز انجام بدی به جای 60 روز. اینطوری اگر پروژه بیش از 48 روز هم طول بکشه، باز تا 60 روز وقت زیاد هست برای اتمامش. این کار مثل چیدن دومینو میمونه. تا به حال دومینو نچیدم ولی حدس میزنم که اگر آدم بخواد یک دومینوی بزرگ درست بکنه، باید بین بخش ها فاصله بندازه که اگر در حین درست کردن دست به یکی از دومینوها خورد کل دومینو ها نریزه. نقش این 20 درصد فضای خالی بین بخش های بزرگ پروژه شبیه به این فضای خالی بین دومینو هاست که اگر یکی از بخش های سر وقت انجام نشد، کل پروژه تحت الشعاع قرار نگیره. اگر این قوانین رو انجام بدی، تحت دو حالت برنامه ریزی زمانی مشکل دار میشه. یا یک اتفاق خیلی خیلی عجیب غریب در حد زلزله بیفته که باعث بشه این میزان از دست بالا گرفتن زمانی کارها به مشکل بخوره. یا تخمین زمانی اولیه خیلی خیلی ساده و ابتدایی بوده و کسی که داشته تخمین میزده هیچی از موضوع نمیدونسته. در غیر این دو صورت امکان نداره که برنامه ریزی زمانی ات به مشکل بخوره.

نکات پایانی

1- مدیر پروژه های بزرگ نیازی نیست در ابتدای کار خودش به تنهایی بدونه دقیقا مساله چی هست، تمام جزییات چه چیزهایی هستند، تخمین های زمانی چقدره و غیره. مدیر پروژه ها از مهندسین و افراد خبره امر حین مدیریت پروژه کمک میگیرن برای فهم دقیق مساله، برای درست کردن ساختار درختی کار، و برای تخمین زمانی مساله. خیلی از مسائل روزمره زندگی هست که ما تا به حال انجامش ندادیم. بنابراین نه فهم دقیقی از مساله داریم، نه میتونیم ساختار درختی درست بکنیم، و نه میتونیم تخمین زمانی بزنیم. در این شرایط باید به افراد آگاه و خبره و معتمد رجوع بکنیم تا بتونیم این اطلاعات رو هرچقدر کامل تر و هرچقدر دقیق تر بدست بیاریم. یه آدم بخواد تیزبازی و بلدم بلدم در بیاره در مورد حل مساله ای که تا به حال باهاش یا حتی مشابهش دست و پنجه نرم نکرده، قطعا به فنا میره.

2- موضوع دوم اینکه زندگی و مسائل نسبتا بزرگش شوخی بردار نیست و اگر به شکل صحیحی حل نشن، هزینه های بسیار بسیار بزرگی باید داده بشه. اگر دقیق نمیدونی منظورم چیه به اپیزود 3 قانون قهوه ای رجوع بکن. حتما دور و برت دیدی از این افرادی که میگن زندگی رو سخت نگیر و سخت بگیری بیشتر سخت میگیره و از این خزعبلات. این افراد یا دارن سرپوش میذارن روی اشتباهات بزرگی که کردن و هزینه هایی که توی زندگی دادن و افسوس هایی که دارن میخورن، یا پوششی هست بر کوته بودن افق دید و فقر اندیشه شون. به هر شکل زندگی با هیچکس شوخی نداره، شل بگیره آدم جوری سفت میخوره که نمیفهمه از کجا اومده. تو پروسه حل مساله تعداد زیادی باید تصمیم بگیری. در مورد نحوه انجام کارها، شکستن کارها، برنامه ریزی زمانی و غیره و غیره. اگر این تصمیم ها رو به شکل تخم مرغی یا به شکل احساسی گرفته بشه، باز جوری سفت میخوره آدم که خودش نمیفهمه از کجا خورده.

3- موضوع سوم اینکه خیلی از مواقع هست که مسائل زندگی مثل ساختمون و مریخ نوردی نیستند و مساله بین افراد رخ میده. توی چنین شرایطی فهم مساله از نگاه طرف مقابل بسیار بسیار حائز اهمیت هست. تنها راه فهمیدن مساله از نگاه طرف مقابل مکامله و صحبت کردن با همدیگه و فهمیدن مشکل هست. از طرفی، راه حل هایی هم که برای حل مسائل بین فردی داده میشه به هیچ وجه حالت برد-باخت نباید داشته باشه. از خودمون خیلی صادقانه بپرسیم که دوست داریم در ارتباط با کسی، حس باخت و حس سو استفاده قرار گرفته شدن بکنیم؟ اگر جواب نه هست، به دیگران هم باید این حق رو بدیم. جدای اینکه نحوه نگاه برد-باخت به مسائل بین فردی خودش یک مساله روانی شخصی هست و باید حل بشه، تقریبا همواره باعث از بین رفتن ارتباطات و بوجود اومدن مسائل بزرگتر میشه علی رغم اینکه ممکنه در کوتاه مدت آدم حس پیروزی بکنه و مساله در کوتاه مدت رفع و رجوع بشه. جمع بندی بخوام بکنم اینه که در مسائل بین فردی اگر به فکر ادامه پیدا کردن اون رابطه و حل مسائل با دید بلند مدت هستیم، باید به فکر راه حل های برد-برد باشیم.

تکلیف:

برای دو هفته آینده، سعی کن اگر مشکلی در ارتباط با فردی داری یا مساله دیگه ای توی زندگی ات هست، با این روش هایی هم که در این اپیزود گفتم بهشون نگاه بکنی و ببینی که چطور میتونی مسائل رو حل بکنی.

برنامه ریزی
۲
۰
رادیو متروک
رادیو متروک
رادیو متروک درباره پروداکتیویتی و مهارت های فردی برای زندگی بهینه صحبت میکند.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید