
خاطرم هست سال اول دبیرستان بودم و تازه کامپیوتر خریده بودیم. یه دونه از اون پنتیوم 4 های قدیمی که در زمان خودش چیز خوبی به نظر میومد. این موضوع با کلی ذوق و شوق همراه بود. اینترنت و یاهو مسنجر و از این جور خزعبلات اون دوران. منم یه ذره رفته بودم این ور اون ور گشته بودم و چهار تا حرکت ساده توی کامپیوتر یاد گرفته بودم، فکر میکردم که خیلی خفنم دیگه. حالا شاید یک سری از کسایی که به این پادکست گوش میدن بلاگفا و پرشین بلاگ رو ندونن چی هست. یه سری سایت بودن برای اینکه آدم واسه خودش وبلاگ درست بکنه و وبلاگ نویسی برای خودش دورانی داشت. با یه انرژی خیلی زیاد و شوق و ذوق فراوان یک وبلاگ درست کردم و شروع کردم به نوشتن اون اندک اطلاعاتی که در مورد کامپیوتر داشتم. یکی دو روز بعدش یکی اومد کامنت گذاشته بود که این خزعبلات چی هست نوشتی. منم خیلی بهم برخورد و وبلاگ نویسی رو همون جا تموم کردم. حالا چرا این داستان رو گفتم؟
چون توی این اپیزود در مورد یک سری کارهای معمولی ولی ضروری با کامپیوتر میخوام بگم که که مستقیما به پروداکتیویتی ربط دارن و جز مهارت های اولیه هستن. ممکنه خیلی ها بلد باشن و خیلی هاش خیلی بدیهی باشن، ولی این ها رو برای افرادی میگم که بلد نیستن.
1- بک آپ با گوگل درایو یا وان درایو
اگر این پادکست رو گوش میدی، احتمالا بخش خوبی از کار و زندگی ات با کامپیوتر سر و کار داره. یکی از بزرگ ترین کارهایی که باید در حق خودت بکنی جدای نظم دادن و سر و سامون دادن به کامپیوترت، استفاده از گوگل درایو یا وان درایو برای سینک کردن فایل های مهم کامپیوترت هست. چرا باید این کار رو بکنی؟ برای اینکه اگر کامپیوترت رو دزد زد، خراب شد، هاردت سوخت، هک شدی، یا به هر دلیل دیگه ای نتونستی به اطلاعاتت دسترسی داشته باشی، تلاش هات از بین نره. مورد میشناسم از نزدیک که تز دکتراش رو از دست داد سر همین قضیه. کاری که باید بکنی اینه که برنامه گوگل درایو رو روی کامپیوترت بریزی، بعد کافیه اون فولدری که میخوای مراقبت بکنی ازش با یه راست کلیک بخش سینک رو فعال کنی براش که اتوماتیک سینک بشه با گوگل درایو. مشابه همین کار رو با وان درایو هم میتونی بکنی. کار رو ساده میکنه و دیگه آدم نیاز نیست همیشه به این فکر کنه که خودش دستی فایل ها رو سینک کنه.
2- نگه داری پسوورد ها
الان اینجوری شده که هر کسی در 100 سایت مختلف ثبت نام کرده، همه شون هم یوزرنیم و پسوورد دارن. حفظ کردن این ها کار حضرت فیل هست. تو میتونی تمام پسوورد هات رو در اکانت گوگل ات ذخیره بکنی. البته اگر از Chrome برای نت گردی استفاده بکنی خودش به شکل اتومات بهت پیشنهاد میده، اگر اندروید ورژن 11 به بالا داشته باشی هم موقع کار باهاش بهت پیشنهاد میده که سیو بکنه یا نه. اما این کافی نیست. بعضی موقع ها هست که پیشنهاد نمیده یا بعضی موقع ها رمز مسائل غیر اینترنتی رو میخوای حفظ کنی. میتونی بری و یاد بگیری که چطور به این سیستم خودت به شکل دستی رمز اضافه بکنی. یک فضای امن هست برای نگه داری رمز هات و اگر با این سیستم کار بکنی، دیگه هی نیاز نیست درخواست تغییر رمز عبور بدی یا هی به این فکر بکنی که رمزهای کارت عابر و مسائل دیگه چه شد و چه نشد.
3- ایمیل و اتوماسیون
ممکنه یک بخش بزرگی از کارت معطوف به استفاده از ایمیل باشه، ممکنه چندین ایمیل داشته باشی، ممکنه یک روزی برسه که تعداد ایمیل هایی که دریافت میکنی از تعداد پیام های توی تلگرام و واتزاپ و جاهای مشابه بیشتر باشه. حالا برای این فضا باید چیکار کرد. اول اینکه چرا مهم هست این موضوع؟ یک تحقیقی شده که باز از خاطرم رفته که کی و کجا، ولی نتیجه آنالیز مغز این بوده که ایمیل های نخونده هرچقدر هم بی اهمیت یک تاثیراتی روی مغز میذاره و انرژی میگیره ازش. از طرفی این ایمیل ها فضای گوگل درایوت رو هم اشغال میکنن و باعث میشن که فایل کمتر بتونی توش سینک کنی. راه حل چیه؟ مثل هر موضوع دیگه اول تمیز کاری و بعد نظم دادن. در گام اول باید بیای اون ایمیل هایی که به شکل دوره ای بهت فرستاده میشه رو آنساب اسکرایب بکنی که دیگه هی ایمیل بهت نزنن. مثلا از سایت A بهت هر یک روز در میون ایمیل میزنن، تو برو پایین اون ایمیل یک دکمه آنساب اسکرایب داره، بزنش که دیگه برات نفرسته. یه سرچ هم بکن تمام ایمیل های دریافتی از اون سایت رو پاک کن. وقتی همه این ها رو پاک کردی، ایمیل های قدیمی ات که به درد نمیخورن رو باید پاک کنی.
حالا در گام بعد، از همون قوانینی که توی اپیزود 11 گفتم، استفاده بکن و تمام موضوعاتی که در موردش از ایمیل استفاده میکنی رو طبقه بندی کن و برای هر کدوم بیا و یک فولدری توی همون فضای میل ات تعبیه بکن. حالا بعدش ایمیل هایی که دریافت میکنی رو هر موقع که خوندی ببر و توی اون فولدر ها بریز. اما این اتمام ماجرای ایمیل نیست. میتونی یک سری قانون تعریف کنی که این جدا سازی و انتقال ایمیل ها به فولدر هات به شکل اتوماتیک انجام بشه. چطوری؟ مثلا میای قانون میذاری که هر ایمیلی که توی تایتلش کلمه آب به کار گرفته شده بود، یا از فلان فرد خاص گرفته شده بود بره ریخته بشه توی یک فولدر خاص.
نکته بعد اینکه ممکنه چندتا ایمیل داشته باشی. نرم افزار Gmail روی خود اندروید، نرم افزار Outlook از مجموعه برنامه های آفیس، و تمام موارد مشابه این قابلیت رو دارن که تمام ایمیل ها از سرویس های مختلف اعم از دانشگاه و یاهو و جیمیل و هر چیز دیگه ای رو بهشون اضافه بکنی. وقتی این کار رو بکنی همه ایمیل هات دیگه در یک جای خاص قرار میگیره.
نکته آخر اینکه توصیه میکنم توی تمام ایمیل هات به غیر از اونی که اصلی هست حالت فوروارد اتوماتیک رو فعال بکنی که هر ایمیلی که بهت فرستاده شد مستقیما بیاد به ایمیل اصلی. این موضوع باعث میشه که در طبقه بندی ، شاخه اصلی ات بشه همون ایمیل اصلی ات و همه زیر شاخه ها از زیر همون ایمیل اصلی شروع بشه.
4- امنیت ایمیل
وقتی همه زندگی ات مثل فایل هات، پسوورد هات، همه ایمیل های مهم ات، کانتکت هات به یک ایمیل وابسته باشه، باید سعی کنی امنیتش رو ببری بالا. حالا خیلی ها ممکنه بگن که مگه من کی هستم که حالا اطلاعاتم مهم باشه یا مگه چیکار میکنم با ایمیلم؟ مساله اینه که ممکنه الان مهم نباشه برات ایمیل، ولی یک روزی وقتی همه کارهایی که کردی روی هم انباشه شد، اون وقت اطلاعاتت مهم میشه و یه نوجوون 15 ساله که از سر تفریح و کرم ریختن میخواد اذیت بکنه نمیتونه دیگه ایمیلت رو هک بکنه. حالا راه های افزایش امنیتش چیه؟ برو توی بخش امنیت اکانتت، هرچیزی که هست رو فعال بکن، مخصوصا لاگین دو مرحله ای رو که برات اس ام اس میفرسته یا از اپ های authenticatorاستفاده میکنه. خلاصه که این رو از من بشنو و همین امروز برو انجام بده تا یک روزی دچار بحران نشی.
5- فیشینگ
فیشینگ یکی از ساده ترین راه های هک کردن آدم های نابلد هست. خلاصه داستان اینه که یک لینکی به شما فرستاده میشه و با اون لینک شما به یک صفحه ای میرید که خیلی خیلی شبیه به صفحه اصلی اون سایت هست، مثل ایمیل تون، مثل درگاه پرداخت و یا هرجایی که مهم هست. بعد از شما میخواد که اطلاعات مهم تون رو توی اون سایت مجازی بزنید. وقتی هم که اطلاعات تون رو وارد میکنید، اطلاعات به اون جناب آقای هکر میره. این موضوع انقدر ساده است که هر ننه قمری میتونه بره و یاد بگیره و شروع بکنه به فیشینگ کردن. اما من متخصص این کارها نیستم و نمیتونم بیشتر از این توضیح بدم. برو توی یوتیوب و گوگل بگرد ببین که روش های مختلف فیشینگ چطور هست که یک وقت از این مسیر گزیده نشی. هم من خودم گزیده شدم، هم ممکنه دور و بری هات گزیده شده باشن، یاد گرفتن اینکه چطور فیشینگ انجام میشه برای اینکه آدم از خودش مراقبت بکنه اصلا ایرادی نداره.
6- ووردپرس
الان دنیا جوری شده که شما هر کاری بخوای بکنی، باید یه سایت هم براش بزنی. حتی اگر بخوای اپلای بکنی، یک سایت برای خودت بزنی بهتر نتیجه میگیری. اما خیلی ها ممکنه فکر بکنن که سایت زدن کار خیلی خیلی سختی هست. درست فکر میکنن. اغلب سایت های جدی خیلی سخت هست و نیاز به ماه ها و سال ها آموزش داره. ولی برای اینکه چهارتا محصول معرفی بکنی یا یک رزومه ای بندازی توی اینترنت تحت عنوان سایت شخصی، اومدن و کار رو بسیار ساده کردن. یک چیزی هست به اسم ووردپرس که احتمالا خیلی هاتون شنیدید، یاد گرفتن مقدماتش یک هفته هم طول نمیکشه. بعدش میشه از یک سری ابزار های طراحی مثل المنتور یا TemplateMonster استفاده کرد و عملا طراحی سایت میشه درگ اند دراپ. این رو هم اگر یاد بگیری، به درد دنیا و آخرتت خواهد خورد. فردای روزگار یک کاری برای خودت بخوای راه بندازی و در حد معرفی محصول بخوای عمل بکنی، میتونی به سادگی بری و این حرکت رو انجام بدی.
نکته پایانی اینکه قاعدتا برای همه این ها توی گوگل و یوتیوب فیلم های آموزشی خیلی خیلی خوبی هست. از این روش های استفاده بکن و ببین که چطور مورادی که گفتم رو میتونی پیاده بکنی در عمل.
و اما تکلیف دو هفته آتی. خیلی ساده و اظهر و من الشمس هست. اگر مواردی که گفتم به کارت میاد، برو و درجا توی زندگی ات پیاده بکن و یک گام به سمت پروداکتیوتی بیشتر قدم بردار.