بابابزرگ، منو جاده صدا میزد، خواهرمو کوه، مادرمو - یعنی دخترشو - آینه و بابام رو کلنگ. اما از این کار، نه غرضی داشت، نه مرضی، نه شاعر بود، نه دلقک، نه قصد توهین داشت، نه میخواست تحسین کنه؛ فقط یادش نمیاومد. دکتر میگفت یه نوع خاصی از آلزایمره. چه نوعی دکتر جان؟ چطور اسم ما یادش نیست، ولی همیشه یادشه که من جادهم یا بابام کلنگ؟! گوشه لبای دکتر میپرید و به خیال خودش مراقب بود نفهمیم داره میخنده. جوابی هم نداشت جز این که خب جز همین چند تا اسم بیربط که روی شماها گذاشته، چیز دیگه یادش نمیاد. میاد؟

راستم میگفت. بابابزرگ یادش نمیومد هزار تا کفتر داشته تو نوجَوونی و جَوونیش. یادش نمیومد کُشتی میگرفته یه زمانی. یادش نمیومد یه روزی، وقتی تازه هیجده سالش شده بود، با یکی از برادرای بزرگترش، از روستاشون رفته بود مولوی برای کفتراش دون بخره، و همونجا عاشق ثریا شده؛ یه دختر فقیر و بیچیزِ شهری؛ و یادش نمیومد اونقدر جنگیده تا بالاخره ننهباباشو که بزرگ طایفه بودن راضی کرده و ثریا رو به زنی گرفته.
یادش نمیومد ننهباباش و برادرای بزرگترش، ثریا رو چون میگفتن اجاقش کوره، طرد کردن و با چندرغاز مهریه، فرستادن شهر و سال بعدش، مجبورش کردن یه زن دیگه بگیره از یه خونواده پولدار تو طایفه خودش؛ که میشه مادربزرگ من و ده سالی میشه که فوت کرده. یادش نمیومد از زن دومش متنفر نبود، ولی توی سه چهار سال اول زندگی مشترکِ جدیدش، هر شب برای ثریا، زن اولش گریه میکرده و البته که یادش نمیومد از یه روزی به بعد، دیگه برای ثریا گریه نکرد. دیگه برای هیچی گریه نکرد. زندگیش عوض شد.
یادش نمیومد چی شد که یه روز از روستا زد بیرون و دیگه برنگشت. یادش نمیومد توی شهر چقدر آوارگی کشید با زنش و دو تا بچه قدونیمقدش تا شد پادوی یه رستوران تو بازار. یادش نمیومد چی شد که راهوچاهو یاد گرفت و کمکم برای خودش سری شد تو سَرای بازار و یه بنگاه معاملات ملکی راه انداخت و بعد چند سال، شد بسازبفروشِ کلهگنده. یادش نمیومد باقر، رفیق گرمابهوگلستانش چه جوری کلاه سرش گذاشت و بیشتر از سهچهارم اموالشو بالا کشید... نه! نه! اینو! یادش بود! اینو یادش بود! ولی خیلی دیر فهمیدیم!
در واقع، اون روزی که چاقو رو تا دسته توی گردنِ باقر فرو کرد، اینو فهمیدیم.
دمدمای غروب یه روز چهارشنبه بود. از دانشگاه زدم بیرون. دانشجوی سال دوم بودم. خونه قدیمی و بزرگ آقاجون از دانشگاه دور نبود. یهو مسیرمو عوض کردم به سمت خونهش. گاهی بهش سر میزدم. ماشینو پارک کردم. پرستارش که یه خانم میانه قامتِ خوشبرخورد بود، در رو برام باز کرد. پرسیدم چه خبر؟ آقاجون چه میکنه؟ گفت نشسته توی بالکن. همین نیم ساعت پیش براش خیار پوست کندم بردم. بعد یه کم براش بلندبلند - خب میدونی که گوشاش سنگینه - شازدهکوچولو سنتاگزوپری رو خوندم که آیفون زنگ خورد. یه آقای پیری بود. گریه میکرد. میگفت اومدم حلالیت بگیرم از آقا. گفتم آقا اصن یادش نمیاد شما رو. التماس کرد. گفتم خب بفرما.
گفتم خب؟ گفت هیچی دیگه الان پیش آقاست. براشون بستنی هم بُردم. بیا شمام از این بستنی بخور. تازه است. امروز خَریــــــ....

یهو صدای نعره اومد. سه تا نعره پشت هم.
دوئیدیم بالا. بالکنو خون گرفته بود. چاقوی میوه خوری توی گردن باقر بود. زنِ بیچاره غش کرد. فوارههای سرخ، میپاشید توی اشعههای نارنجی آفتاب غروب. بابابزرگ نفسنفس میزد. تمام صورتش ضربان گرفته بود. انگار قلبش تو صورتش باشه. ولی ما رو که دید، یهو به شکل غریبی آروم شد. نشست روی صندلیش. بیخیال. زیرلب گفت: جاده جان! چطوری؟
راستش اینه که مام آلزایمر گرفته بودیم. یه نوع شدید و عجیبش. دلمون نمیخواست ببینیم روی چه گندابی، زندگی ساختیم برا خودمون. یادمون رفته بود بابابزرگ این همه ثروتو چه جوری جمع کرده. چقدر زدوبند کرده بود و رشوه داده بود. چند آدمو له کرده بود برای بالا بردن ساختموناش. چقدر دروغ گفته بود و چند بار یه زمین یا یه ساختمونو همزمان به چند نفر فروخته بود تا بشه کسی که حتی وقتی باقر غارتش کرد، هنوزم برای هفت نسل بعدش پول داشت. ته دلمون میگفتیم گناهِ اونه. ما که سهمی نداشتیم توی جمع کردنش. یادمون رفته بود که سهیم شدن توی خرج کردنش، همدستی توی گناهه.
باقرم فکر نمیکنم برای حلالیت خواستن اومده بود. اونم یکی لنگه بابابزرگ. این آدما به سفیدی موشون نگاه نمیکنن. به قلبایِ سوراخِ ضعیفشون یا به مغزای مضحملشدهشون نگاه نمیکنن. به پاهای دم گورشونم خیره نمیشن. فقط بو میکشن. هر جا بوی پول بیاد، میرن همونجا و اگه کسی یه قرونم ازشون کش بره، بو میکشن تا پیداش کنن و اگه توی اقیانوس فراموشی غرق شده باشنم، قیافه کسی که ازشون حتی یه دونه دکمه سرآستین کنده باشه، از یادشون نمیره. برای همین، همیشه آماده انتقامن، حتی اگه به نوههاشون بگن جاده و کوه، به دخترشون بگن آینه و به دامادشون بگن کلنگ!
البته تو ممکنه با این کلمات برای خودت قصه ببافی یا دنبال کُمِدی باشی یا فکر کنی تهش یه چیز شاعرانه پیش میاد، اما اینا هذیونه و تو انبار خالی شده ذهن اون پیرمرد، تمام این سالها، فقط یه چیزی مونده بود: انتقام!
با این حال، بعد از اون قتل وحشتناک،
من زدم به جاده. شدم مسافر ابدی. خواستم از قیدِ این بودنِ کثیف پر از کینه و حسادت و مرض آزاد باشم. هر چی از بابابزرگ داشتم و نداشتم فروختم و پولشو دادم به هر کسی که هشتش گرویِ نُهش بود. ترجیح دادم توی کوه و جنگل، آواره زندگی کنم تا این که خونه و ماشین و شغلی داشته باشم توی این جنگلی که آدمیزاد حتی اگه همه عزیزاشو فراموش کنه، کینهش رو عین الماس نگه میداره.

مادرم شد آینه و شکست و توی هر تیکه شکستهش، تصویر اون انتقام وحشیانه و عجیب پدر آلزایمریش رو دید که همه عشقا رو فراموش کرده بود و سالهای سال فقط با یه کینه زنده بود.
پدرم کلنگ شد و هیچی ندید و هیچی نشنید. چون یکی بود مثل پدرزنش، یکی مثل باقر. یه دسته چوبی و یه پتک تیز فولادی. نه حسی، نه عشقی، نه فهمی، نه هیچ درسی از اون روز پرخونِ تلخ. فقط پول.
و خواهرم، که کوه شد. واستاد تا این خونواده زخمخورده رو حفظ کنه. پشتگرمی مادر شد و تکیهگاه من. واستاد تا خونواده نویی بسازه با مردی که دوستش داشت. خونوادهای با عشق، نه با پول. هر چند هیچوقت بچهدار نشد، درست مثل ثریا، اما یه عالمه بچه داشت تو کثیفترین کوچههای شهر که اونا رو تا سر حد پرستش دوست داشت.
یه بار وقتی آفریقا بودم، ایمیلی از خواهرم رسید. نوشته بود: راستی! اگه از آقاجون، عشقِ اولش ثریا رو که اون قدر دوستش داشت به زور نگرفته بودن، به نظرت بابابزرگ اینجوری بیعاطفه و کینهای و مریض میشد؟
نوشتم: نه! ولی در اون صورت، الان تو توی این دنیا نبودی که این نامه رو بنویسی. منم نبودم که جوابتو بدم.
نوشت: یعنی ما زاده طرد ثریاییم؟
نوشتم: آره! ما حاصلِ کُشتنِ یه عشقِ نابیم.
نوشت: برادر! هیچ چیز ناامیدکنندهتر از این واقعیت نیست.

ولی خواهرم عقب ننشست. ناامید نشد. پاپس نکشید. خواهرم کوه شد. تکیهگاهی پر از عشق برای هزاران کودک فقیر که هیچکسو نداشتن و از همه جا طرد میشدن... درست مثل ثریا.