
اگر قسمتهای قبلی این سلسله یادداشت را خوانده باشید، میدانید که قصد دارم روایتهای غالب و البته روشی که گروه TheRules برای تغییر این روایتها مد نظر دارد را تشریح و توضیح دهم. این بار نوبت یکی از مطالعات موردی است که این گروه انجام داده است و فکر میکنم یک مورد جهانی است و لازم است همه آدمهای دنیا این روایت غالب را در ذهنشان مرور کنند تا شاید تصمیم به تغییر آن بگیرند.
یکی از ارکان اصلی اسطورههای نئولیبرال این تفکر است که سرمایهداری، در حال بهبود وضعیت جهان است. این روایت غالب ترویج شدهای است که توسعه صنعتی و افزایش سرمایه و ثروت میتواند به همه مردم دنیا خیر و رفاه برساند. تبلیغات گستردهای هم برای باورپذیر کردن این اندیشه در جهان اتفاق میافتد.
این ویدیو که در لینک زیر قابل دسترسی است، به وضعیت نابرابری اقتصادی در همه کشورهای دنیا میپردازد.
حتما این ویدیو را تماشا کنید:
به چالش کشیدن روایت غالب در مورد مفهوم توسعه، هدف اصلی این پروژه بود. پرداختن به همه عوامل ساختاری مهم که به طور فعال از این نابرابری حمایت میکنند. مثل قوانین تجارت جهانی، قوانین مالیاتی، قوانین ارث و...
روش اینکار چندان پیچیده نیست. اطلاعات و دادههای بانک جهانی و سازمان ملل که مورد اعتماد بسیاری از مردم دنیاست در کنار هم امکان تحلیل را برای گروه TR فراهم کرد. این تحلیلها با یک بودجه مختصر هزار دلاری که بیشترش دستمزد انیماتور بوده به یک ویدیوی موشن گرافی تبدیل شد و تا امروز بیش از یک میلیون و سیصد هزار بار در یوتیوب دیده شده است. هرچند که این رقم در برابر بازدید چرندیات مربوط به سلبریتیها ناچیز به نظر میرسد اما این ویدیو در قشر خاصی از مردم توزیع شده و تقریبا در خیلی از کشورها از جمله ایران دیده شده است. (این ویدیو با نریشن فارسی نیز قابل دسترس است) اما من برخی از نکات مهم آن را اینجا بازگو میکنم:
«مردم آمریکا این روزها درباره نابرابری بیشتر از دیگر مواقع صحبت میکنند اینکه یک درصد ثروتمند بیشتر از بقیه مردم دنیا پولدار هستند اما اگر نگاهی به آمارها بیندازیم میبینیم این فقط مختص به آمریکا نیست.
80درصد از مردم دنیا تقریبا هیچ ثروتی ندارند و حتی نمیشود روی نمودارها آنها را تشخیص داد. اگر همه هفت میلیارد انسان روی کره زمین رو در نظر بگیریم همه آنها را به 100 نفر تقلیل بدهیم و کل ثروت جهان که 223 تریلیون دلار است را بین همه این افراد توزیع کنیم، میبینیم که اکثریت قریب به اتفاق تقریبا هیچ ثروتی ندارند، حتی آنقدر پول ندارند تا پول تحصیل یا داروی کودکانشان را تامین کنند. در حالیکه یک درصد ثروتمند 43 درصد ثروت دنیا را در اختیار دارد و 80درصد جمعیت دنیا فقط 6درصد!
اما شاید جالب باشد بدانید که 300 نفر ثروتمند اول دنیا به اندازه 3میلیارد انسان دیگر ثروت در اختیار دارد یعنی ثروت همه پولدارهای دنیا که کلا میتوانند داخل یک هواپیما جا شوند به اندازه کل جمعیت هند، چین، آمریکا و برزیل است! (این عدالتی است که سرمایهداری برای ما به ارمغان آورده! )
این شکاف بین کشورهای مختلف هم قابل مشاهده است. این نابرابری در گذشته بسیار کمتر بوده مثلا 200 سال قبل کشورهای ثروتمند فقط 3برابر کشورهای فقیر پولدارتر بودند ولی این رقم تا پایان دوره استعمار به 35 برابر افزایش پیدا کرد و الان یعنی سال 2013 کشورهای ثروتمند 80 برابر بیشتر از دیگر کشورها ثروتمند شدهاند!
کشورهای ثروتمند سعی میکنند این شکاف را با کمکهای مالی به کشورهای فقیر جبران کنند.مثلا سالی 130 میلیارد دلار که پول هنگفتی است! اما با این کمکها شکاف نه تنها کمتر نمیشود که هرروز عمیقتر هم میشود. فکر میکنید دلیلش چیست؟
شرکتهای بزرگ سالانه 900 میلیارد دلار از کشورهای فقیر بیرون میکشند این کار را با سوء قیمتگذاری تجاری انجام میدهند در کنارش هر ساله کشورهای فقیر 600 میلیارد دلار به عنوان بدهی وامهایی که بارها تسویه شدند به آنها پول و اعتبار پرداخت میکنند. در اصل این پول بهخاطر قوانین داد و ستد از دست میرود. قوانینی که توسط کشورهای ثروتمند وضع میشوند برای دستیابی به منابع بیشتر و نیروی کار ارزانتر. اقتصاددانهای دانشگاه ماساچوست برآورد کردهاند که این روش سالی 500 میلیارد دلار برای کشورهای فقیر هزینه دارد و این رقمها روی هم نزدیک به 2 تریلیون دلار از فقیرترین کشورهای دنیا به غنیترین کشورهای دنیا سود میرساند!
کشورهای ثروتمند دوست دارند ادعا کنند که به توسعه کشورهای فقیر کمک میکنند اما واقعا چه کسی به رشد اقتصادی و پول بیشتر دسترسی پیدا میکند؟ پاسخ روشن است! ثروتمندها ثروتمندتر میشوند!
این اعداد و ارقام فقط برای این بود که بدانیم قوانین ابتدایی اقتصاد جهان اساساً مشکل دارد. این درست نیست که ثروت در دست تعداد محدودی از انسانها باشد و بقیه در فقر به سر ببرند. این یعنی باید قوانین جهان را تغییر دهیم!