
همهچیز از سر یک میز شام شروع شد.
یکی از دوستان خارجیمون رو برای شام دعوت کرده بودم. مثل همیشه حرف از این شاخه به اون شاخه میپرید؛ از سفر و غذا رسید به سن و تاریخ تولد. سؤال سادهای بود که معمولاً با گفتن یک عدد تموم میشه، اما برای من از همون شب تبدیل شد به فکری که تا همین امروز ولم نکرده.
آروم سرش رو به سمتم برگردوند. موهای لخت زیتونی، چشمهای آبیِ ریز و عمیق و نیمرخ ظریفش، چند لحظه من رو میخکوب کرد. داشتم با خودم فکر میکردم خدا برای آفریدن بعضی چهرهها انگار حوصلهی بیشتری به خرج داده. انقدر غرق تماشاش شده بودم که با خنده گفت:
«امسال اکتبر چهل ساله میشم… اما هنوزم توی ذهنم احساس میکنم بیست سالمه.»
جملهاش خیلی کوتاه بود، اما تا مدتها از ذهنم بیرون نرفت.
فردای همون روز، توی یکی از گروههایی که عضوشم، اتفاقی سن دختری رو پرسیدم. گفت بیستوشش سالشه. عددی که شاید هر روز دیگهای فقط یک عدد بود، اما اون روز برام فقط یه عدد نبود.
از همون موقع، مخصوصاً حالا که چند روز بیشتر تا تولدم نمونده و سندروم تولد بدجوری یقهم رو گرفته، مدام از خودم میپرسم:
اگر میتوانستم برگردم به دههی بیست سالگیم، چه کارهایی رو دوباره انجام میدادم؟ و چه کارهایی رو دیگه هیچوقت تکرار نمیکردم؟
هرچی بیشتر به این سؤال فکر کردم، بیشتر فهمیدم که دلم واقعاً نمیخواد به گذشته برگردم. دلم فقط میخواد امروز، با عقل و تجربهی امروز، زندگی کنم. حسرت گذشته نیست که آزارم میده؛ ترس از هدر دادنِ امروزه.
احتمالاً اگر قرار بود برگردم به دههی بیست سالگیم، باز هم همین مسیر پرچالش و پر از تجربه رو انتخاب میکردم.
فکر میکنم آدم وقتی وسط دههی بیست سالگیش ایستاده، اصلاً نمیفهمه اون سالها چقدر ارزشمندن. تازه وقتی چند سال ازشون فاصله میگیره، میفهمه چقدر جوان بوده، چقدر زمان داشته و چقدر میتونسته بیپرواتر زندگی کنه.
من اگه برگردم به دههی بیست سالگیم، سعی میکنم خیلی از ترسهام رو کنار بذارم. کمتر از شکست بترسم و شجاعت بیشتری برای دنبال کردن خواستهها و هدفهام داشته باشم. مهارتهای بیشتری یاد بگیرم، بیشتر تجربه کنم و کمتر خودمو عقب نگه دارم.
راستش به نظرم سهم شکستهای زندگی آدم خیلی بیشتر از موفقیتهاشه. موفقیتها شاید فقط چند نقطهی روشن باشن، اما بیشتر مسیر ما رو زمین خوردنها و دوباره بلند شدنها میسازن. شکست بخشی از مسیر ماست؛ نباید انکارش کنیم یا تمام عمر ازش بترسیم.
دوست داشتم بعضی کتابها رو زودتر میخوندم. بعضی کتابها واقعاً زاویهی نگاه آدم رو عوض میکنن.
و یکی از کارهایی که احتمالاً دیگه انجام نمیدادم، این بود که اینقدر بیمحابا آدمها رو وارد زندگیم نکنم. قبلاً آدمِ دوستبازی بودم، اما حالا میفهمم آدمها چقدر روی ذهن و روح ما اثر میذارن.
اگه برگردم، سعی میکنم دور و برم رو پر کنم از آدمهای موفق، ذهنباز و دارای نگاه مثبت به زندگی. چون آدمهای منفی، خرافاتی و همیشه شکستخورده، حتی اگه از زندگیات هم برن، ردِ حرفها و نگاهشون گاهی سالها توی ذهنت میمونه. بعضی جملههاشون هنوز هم گاهی روی قلبم سنگینی میکنه.
همهی اینها رو گفتم، اما آخرش باز به یه چیز رسیدم؛ اینکه من، تهِ دلم، هیچوقت تفکرِ پسنگر رو دوست نداشتم و احتمالاً هیچوقت هم دوست نخواهم داشت.
چون گذشته غیرقابل تغییره و زیادی موندن توش، آدم رو از پریدن به سمت جلو بازمیداره.
چند سالیه که سعی میکنم اینطوری زندگی کنم و مدام از خودم بپرسم:
اگر فقط دو سال دیگه فرصت زندگی داشته باشی، چیکار میکنی؟
چه کلاسی ثبتنام میکنی؟
کدوم سفر رو بالاخره میری؟
چه کسی رو بیشتر در آغوش میگیری؟
برای خودت چی میخری؟
و چطور خودت رو خوشحال میکنی؟
شاید سندروم تولد فقط فکر کردن به سن نباشه. تولد، مخصوصا یه مهاجر رو مجبور میکنه موجودی حسابگر بشه؛ سالهای گذشته رو مرور کنه، آدمهای از دسترفته رو به یاد بیاره و ببینه چه چیزهایی با گذشت زمان نهتنها کمرنگ نشدن، بلکه ریشهدارتر هم شدن.
مثلاً همین دلتنگیای که نسبت به مامانم دارم.
صبح که بیدار میشم دلتنگم، شب که میخوام بخوابم باز هم دلتنگم.
تولدها، برخلاف چیزی که همیشه فکر میکردم، فقط یادآور بزرگتر شدن نیستن. انگار آدم رو وادار میکنن دوباره همهی چیزهایی رو که توی این سالها از دست داده، بشمره؛ آدمهای از دسترفته، فرصتهای از دسترفته و حتی نسخههای قدیمیِ خودش.
البته که هیچ کاری براش نمیشه کرد. چارهای هم نیست. فکر میکنم آدم گاهی محکومه بعضی دلتنگیها رو تا آخر عمر با خودش حمل کنه و یاد بگیره باهاشون زندگی کنه.
