
«کارگاه خیال» برای من فقط یک دوره آموزشی نبود؛ تجربهای بود از ساختن جهانی تازه در تئاتر ایران. وقتی تصمیم گرفتم این کارگاه را در آکادمی آتنِ گروه مالاتا برگزار کنم، هدفم این بود که تخیل را از حالت ذهنی به واقعیت اجرایی تبدیل کنم. بیش از صد نفر از علاقهمندان در رشتههای مختلف از بازیگری و نویسندگی تا طراحی و موسیقی در این مسیر همراه شدند و هرکدام بخشی از این جهان خیالی را ساختند. در عمارت نوفللوشاتو، جایی که تاریخ و هنر در هم تنیدهاند، تلاش کردم آموزش را از قالب کلاسیک بیرون بیاورم. برای من، آموزش تئاتر یعنی تجربه، یعنی مواجهه مستقیم با خود هنرمند. در این کارگاه، هنرجویان یاد گرفتند چگونه از درون خودشان جهان بسازند، نه از روی متنهای آماده. هر تمرین، هر گفتوگو، و هر اجرا بخشی از فرآیند کشف بود، کشف تخیل، کشف هویت هنری، و کشف جسارت در خلق. آنچه از این کارگاه بیرون آمد، فقط چند اجرا یا تمرین نبود؛ بلکه شکلگیری بدنه اصلی گروه مالاتا بود. نسلی از هنرمندان جوان که امروز در پروژههای مختلف مالاتا حضور دارند و نگاه تازهای به تئاتر دارند. خروجی این کارگاه، آزمایشگاه تئاتر «نبض» بود، جایی برای ادامه تجربهها، برای آزمودن مرزهای تازه اجرا و معنا. من باور دارم تئاتر باید از خیال آغاز شود و در تجربه جمعی هنرمندان ادامه پیدا کند. کارگاه خیال برای من تحقق همین باور بود؛ جایی که تخیل، آموزش، و اجرا در یک نقطه به هم رسیدند و از دل آن، نبض تازهای برای تئاتر ایران شکل گرفت.

محمد تات با اشاره به برگزاری «کارگاه خیال» در آکادمی آتنِ گروه مالاتا، این پروژه را فراتر از یک دوره آموزشی دانست و گفت این کارگاه با هدف تبدیل تخیل به یک تجربه واقعی و اجرایی در تئاتر شکل گرفت و در ادامه به شکلگیری بخشی از بدنه اصلی گروه مالاتا و راهاندازی آزمایشگاه تئاتر «نبض» منجر شد.
تات درباره ایده شکلگیری این کارگاه گفت: «کارگاه خیال برای من فقط یک دوره آموزشی نبود؛ تجربهای برای ساختن یک جهان تازه در تئاتر ایران بود. هدفم این بود که تخیل را از یک مفهوم ذهنی خارج کنم و آن را به یک تجربه اجرایی تبدیل کنم.»
به گفته تات، بیش از صد نفر از علاقهمندان و هنرجویان با پیشینههای مختلف در این مسیر حضور داشتند. بازیگران، نویسندگان، طراحان و هنرمندانی از حوزههای مختلف در کنار یکدیگر قرار گرفتند تا فرآیند خلق یک اثر را نه صرفاً از طریق آموزش نظری، بلکه از مسیر تجربه و آزمون عملی دنبال کنند.
او درباره شیوه برگزاری کارگاه توضیح داد: «برای من مهم بود که آموزش تئاتر از قالب کلاسیک فاصله بگیرد. در عمارت نوفللوشاتو تلاش کردیم فضایی ایجاد کنیم که هنرجو با خودش و با تواناییهای خلاقانهاش مواجه شود. آموزش برای من یعنی تجربه و مواجهه مستقیم هنرمند با خودش.»
تات معتقد است یکی از تفاوتهای اصلی «کارگاه خیال» با دورههای معمول آموزشی، تأکید بر تولید جهان شخصی هنرجویان بود.
او گفت: «در این کارگاه تلاش کردیم هنرجویان یاد بگیرند چگونه از درون خودشان جهان بسازند، نه اینکه صرفاً از روی متنهای آماده حرکت کنند. هر تمرین و هر گفتوگو بخشی از یک فرآیند کشف بود؛ کشف تخیل، هویت هنری و جسارت برای خلق کردن.»
به گفته تات، ساختار کارگاه به شکلی طراحی شده بود که هنرجویان از همان ابتدا با فرآیند خلق و اجرا درگیر شوند و میان رشتههای مختلف هنری نیز ارتباط شکل بگیرد. بازیگری، نویسندگی، طراحی و موسیقی در این روند از یکدیگر جدا نبودند و هر کدام بخشی از شکلگیری جهان اجرایی پروژه را بر عهده داشتند.
او درباره نتیجه این تجربه افزود: «چیزی که از کارگاه خیال بیرون آمد فقط چند تمرین یا اجرا نبود. مهمترین نتیجه، شکلگیری بخشی از بدنه اصلی گروه مالاتا بود؛ نسلی از هنرمندان جوان که بعدها در پروژههای مختلف گروه حضور پیدا کردند و هر کدام نگاه تازهای را با خودشان وارد فضای تئاتر کردند.»
تات ادامه داد: «برای من ارزش کارگاه زمانی مشخص شد که دیدم هنرجوهایی که در آن دوره کنار هم قرار گرفته بودند، بعد از پایان کارگاه مسیرشان را ادامه دادند و در پروژههای مختلف بهعنوان هنرمند فعالیت کردند. این یعنی آموزش در همان دوره تمام نشده و به یک جریان تبدیل شده است.»
یکی از خروجیهای مهم «کارگاه خیال»، شکلگیری آزمایشگاه تئاتر «نبض» بود؛ فضایی که قرار بود ادامهای برای تجربههای شکلگرفته در کارگاه باشد و امکان آزمودن فرمها و ایدههای تازه را برای هنرمندان فراهم کند.
تات درباره «نبض» گفت: «نبض برای من ادامه همان مسیری بود که در کارگاه خیال آغاز شد. میخواستیم فضایی داشته باشیم که هنرمندان بتوانند در آن تجربه کنند، شکست بخورند، دوباره امتحان کنند و مرزهای تازهای از اجرا و معنا را مورد آزمایش قرار دهند.»
او بر اهمیت تخیل در فرآیند آموزش و تولید تئاتر تأکید کرد و افزود: «من باور دارم تئاتر باید از خیال آغاز شود و در تجربه جمعی هنرمندان ادامه پیدا کند. اگر تخیل فرصت پیدا کند که وارد مرحله تجربه و اجرا شود، میتواند به یک جریان واقعی تبدیل شود.»
به گفته تات، «کارگاه خیال» در نهایت تلاشی برای نزدیک کردن سه عنصر تخیل، آموزش و اجرا بود؛ سه عنصری که در این پروژه در کنار یکدیگر قرار گرفتند و زمینه را برای شکلگیری تجربههای تازه در گروه مالاتا فراهم کردند.
محمد تات در پایان گفت: «کارگاه خیال برای من تحقق همین باور بود؛ جایی که تخیل، آموزش و اجرا در یک نقطه به هم رسیدند و از دل آن، نبض تازهای برای تجربههای تئاتری شکل گرفت.»
«کارگاه خیال» و شکلگیری آزمایشگاه تئاتر «نبض» بخشی از مسیر فعالیت گروه مالاتا در زمینه آموزش، تجربهگرایی و پرورش هنرمندان جوان بوده است؛ مسیری که هدف آن ایجاد فضایی برای کشف استعدادها و تجربه زبانهای تازه در تئاتر عنوان شده است.