وقتی صحبت از عایق صوتی صنعتی میشود، موضوع فقط نصب چند پنل روی دیوار یا استفاده از یک لایه عایق نیست. در کارخانهها، نیروگاهها، پالایشگاهها، کارگاههای تولیدی و فضاهای صنعتی، منبع صدا میتواند یک کمپرسور، ژنراتور، توربین، پمپ، فن، خط تولید یا حتی ارتعاش منتقلشده از سازه باشد.
به همین دلیل، کنترل صدای صنعتی معمولاً به مجموعهای از راهکارها مانند محفظههای آکوستیک، صداگیرهای صنعتی، دیوارهای صوتی، پنلهای جاذب، عایقکاری تجهیزات، کنترل ارتعاش و طراحی آکوستیک نیاز دارد.
بازار آسیا نیز در سالهای اخیر به یکی از بازارهای مهم کنترل نویز صنعتی تبدیل شده است. در گزارشهای بازار منطقه آسیا-اقیانوسیه، کشورهایی مانند چین، ژاپن، هند و کره جنوبی از بازارهای اصلی این حوزه معرفی شدهاند و راهکارهایی مانند Acoustic Enclosure، Sound Barrier، Silencer و Noise Control System از راهکارهای اصلی بازار هستند.
در این مطلب، ۵ شرکت فعال و مطرح در حوزه کنترل صدا و عایق صوتی صنعتی را معرفی میکنیم؛ چهار مجموعه از کشورهای آسیایی و در ادامه گروه مولوی از ایران.
پیش از معرفی شرکتها، باید یک نکته مهم را مشخص کنیم: «عایق صوتی» در صنعت الزاماً به معنای یک محصول مشخص نیست.
گاهی هدف، جلوگیری از خروج صدا از یک اتاق یا محفظه است. گاهی باید صدای یک دستگاه خاص مانند ژنراتور یا کمپرسور کنترل شود. در بعضی پروژهها نیز مشکل اصلی ارتعاش سازهای است و استفاده از یک ماده جاذب صوتی بهتنهایی نمیتواند مشکل را حل کند.
برای همین در پروژههای حرفهای معمولاً ابتدا موارد زیر بررسی میشوند:
منبع اصلی تولید صدا
شدت و فرکانس نویز
مسیر انتقال صدا
انتقال هوابرد یا Airborne
انتقال سازهای یا Structure-borne
شرایط دما و رطوبت محیط
نیازهای تهویه و خنککاری تجهیزات
محدودیتهای تعمیر و نگهداری
میزان کاهش صدای موردنیاز
سپس بر اساس این اطلاعات، ترکیبی از تجهیزات و مصالح برای پروژه طراحی میشود.
Meisei Industrial یکی از شرکتهای ژاپنی فعال در حوزه راهکارهای کنترل نویز صنعتی است.
این شرکت در بخش Environmental Business خود، راهکارهای عایق صوتی را برای محیطهای صنعتی ارائه میکند و فرایند کار را از اندازهگیری و بررسی صدا تا شبیهسازی، اجرا و بررسی اثربخشی دنبال میکند.
یکی از خدمات قابل توجه Meisei، طراحی و ساخت Acoustic Insulation Covers است؛ یعنی کاورهای عایق صوتی که میتوانند همراه با تجهیزات تهویه و صداگیر طراحی شوند.
این رویکرد برای صنایعی مناسب است که نمیتوانند صرفاً با عایقکاری دیوارها مشکل نویز را برطرف کنند و باید مستقیماً منبع تولید صدا کنترل شود.
از نکات قابل توجه در راهکارهای این شرکت، توجه به دادههای اندازهگیری و بررسی فنی پیش از اجرای عایقکاری است؛ رویکردی که در پروژههای صنعتی اهمیت زیادی دارد.
چین به دلیل حجم بالای صنایع تولیدی، انرژی و تجهیزات سنگین، یکی از بازارهای مهم کنترل نویز صنعتی در آسیا محسوب میشود.
Bohong Eco-Tech یکی از مجموعههای چینی فعال در زمینه راهکارهای کنترل صدای صنعتی است.
تمرکز این شرکت تنها روی یک نوع عایق نیست و راهکارهایی مانند:
Acoustic Enclosure
Industrial Silencer
کنترل صدای کمپرسورها و پمپها
عایقکاری لولهها
کنترل ارتعاش
سیستمهای کاهش نویز تجهیزات
را ارائه میکند.
برای مثال، در راهکارهای مربوط به کمپرسورها و پمپها، موضوعاتی مانند محفظه آکوستیک، صداگیر ورودی و خروجی، عایقکاری لوله و جداسازی ارتعاش بهصورت یک سیستم یکپارچه مورد توجه قرار میگیرند.
این مدل طراحی یک نکته مهم را نشان میدهد: در پروژههای صنعتی، همیشه نمیتوان با یک محصول واحد به نتیجه مطلوب رسید؛ گاهی لازم است چند روش کنترل صدا همزمان اجرا شوند.
Korean Vibration and Noise Control یا KVC یک مجموعه کرهای فعال در زمینه کنترل ارتعاش و نویز است.
تمرکز این شرکت علاوه بر عایق صوتی، روی Noise & Vibration Control قرار دارد و در پروژههای مختلف صنعتی و ساختمانی فعالیت کرده است.
در نمونه پروژههای معرفیشده توسط KVC، مواردی مانند:
کارخانه Hankook Tire
تجهیزات و کارخانههای مرتبط با POSCO
پروژههای Doosan Enerbility
تجهیزات Korea Gas Corporation
نیروگاههای تولید همزمان
پروژههای صنعتی و ساختمانی
دیده میشود.
یکی از نکات مهم در این حوزه، ارتباط مستقیم بین ارتعاش و صداست. در برخی تجهیزات صنعتی، اگر منبع ارتعاش کنترل نشود، حتی با استفاده از مواد جاذب صوتی نیز نمیتوان به کاهش نویز مورد انتظار رسید.
به همین دلیل، پروژههای حرفهای عایق صوتی صنعتی معمولاً باید صدا و ارتعاش را همزمان در نظر بگیرند.
در میان شرکتهای آسیایی، ARK Noise Control یکی از نمونههای قابل توجه در زمینه کنترل نویز صنعتی است.
این شرکت بخشی از Athalye Group است که فعالیت خود را از سال ۱۹۸۴ آغاز کرده و در زمینههایی مانند کنترل نویز صنعتی، عایق حرارتی و مهندسی آکوستیک فعالیت دارد.
ARK خدمات خود را از مرحله مشاوره و طراحی تا ساخت و اجرای راهکارهای کنترل نویز دنبال میکند.
برخی از راهکارهای معرفیشده توسط این مجموعه عبارتاند از:
Acoustic Enclosure
Noise Hood
Industrial Silencer
Noise Barrier
Acoustic Door
Acoustic Test Cell
عایقهای قابل جداسازی
سیستمهای کنترل نویز تجهیزات صنعتی
این شرکت اعلام کرده است که محصولات و راهکارهای آن در پروژههایی مانند پالایشگاههای نفت و گاز، نیروگاهها، صنایع پتروشیمی، LNG و صنایع سنگین مورد استفاده قرار گرفتهاند و محصولاتش در بیش از ۶۰ کشور نصب شدهاند.
نکته مهم درباره چنین مجموعههایی این است که عایق صوتی صنعتی را بهعنوان یک راهکار مهندسی میبینند، نه صرفاً فروش یک ماده عایق.
در ایران نیز اجرای پروژههای کنترل نویز صنعتی به تخصصی فراتر از فروش مصالح نیاز دارد.
گروه مولوی در زمینه تولید و ارائه راهکارهای آکوستیک و عایقهای صوتی و حرارتی فعالیت میکند و خدمات عایق صوتی صنعتی را متناسب با شرایط پروژه ارائه میدهد.
در معرفی خدمات صنعتی این مجموعه، پروژههای مربوط به کاهش نویز خطوط تولید، کنترل صدای تجهیزات سنگین و اجرای عایق صوتی روی دستگاههای صنعتی مورد توجه قرار گرفته است.
از جمله تجهیزاتی که در پروژههای عایق صوتی صنعتی میتوانند نیازمند کنترل نویز باشند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
دیزل ژنراتورها
کمپرسورها
پمپها
توربینها
پرسها
پانچها
خطوط برش
فنها و اگزاستفنها
سیستمهای HVAC
تجهیزات دوار
ماشینآلات و خطوط تولید پرصدا
گروه مولوی برای چنین کاربردهایی، بسته به شرایط محیط و نوع نویز، از راهکارهای مختلفی مانند عایقهای ترکیبی، فومهای صنعتی، عایقهای پردهای و پنلهای آکوستیک استفاده میکند.
یکی از راهکارهای معرفیشده در خدمات گروه مولوی، عایق صوتی ترکیبی یا CSI – Combined Sound Insulation است.
این سیستم میتواند از ترکیبی از مصالح چندلایه مانند پانلهای ساختمانی، پانلهای مقاوم در برابر حریق و رطوبت، پانلهای سیمانی، الیاف معدنی مانند پشم سنگ و پشم سرامیک و پنلهای آکوستیک نسوز تشکیل شود.
همچنین در پروژههایی که نیاز به انعطافپذیری بیشتر وجود دارد، عایقهای پردهای صنعتی میتوانند مورد استفاده قرار گیرند.
طبق اطلاعات ارائهشده توسط گروه مولوی، عایق پردهای آماتا برای محیطهایی طراحی شده که علاوه بر کنترل صدا، مقاومت در برابر شرایط سخت محیطی اهمیت دارد. این نوع سیستم در برابر حرارت، رطوبت، مواد شیمیایی و اشعه UV مقاومت دارد و میتواند در اطراف تجهیزات پرصدا مانند کمپرسورها و پرسها استفاده شود.
یکی از اشتباهات رایج در پروژههای صنعتی این است که یک محصول مشخص بهعنوان «بهترین عایق صوتی» برای همه محیطها معرفی شود.
در واقع، عملکرد یک سیستم عایق صوتی به شرایط پروژه وابسته است.
برای مثال، راهکار مناسب برای یک ژنراتور ممکن است با راهکار موردنیاز برای یک کمپرسور یا خط تولید پرس کاملاً متفاوت باشد.
حتی در یک کارخانه، ممکن است برای یک دستگاه به کاور آکوستیک نیاز باشد، برای بخش دیگری صداگیر کانال و برای فضای اطراف تجهیزات نیز پنل جاذب یا دیوار صوتی مورد نیاز باشد.
بنابراین پیش از انتخاب محصول باید مشخص شود:
صدا از کجا تولید میشود؟
از چه مسیری منتقل میشود؟
چه فرکانسهایی غالب هستند؟
چه مقدار کاهش نویز موردنیاز است؟
آیا ارتعاش سازهای نیز وجود دارد؟
پاسخ به این پرسشهاست که نوع عایق صوتی صنعتی و روش اجرای آن را مشخص میکند.
راهکارهای کنترل نویز صنعتی میتوانند در طیف گستردهای از صنایع استفاده شوند، از جمله:
برای کنترل صدای ماشینآلات، خطوط تولید، پرسها، دستگاههای برش و تجهیزات دوار.
برای کاهش صدای توربین، ژنراتور، فنها، پمپها و تجهیزات مکانیکی.
برای کنترل نویز کمپرسورها، تجهیزات فرایندی، خطوط لوله و تجهیزات دوار.
برای کاهش صدای ماشینآلات و ایجاد محیط کاری مناسبتر برای کارکنان.
برای کنترل صدای ژنراتورها، کمپرسورها، هواسازها و تجهیزات مکانیکی.
در محیطهایی که علاوه بر صدای هوابرد، ارتعاش و صدای منتقلشده از سازه نیز وجود دارد.
نام شرکت بهتنهایی نمیتواند کیفیت یک پروژه را مشخص کند. برای انتخاب مجری عایق صوتی صنعتی بهتر است چند موضوع را بررسی کنید:
۱. آیا قبل از اجرا منبع نویز را بررسی میکند؟
شرکتی که بدون اندازهگیری و شناخت منبع صدا مستقیماً محصول پیشنهاد میدهد، ممکن است راهکار مناسبی ارائه نکند.
۲. آیا راهکار متناسب با پروژه طراحی میشود؟
عایق صنعتی باید با نوع تجهیزات، دما، رطوبت، ارتعاش و محدودیتهای عملیاتی هماهنگ باشد.
۳. آیا علاوه بر جذب صدا، انتقال صدا نیز کنترل میشود؟
در بسیاری از پروژهها، صرفاً استفاده از مواد جاذب کافی نیست و باید مسیر انتقال صدا نیز مسدود شود.
۴. آیا تهویه و تعمیرات تجهیزات در طراحی لحاظ شده است؟
یک سایلنت باکس نباید باعث افزایش دمای بیش از حد تجهیزات یا دشوار شدن تعمیرات شود.
۵. آیا اجرای پروژه نیز توسط تیم تخصصی انجام میشود؟
حتی بهترین متریال در صورت اجرای نادرست نمیتواند عملکرد مورد انتظار را ایجاد کند.
بازار عایق صوتی صنعتی در آسیا مجموعهای از شرکتهای تخصصی را دربر میگیرد که هرکدام روی بخشی از زنجیره کنترل نویز فعالیت میکنند؛ از طراحی و اندازهگیری آکوستیک گرفته تا ساخت محفظههای صوتی، صداگیرهای صنعتی، عایق تجهیزات و کنترل ارتعاش.
شرکتهایی مانند Meisei Industrial در ژاپن، Bohong Eco-Tech در چین، KVC در کره جنوبی و ARK Noise Control در هند نمونههایی از فعالان این حوزه هستند.
در ایران نیز گروه مولوی با تمرکز بر راهکارهای آکوستیک و عایق صوتی، خدمات عایق صوتی صنعتی را برای محیطهایی مانند کارخانهها، خطوط تولید و فضاهای دارای تجهیزات پرصدا ارائه میکند.
در نهایت، انتخاب عایق صوتی صنعتی نباید صرفاً بر اساس ضخامت، قیمت یا نام یک محصول انجام شود. شناخت منبع نویز، مسیر انتقال صدا، شرایط محیط و هدف کاهش صدا چهار عامل اصلی هستند که باید پیش از انتخاب سیستم عایق صوتی بررسی شوند.