مشکلات اختلال حافظه علتهای بسیاری دارد و یکی از علتهای آن آلزایمر است. بعضی از افراد نیز عقیده دارند که علت مشکلات اختلال حافظه به صورت ارثی و از طریق ژنتیک منتقل میشود.
ما در این مقاله قصد داریم در مورد علتها مشکل اختلال حافظه، ریسک ابتلا در افراد، سابقه خانوادگی آلزایمر و تاثیر آن در مشکلات اختلال حافظه، راههای به حداقل رساندن مشکلات اختلال حافظه و تاثیر سبک زندگی در جلوگیری از فراموشی و اختلال حافظه صحبت کنیم.
اگر شماهم مایل هستید در مورد این موضوع بیشتر بدانید و از خطرات احتمالی اختلال حافظه در امان بمانید با ما همراه باشید.
بسیاری از افرادی که با سابقه خانوادگی در مشکلات حافظه دارند، تعجب میکنند که آیا آنها هم چنین مشکلات اختلال حافظه یعنی مشکلاتی که فراتر از روند افزایش سن است را تجربه خواهند کرد؟
با اینکه در تعیین ریسک ارثی مسائل حافظه چند نکته وجود دارد، دوسوال جهت راهنمایی ارائه شده است:
مشکلات حافظه میتوانند دلایل اساسی داشته باشند ، در قدم اول باید مشخص شود که آیا دلیل مشخصی برای مشکلات اختلال حافظه افراد خاناوده شما وجود دارد یا خیر؟
مشکلات مربوط به یک اتفاق ناگهانی پزشکی مانند سکته مغزی، آسیب مغزی در اثر ضربه و یاعفونت و یا بیماریهای قابل درمان مانند : افسردگی، اختلالات خواب، کمبود ویتامین یا مشکلات غده تیروئید به طور کلی ارثی نیستند مگر اینکه شرایط زمینهای دیگر که باعث بروز اختلال حافظه میشوند ارثی باشند.
با این تفاسیر ، مشکلات حافظه که مربوط به بیماری آلزایمر یا مشکلات اختلال حافظه بدون دلیل مشخص و با علائمی مانند فراموش کردن اطلاعات شناخته شده یعنی مربوط به اطلاعات شخصی فرد ، دشواری در انجام کارهای رومزه و وخیم شدن تدریجی این موارد، احتمال دارد که ارثی باشد.
یک مطالعه در سال 2019 نشان داده است که افرادی که یکی از بستگان درجه یک ( پدر، مادر، خواهر و برادر و یا فرزند) آنها مبتلا به آلزایمر هستند، تقریبا دوبرابر بیشتر در خطر ابتلا به بیماری آلزایمر قرار دارند.
داشتن دو فرد مبتلا در افراد درجه یک با خطر نزدیک به چهار برابر بیشتر و داشتن چهار فرد مبتلا دبه آلزایمر در بستگان درجه اول با یک ریسک 15 برابر بیشتر در خطر ابتلا قرار دارند. هر چه درجه ارتباط شما با افراد دور شود، ریسک ابتلای شما به آلزایمر کاهش مییابد. در نتیجه اگر افراد بیشتری از بستگان درجه اول شما به این بیماری مبتلا باشند ریسک ابتلای شما بالاتر میرود. برای مثال ، افرادی که سه یا چهار نفر از بستگان درجه دو آنها ( پدر بزرگ، مادربزرگ ، نوه، خاله و دایی) به آلزایمر مبتلا هستند، بیش از دو برابر احتمال ابتلا به این بیماری را دارند. افرادی که کمترین ریسک ابتلا را داشتند، هیچ سابقه خانوادگی در ابتلا به این بیماری نداشتند و یا فقط دو یا سه نفر از بستگان و افراد درجه سوم خانواده آنها به این بیماری مبتلا بودند.
با اینکه هیچ دلیل ژنتیکی مستقیمی برای99 درصد موارد ابتلا به آلزایمر وجود ندارد . با این وجود ، ژن
در کروموزم 19 با افزایش خطر ابتلا به آلزایمر مرتبط است . apolipoprotein (APOE)
ژن APOE به انتقال کلسترول و پاکسازی پروتئین بتا آمیلوئید از مغز کمک میکند. این پروتئین به طور طبیعی در مغز همه افراد وجود دارد، اما هنگامی که به طور غیر طبیعی به هم پیوند میخورد با آلزایمر ارتباط پیدا میکند.
ژن APOEدارای دو آلل یا تولی ژنتیکی است : یک ژن از اهر والد به فرزند ارث میرسد . یکی از آللها “E4”یا “اپسیلون4" با خطر بالاتر یاز آلزایمر مرتبط است و در حدود 20% از افراد وجود دارد.
داشتن یک نسخه از آلل APOE e4 خطر ابتلا به آلزایمر را 5برابر بیشتر افزایش میدهد و داشتن دو آلل یعنی یک آلل از هر والد که در حدود2% از جمعیت جهان وجود دارد خطر ابتلا به آلزایمر را 9تا 12 برابر افزایش میدهد.
با این وجود ، حدود 50% از افراد با داشتن تنها یک APOE e4به آلزایمر مبتلا نمیشوند.
برعکس این قضیه نیز افرادی که خطر ژنتیکی یا سابقه مشکلات اختلال حافظه را در خانواده خود ندارند هم نیز تضمینی برای عدم ابتلا به آلزایمر محسوب نمیشود. در واثع 60درصد از افراد خطر ژنتیکی ابتلا را ندارند و 75% آنها نیز سابقه خانوادگی این بیماری را نیز ندارند.
در واقع یکی از دلایلی که انجمن آلزایمر از آزمایش ژنتیکی برای تعیین این بیماری حمایت نمیکند، به خاطر وجود چندین عامل غیر ژنتیکی برای ابتلا به آلزایمر است.انجمن آلزایمر توصیه میکند ، افرادی که در خطر ابتلا به مشکلات اختلال حافظه هستند و یا سابقه خانوادگی در این زمینه دارند بدون توجه به وضعیت ژنتیکی خود بهتر است سبک زندگی خود را تغییر دهند.شواهد علمی نشان میدهد افراد میتوانند با ایجاد عادتهای موثر در سبک زندگی خود خطر ابتلا به اختلالات حافظه را در خود کاهش دهند.
در یک آزمایش تصادفی ومطالعه کنترل شده در سازمان finger ) مطالعه موردی سالمندان در فنلاد برای جلوگیری از اختلال شناختی وناتوانی ) که اخیرا نتیاج آن منتشر شده است ، نشان میدهد یک سبک زندگی سالم بدون در نظر گرفتن وراثت یا سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری آلزایمر میتواند خطر این بیماری را کاهش دهد. مطالعات fingerنشان میدهد که ترکیبی از ورزش، رژیم غذایی سالم، آموزش شناختی و مدیریت خطر ابتلا به بیماریهای عروقی ( مانند بهبود فشارخون و کلسترول ) منجر به کاهش 30درصد از علائم ابتلا به اختلال حافظه پس از دوسال شد. این مطالعه به علت مزایایی که داشت دوسال دیگر ادامه یافت و هنوز در حال پیگیری هستند. این مطالعه نتایج جالبی داشت و سازمان fingerاعلام کرد افرادی که دارای ژن APOE e4 هستند از همان سطح کاهش شناختی علائم به اندازه افرادی که خطر ژنتیکی آلزایمر را ندارند برخوردار هستند.
با توجه به اینکه تغییرات سلولی مرتبط با آلزایمر میتواند سی سال یا بیشتر و قبل از شروع علائم ایجاد شود . به طور قابل توجهی نشان میدهد که بعید است بتوان بیماران را با دارویی که دهها سال پس از ابتلا برای آنها تجویز میشود درمان کنیم. سالها تحقیق نشان دهنده این است که یک سبک زندگی سالم و فعال بیشترین تاثیر را در کاهش خطر ابتلا به این بیماری دارد. با این حال نقش حیاتی و تاثیر سبک زندگی سالم به این معنا نیست، افرادی که به آلزایمر مبتلا میشوند، به نوعی نتوانسته اند زندگی سالم داشته باشند و یا مقصر ابتلا به این بیماری هستند. عواملی مانند سبک زندگی تنها بخشی از معمای آلزایمر است. درحقیقت شواهد علمی نشان میدهد افرادی که به آلزایمر مبتلا شدهاند و زندگی سالمی داشته اند توانسته اند علائم بیماری خود را تا چندین سال به تاخیر بیاندازند و دیرتر به این بیماری مبتلا شوند.
با توجه به شواهد علمی بیان شده در این مقاله و توضیه انجمن آلزایمر توصیه میشود افراد با ایجاد یک سبک زندگی سالم مغز و حافظه خود را بدون در نظر گرفتن عاملهای ارثی و سن تقویت کنند تا دچار مشکلات اختلال حافظه نشوند. ما در این مقاله سعی کردیم با بیان نکاتی در خصوص کاهش خطر ابتلا به آلزایمر و آگهی دادن درباره این موضوع به شما کمک کنیم تا با برنامه ریزی صحیح از ایجاد مشکلات اختلال حافظه جلوگیری کنید. امیدوارم که اطلاعات این مقاله به شما در ایجاد سبک زندگی سالم کمک کند.