چرا مسیحیت قرون وسطایی دست از فروختن «آمرزشنامهها»، زمین و تکت ورود به بهشت، برداشت و اصول غیر قابل قبولش را عوض کرد؟
انسانها را زمان و مکان تغییر میدهد. بیشتر پدیدههای کهنه دیگر جوابگوی نیازهای آدمی در عصر حاضر نیست. حقوق و آزادی که در قرن ۱۶ در اروپا وارونه گشت و نهاد مذهب مجبور به تغییرات گسترده در امور اجتماعی شد، امروزه در قرن ۲۱ هنوز برای ما اتفاق نیافتده است و اعلام آن کفر و بدعت پنداشته میشود. مذهب تعیین کننده سیاست، حقوق و آزادیهای فردی و مدنی، تعاملات اجتماعی و انحصار همه پدیدههای نوینی شده است؛ که در جهان امروزی قطعاً قابل قبول نیست. ما نمیتوانیم نسبت به مذهب بیخیال باشیم. اکثریت مطلق جامعه از آموزههای آن تغذیه می شوند و اساس شخصیت فردی و اجتماعیشان را مذهب تعیین میکند.
فارغ از دغدغههای فکری (فلسفی)، اگر مذهب نتواند حیات امن اجتماعی برای آدمها فراهم کند، در برابر جنبشهای رقیب نوین خود از پای در میآید.
۸