بیسبب نیست که اسپینوزا را سقراط فلسفه مدرن، گفتهاند. او با وجود اینکه خدا_طبیعت را نیروی متافیزیکی در قبال اعمال انسان میپنداشت، پرسشهای ژرفِ را علیه او اقامه میکند:
"خدا اگر کامل است، چگونه اعمالش میتواند هدفی داشته باشد؟".
یک مثال پرواضح برای روشن کردن این ادعا، این است که اگر غایتمندی انسان برای خدا عبادت او است، پس خدا کامل نبوده و به عبادت مخلوقش نیازمند است. به زبان ساده: عبادت نقش موتور و محرک چرخه خدا را بازی میکند. پس هر عملی از طرف خدا اگر هدفی را دنبال میکند، این هدف برآورنده نیازی است؛ که در اینصورت خدا را نیازمند ثابت میکند.