چکیده:
در این مطلب به بررسی تفاوتهای وضعیتهای استخدام یعنی رسمی، قراردادی، شرکتی و ... می پردازیم تا شما به عنوان یک مهندس برق برای مشاغل برقی منتخب خود بهترین تصمیم گیری را داشته باشید. در این مقاله شما را با مزایا و معایب هر یک از وضعیتهای استخدامی مهندس برق آشنا میکنیم. مطالعه این مطلب راهنمای جامعی برای شما مهندسان برق خواهد بود.
یکی از وسیع ترین رشتههای دانشگاهی رشته مهندسی برق است و فرصت های شغلی متنوعی برای فارغ التحصیلان این رشته وجود دارد.
در سالهای گذشته تمامی مهندسین برق به صورت رسمی استخدام میشدند، اما امروزه با گسترش شرکت های پیمانکاری و همچنین تنوع شغلی مورد نیاز در صنعت وضعیت استخدامی دچار تغییراتی شده است و حالتهای استخدامی مختلفی مثل قراردادی، شرکتی، پیمانکاری، قرارداد مستقیم و غیره به وجود آمده است.
لازم است بدانیم وضعیت استخدام در شرکت های دولتی و خصوصی کاملا با یکدیگر متفاوت است و هر یک ویژگی های مخصوص به خود را دارا هستند.
در ادامه انواع وضعیتهای استخدامی مهندسی برق و تفاوت آنها را بررسی میکنیم.
این نوع از استخدام، مخصوص کار کردن در ارگانهای دولتی و بعضی از شرکتهای خصوصی است. کسانی که بر اساس یک حکم رسمی در ادارات، سازمانها و یا ارگانهای دولتی مشغول به کار میشوند و تا انتهای مدت ذکرشده در قانون مثلا ۲۵-۳۰ سال به کارشان ادامه میدهند و دارای حقوق ثابت و مزایای کارکنان رسمی میشوند.
استخدام رسمی یک مهندس برق در ارگانهای دولتی ویژگیهای مثبت زیادی دارد و امروزه اغلب افراد به دنبال یافتن یک شغل دولتی متناسب با تحصیلات و تخصص خود هستند. در اینجا به بررسی برخی از مزایا و معایب استخدام رسمی میپردازیم:
1-1 مزایای استخدام رسمی
1-1-1 انعطاف پذیری بالا
یکی از مزایایی که کارکنان رسمی از آن بهره میبرند انعطاف کاری بالا است. از آنجا که کارکنان رسمی جزو نیروهای ویژه هر ارگان دولتی هستند و وظیفه دارند در آن دستگاه دولتی خدمت کنند، برای سبک و سنگین کردن کار خود میتوانند واحد خدمتی خود را با کسب موافقت مافوق ها تغییر دهند و در قسمتهای مختلف مشغول به کار شوند.
1-1-2 امنیت شغلی
یکی از مهمترین مزایای استخدام رسمی که کارکنان دولت از آن بهره میبرند، "داشتن امنیت شغلی" است. در یک اداره دولتی تمامی افراد از یک سری قوانین خاص پیروی میکنند و با توجه به این قوانین تصمیم به اخراج یا جایگزینی فرد در یک اداره دولتی کار بسیار دشوار و پیچیده ای است.
بنابراین اگر یک مهندس برق بتواند در یک اداره دولتی به صورت رسمی مشغول به کار شود، از امنیت شغلی بالایی برخوردار خواهد بود و اخراج او از کار بسیار سخت و دشوار میشود.
1-1-3 ساعت کاری مشخص
یکی دیگر از مزایای مهم استخدام رسمی داشتن ساعت کاری مشخص است. اگرچه به ازای هر ساعت اضافهکاری مبلغی پرداخت میشود اما در ادارات دولتی و در استخدام رسمی هیچ اجباری برای اضافه کاری نیست و فرد میتواند راس ساعتی که کارش به پایان میرسد، از اداره خارج شود و به انجام امور شخصی اش بپردازد.
از این رو میتوان بیان کرد در استخدام رسمی میتوان تعادل خوبی بین شغل و زندگی شخصی ایجاد کرد.
1-1-4 امنیت از نظر دریافت دستمزد
یکی از مسائلی که باعث دغدغه خیلی از مهندسین میشود، پرداخت به وقت حقوق ماهیانه است. حقوق کارمندان رسمی را دولت پرداخت میکند و از این نظر امنیت فکری وجود دارد.
1-1-5 فرصت ادامه تحصیل و رتبه بندی شغلی
مهندسین میتوانند به تحصیلات خود ادامه دهند و مدارک تکمیلی خود را در صورت موافقت سازمان مربوطه در جهت رتبهبندی شغلی و ارتقا رده کاری خود اراده دهند.
1-1-6 خیلی از سازمانها و ادارات دولتی خدمات تفریحی و مالی خاصی به کارکنان خود ارائه میدهند.
1-2 معایب استخدام رسمی
فردی که میخواهد در یک اداره دولتی و به صورت رسمی استخدام شود باید بداند که روند افزایش حقوق در ادارات دولتی بسیار کند است و سالانه میزان افزایش حقوق بسیار اندک است.
متاسفانه یکی از مواردی که در بسیاری از ادارات دولتی و در وضعیت استخدام رسمی مشاهده میشود، مسئله زیر آب زنی همکاران است. در یک نهاد رسمی و دولتی بار ها ممکن است یکی از کارکنان برای نشان دادن خود و ارتقای رتبه شغلی به ناحق به تخریب دیگر همکاران خود بپردازد.
1-2-3 دچار روزمرگی شدن
با توجه به یکنواختی کار ممکن است پس از مدتی دچار خستگی و روزمرگی شوید.
یک وضعیت استخدام دیگر برای مهندس برق، استخدام به صورت پیمانی است. در برخی نهاد های دولتی و غیر دولتی برای انجام امور اجرایی از نیرو هایی تحت عنوان نیروهای پیمانی استفاده میشود. تمامی قواعد و قوانین مربوط به نیروهای پیمانی در آیین نامه پیمان استخدامی ثبت میشود که این شرایط میتواند برای هر شرکتی متفاوت باشد. برخی افراد معتقد هستند این نوع از استخدام، همان استخدام نیمه رسمی است زیرا در صورتی که کارکرد فرد مناسب باشد و کارفرما از کیفیت او راضی باشد، امکان تبدیل وضعیت استخدام او به رسمی وجود دارد.
2-1 هدف از استخدام پیمانی
هدف کلی از جذب نیروهای پیمانی استخدام افرادی است که به طور موقت و در یک بازه زمانی مشخص، مشغول به کار شوند. از اینرو نهادها و سازمانهای دولتی نیز می توانند با رعایت قوانین و ضوابط مربوط به استخدام، بخشی از نیرو های مورد نیاز خود را به صورت پیمانی جذب کنند.
2-2 شرایط استخدام پیمانی
در این نوع از استخدام از قرارداد ساللانه استفاده میشود. فردی که به صورت پیمانی جذب میشود در طول یک سال از یک ماه حق مرخصی برخوردار است.
اگر فرد در طول یکسال قرارداد پیمانی، عملکرد مناسبی از خود نشان دهد امکان دارد مجددا کارفرما از او دعوت به عمل بیاورد و بخواهد این همکاری را ادامه بدهد.
2-3 مزایا:
2-3-1 داشتن بیمه
تمامی کسانی که به صورت پیمانکاری جذب میشوند از حق بیمه برخوردار هستند و کارفرما موظف است آن ها را تا انتهای زمان قرارداد بیمه کند. اگر کارفرما قصد ابطال قرارداد یکی از نیروهای پیمانی را داشته باشد، یکماه زودتر باید این مسئله را به وی اطلاع رسانی کنند. این مسئله دو طرفه است یعنی اگر یکی از نیرو های پیمانی نیز بخواهد قرارداد را فسخ کند، باید یک ماه زودتر این مسئله را به کارفرمای خود اطلاع دهد.
2-3-2 حمایت سازمان تامین اجتماعی از کارکنان پیمانی
اگر یکی از نیرو های پیمانی دچار مریضی خاصی است یا باردار است باید این موضوع را به کارفرمای خود اطلاع دهد تا کارفرما نیز این موضوع را به سازمان تامین اجتماعی اطلاع دهد تا فرد بتواند از قوانین حمایتی تعیین شده بهره مند شود.
2-3-3 اولویت برای استخدام رسمی
اگر سازمانی که تعدادی از نیرو ها در آن به صورت پیمانی مشغول به کار هستند تصمیم بگیرد که تعدادی نیروی رسمی جذب کند، اولویت جذب نیرو با نیرو های پیمانی است که در حال حاضر درون شرکت مشغول به کار هستند. البته ابتدا باید صلاحیت فرد بررسی شود و سپس در صورت تایید صلاحیت به صورت رسمی جذب میشود.
2-4 معایب :
استخدام قراردادی یک وضعیت استخدام دیگر است که مهندسین برق ممکن است به این صورت جذب شوند. در استخدام قراردادی یک قرارداد بین کارفرما و فرد جذب شده به امضا می رسد و در این قرار داد تمامی تعهدات دو طرف نسبت به یکدیگر ذکر میشود. در استخدام قرار دادی دو طرف قضیه باید تک تک تعهداتی که در برگه قرارداد آورده شده است را انجام دهند زیرا در غیر این صورت با جریمه مواجه خواهند شد. مشاغل قراردادی کوتاهمدت در مدتزمانهای بسیار محدود ساعتی، روزانه و ماهانه، سه ماهه تا یک سال انجام میشوند.
در استخدام به صورت قرارداد معین، در یکی از مفاد قرارداد، زمان پایان کار ذکر میشود. پایان کار به منزله پایان قرارداد همکاری است البته این قرارداد قابلیت تمدید نیز دارد.
در وضعیت استخدامی قرارداد معین حق فسخ یک طرفه قرارداد وجود ندارد و یک ماه پیش از فسخ قرارداد، این موضوع باید به طرف دیگر قرارداد اعلام شود.
تعریف حقوقی این نوع از قرارداد به این شکل است که یا در یکی از بند های این قرارداد، صراحتاً به نامحدود بودن زمان کار اشاره میشود، یا اینکه، زمانی برای پایان این قرارداد، عنوان نمیگردد. باید بیان کنیم که پایان همکاری در این نوع از استخدام منوط به شرایط خاصی است و اتفاقات مشخصی باید رخ دهد تا این نوع از همکاری را به پایان رساند.
امکان فسخ این نوع از قرارداد استخدامی به صورت یک طرفه وجود ندارد اما شرایطی وجود دارد که در صورت رخ دادن می توان به این نوع از همکاری پایان داد.
در ادامه به تعدادی از این شرایط اشاره میکنیم.
طبیعتا اگر فردی که با وضعیت استخدام قرارداد دائم مشغول به کار است، فوت شود قرارداد او ملغی میشود.
اگر توسط کارشناس تامین اجتماعی تشخیص داده شود که فرد از کار افتاده است، میتوان قرارداد استخدامی را لغو کرد.
برای هر کارگر یک مدت زمان کاری مشخص تعیین شده است که پایان این زمان به معنای بازنشستگی فرد است که با فرا رسیدن موعد بازنشستگی قرارداد همکاری امضا شده بین طرفین ملغی میگردد.
زمانی که فرد تحت قرار داد، از سمت شغلی خود استعفا میدهد در واقع تقاضای پایان همکاری داده است و در صورتی که مدیریت با این استعفا موافقت کند، قرارداد استخدامی به صورت خودکار باطل میشود.
مطابق ماده ۲۷ قانون کار، اگر فرد در انجام امور محوله کوتاهی کند یا قوانین انضباطی محیط کار را پس از تذکر های مکرر زیر پا بگذارد و به هشدار ها توجهی نداشته باشد و در صورت اعلام نظر مثبت شورای اسلامی کار علاوه بر مطالبات و حقوق معوقه به نسبت هر سال سابقه کار معادل یک ماه آخرین حقوق کارگر به عنوان «حق سنوات» به وی پرداخت شود و سپس می توان قرارداد وی را فسخ کرد.
یکی دیگر از انواع استخدامی که مهندسین برق ممکن است به آن شکل استخدام شوند، استخدام شرکتی است. امروزه شرکتهای دولتی و خصوصی بسیار زیادی وجود دارند که کارکنان خود را به صورت شرکتی به استخدام در میآورند. از مزایای این نوع استخدام میتوان به بهره مند بودن از بیمه اشاره کرد. یکی از معایب این نوع استخدام را می توان حقوق دریافتی پایین بیان کرد.
شاید بزرگترین ویژگی مثبت این نوع از استخدام را بتوان این مسئله بیان کرد که مطابق مصوبه های دولت اولویت استخدام در شرکت های دولتی با کسانی است که در حال حاضر به صورت شرکتی در حال کار کردن هستند.
برای واضح شدن مفهوم نیروی شرکتی باید بیان کنیم نیروی شرکتی به نیرو هایی گفته میشود که توسط یک شرکت مشخص برای کار کردن در یک شرکت دولتی یا خصوصی تامین میشوند. نیرو های شرکتی قرار داد خود را به صورت مستقیم با شرکتی که در آن کار میکنند، منعقد نمیکنند بلکه قرارداد خود را با شرکت تامین کننده نیرو میبندند. شیوه دریافت حقوق نیز به این شکل است که شرکت تامین کننده کننده نیرو حقوق را دریافت میکند و سپس آن را به نیرو های تحت قرارداد پرداخت میکند.
مزیتی که این نوع از استخدام برای شرکت های دولتی دارد این است که دردسر های استخدام به صورت مستقیم به حداقل میرسد، تعهدات کمتری نسبت به نیرو های خود دارند و میزان حقوق پرداختی به این نوع از نیرو ها کمتر خواهد بود.
تا اینجا تلاشکردیم انواع استخدامیهای موجود در نهادهای مختلف را به شما مهندسان برق معرفی کنیم. در ادامه میخواهیم به بررسی تفاوت انواع استخدامی های مهندسان برق بپردازیم.
اگر مهندس برقی به صورت پیمانی استخدام شود تا مدت زمانی که تحت پیمان است از مزایای بیمه برخوردار است و پس از پایان بیمه نمی تواند از این مزایا استفاده کند در حالیکه مهندس برقی که به صورت رسمی استخدام میشود حتی در دوران بازنشستگی نیز از مزایای بیمه بهره میبرد.
مهندس برقی که به صورت رسمی در یک نهاد دولتی مشغول به کار است ماهانه بین ۳ تا ۵ میلیون حقوق میگیرد در حالی که یک نیروی قراردادی که در ارگان های دولتی مشغول به کار است، از حقوق بسیار کمتری برخوردار است.
کسانی که به صورت قرار دادی مشغول به کار هستند از مزایایی مانند افزایش حقوق یا دیگر مزایایی که نیروهای رسمی دارند، بیبهره هستند و نمیتوانند در این زمینه ادعایی داشته باشند.
مهندسان برقی که به صورت پیمانی استخدام میشوند شانس استخدام رسمی را دارند و ممکن است پس از مدتی به صورت استخدام رسمی تبدیل وضعیت شوند اما کسانی که به صورت قراردادی کار میکنند، حتی پس از ۱۰ سال کار کردن هم ممکن است استخدام نشود و کارفرما به راحتی میتواند وی را اخراج کند و در نتیجه خبری از پاداش و مزایای بازنشستگی نیز برای این مهندس برق نخواهد بود.
در مسئله بیمه اما مهندسان برق پیمانی شرایط بهتری نسبت به مهندسان برق رسمی دارند. مهندسان برقی که به صورت رسمی استخدام میشوند از بیمه خدمات درمانی بهره می برند در حالی که کارکنانی که وضعیت استخدام آن ها به صورت پیمانی است از بیمه تامین اجتماعی استفاده میکنند که عملکرد آن تا حدودی بهتر از خدمات درمانی است.
باتوجه به تمام مواردی که در مورد وضعیت استخدام بیان شد، می-توان به این نتیجه رسید که بهترین نوع استخدام برای یک مهندس برق، استخدام رسمی و سپس استخدام پیمانی است که با نام نیمه رسمی نیز شناخته میشود.
احتمال اخراج نیروی رسمی بسیار پایین است و تنها در صورتی که یک اشتباه بزرگ از فرد سر بزند، احتمال اخراج وی وجود دارد. پس از نیروی رسمی و پیمانی، نیرو های قراردادی هستند که هر ساله قرار داد آن ها توسط خود سازمان تمدید یا ملغی میشود و دولت سر و کاری با این افراد ندارد. امنیت شغلی در استخدام قرار دادی بسیار پایین است و مهندسان برقی که میخواهند به صورت قرار دادی استخدام شوند باید به این موضوع دقت داشته باشند.